فهرست کتاب


با امام در میهمانی خدا

احمد ضرابی

نیت خالص (حقیقت اخلاص):

یکی از مهمات آداب نیت، که از مهمات جمیع عبادات است و از دستورات کلیه شامله است اخلاص است و حقیقت آن، تصفیه نمودن عمل است از شائبه غیر خدا، و صافی نمودن سر است از رؤیت غیر حق تعالی در جمیع اعمال صوریه و لبیه و ظاهریه و باطنیه. و کمال آن ، ترک غیر است مطلقاً و پا نهادن بر انیت و انانیت و غیر و غیریت است یکسره. قال تعالی: الا لله الدین الخالص(10)، (خدای تعالی اختیار فرموده برای خویش دین خالص را) و اگر یکی از حظوظ نفسانیه و شیطانیه در دین باشد، خالص نخواهد بود، و آنچه خالص نیست، حق تعالی اختیار نفرموده و آنچه شائبه غیریت و نفسانیت دارد از حدود دین حق خارج است(11).

قلب پاک:

قلب پاک آن قلبی است که از محبت دنیا و توجه به غیر خدا پاک باشد در قرآن کریم از چنین قلبی تعبیر به قلب سلیم شده است یوم لا ینفع مال و لا بنون الا من أتی الله بقلب سلیم(12) از حضرت صادق، (علیه السلام)، در کافی شریف چنین روایت شده که فرمودند: قلب سلیم آن قلبی است که ملاقات کند پروردگار خود را در صورتی که در آن احدی نباشد غیر از خدا، و نیز فرمودند: قلب سلیم آن است که سالم باشد از محبت دنیا.
باید دانست که قلب انسانی چون سلامت از آفات و عیوب باشد، حق را به فطرت سالمه خود دریابد، و پس از دریافت کردن آن برای آن تسلیم شود، و چون تسلیم شد، در اعمال صوریه قالبیه انقیاد کند. پس، از قلب سالم تسلیم حاصل شود، و از تسلیم قلبی انقیاد صوری حاصل شود(13).
جان دعا حکایت نفس و سخن گفتن با خداست که انسان روح و روان خویش را به رب مهربان عرضه می کند. دعا اظهار فقر و بندگی به درگاه خدای تعالی است که در قالب الفاظ و جملات صورت می گیرد؛ و گاه در نجوای صمیمانه قلبی و این هر دو در صورتی ارزشمند است که با نیتی صادق و قلبی پاک باشد و نیت صادق و قلب پاک به معنای نخواستن غیر او و سکنی ندادن غیر او در قلب است؛
القلب حرم الله و لا تسکن فی حرم الله غیر الله.

توصیه های عملی:

1 - در هر عملی نخست از نیت و قصد آن سوال کنیم، چنانچه مقصود اصلاح امر آخرت و تحصیل رضای حق جل جلاله نیست، نیت را تغیر دهیم.
2 - برای پی بردن به نیات قلبی خود در هر عمل آنرا برای چند لحظه در ذهن خود تعطیل کرده، بگوییم انجام نمی دهم و توجه کنیم که از انجام ندادن آن دل از چه چیز در هراس و تشویش می افتد، چنانچه آن تشویش و نگرانی الهی نبود، نیت خوبی را بجای آن تلقین کنیم.
3 - در تحقق یأس از غیر خدا و قطع طمع از مردم، با تفکر در نعمتها و رحمتهای الهی، دست طلب از مخلوق ضعیف کوتاه کنیم.
4 - یک دعای طولانی را یک دفعه، با عجله و با شتاب نخوانیم، شبی ربع
آن، یا یک ثلث آنرا با حال بخوانیم و در فقراتش تفکر کنیم.
5 - برای تحقق نیت صادق؛ در آیات قرآن کریم و احادیث شریفه، مانند: آیه، یوم لا ینفع مال و لا بنون الا من أتی الله بقلب سلیم، تفکر کنیم؛ تفکر در عاقبت امید به غیر خدا و نتایج آن در دنیا و آخرت.