فهرست کتاب


با امام در میهمانی خدا

احمد ضرابی

نیت صادق:

نیت صادق نیتی خالص از شرک و ریاست:
هیچ چیز در عبادات به اهمیت نیت و تخلیص آن نیست، زیرا که نسبت نیات به عبادات، نسبت ارواح به ابدان و نفوس به اجساد است... و هیچ عبادتی بی نیت خالصه مقبول درگاه حق تعالی نیست؛ الا آنکه اگر خالص از ریاء و شرک ظاهری ملکی نباشد - و آن ریایی است که فقها، رضوان الله علیهم، ذکر فرمودند - موجب بطلان و عدم اجزای ظاهر است، و اگر خالص از تشریک باطنی نباشد، گرچه به حسب ظاهر شرع و حکم فقهی، صحیح و مجزی است ولی به حسب باطن شرع و حقیقت و اسرار عبادات، صحیح نیست و مقبول پیشگاه مقدس نمی باشد(9).

نیت خالص (حقیقت اخلاص):

یکی از مهمات آداب نیت، که از مهمات جمیع عبادات است و از دستورات کلیه شامله است اخلاص است و حقیقت آن، تصفیه نمودن عمل است از شائبه غیر خدا، و صافی نمودن سر است از رؤیت غیر حق تعالی در جمیع اعمال صوریه و لبیه و ظاهریه و باطنیه. و کمال آن ، ترک غیر است مطلقاً و پا نهادن بر انیت و انانیت و غیر و غیریت است یکسره. قال تعالی: الا لله الدین الخالص(10)، (خدای تعالی اختیار فرموده برای خویش دین خالص را) و اگر یکی از حظوظ نفسانیه و شیطانیه در دین باشد، خالص نخواهد بود، و آنچه خالص نیست، حق تعالی اختیار نفرموده و آنچه شائبه غیریت و نفسانیت دارد از حدود دین حق خارج است(11).

قلب پاک:

قلب پاک آن قلبی است که از محبت دنیا و توجه به غیر خدا پاک باشد در قرآن کریم از چنین قلبی تعبیر به قلب سلیم شده است یوم لا ینفع مال و لا بنون الا من أتی الله بقلب سلیم(12) از حضرت صادق، (علیه السلام)، در کافی شریف چنین روایت شده که فرمودند: قلب سلیم آن قلبی است که ملاقات کند پروردگار خود را در صورتی که در آن احدی نباشد غیر از خدا، و نیز فرمودند: قلب سلیم آن است که سالم باشد از محبت دنیا.
باید دانست که قلب انسانی چون سلامت از آفات و عیوب باشد، حق را به فطرت سالمه خود دریابد، و پس از دریافت کردن آن برای آن تسلیم شود، و چون تسلیم شد، در اعمال صوریه قالبیه انقیاد کند. پس، از قلب سالم تسلیم حاصل شود، و از تسلیم قلبی انقیاد صوری حاصل شود(13).
جان دعا حکایت نفس و سخن گفتن با خداست که انسان روح و روان خویش را به رب مهربان عرضه می کند. دعا اظهار فقر و بندگی به درگاه خدای تعالی است که در قالب الفاظ و جملات صورت می گیرد؛ و گاه در نجوای صمیمانه قلبی و این هر دو در صورتی ارزشمند است که با نیتی صادق و قلبی پاک باشد و نیت صادق و قلب پاک به معنای نخواستن غیر او و سکنی ندادن غیر او در قلب است؛
القلب حرم الله و لا تسکن فی حرم الله غیر الله.