فهرست کتاب


آداب و مستحبات نماز

عباس عزیزی‏

بخش دوم: اذکار مستحبی

1 - دعاهای وضو

1 - کسی که وضو می گیرد، مستحب است در موقعی که نگاهش به آب می افتد بگوید:
بسم الله و بالله و الحمدلله الذی جعل الماء طهورا و لم یجعله نجسا:
(به نام خدا، و به یاری او، حمد و سپاس مخصوص اوست که آب را پاک قرار داد، و آن را نجس قرار نداده است.)
2 - موقعی که پیش از وضو دست خود را می شوید بگوید:
اللهم اجعلنی من التوابین، واجعلنی من المتطهرین:
(خداوندا، مرا از توبه کنندگان و پاکیزگان قرار ده.)
3 - و در وقت مضمضه کردن، یعنی آب در دهان گردانیدن، بگوید:
اللهم لقنی حجتی یوم القاک، واطلق لسانی بذکرک:
(بارالها، تو خود به من در آن روزی که با تو ملاقات می کنم دلایلم را به من تلقین نما و زبانم را برای یاد کردنت آزاد گردان.)
4 - و در وقت استنشاق، یعنی آب در بینی کردن، بگوید:
اللهم لاتحرم علی ریح الجنة واجعلنی ممن یشم ریحها و روحها و طیبها:
(بارالها، بوییدن بوی بهشت را بر من حرام مگردان و من را از جمله کسانی قرار ده که بوی بهشت را و پاکیهای آن را احساس نمایم.)
5 - و در موقع شستن صورت بگوید:
اللهم بیض وجهی یوم تسود فیه الوجوه، و لا تسود وجهی یوم تبیض فیه الوجوه:
خدایا، صورت مرا در روزی که همه صورتها در آن سیاه است، سفید گردان (که اشاره به روز جزا است روزی که همه گناهکاران رو سیاه وارد می شوند) در روزی که رویها سپید می گردد رویم را سیاه مگردان.
6 - در وقت شستن دست راست بگوید:
اللهم اعطنی کتابی بیمینی، والخلد فی الجنان بیساری و حاسبنی حسابا یسیرا:
(خداوندا، نامه اعمال من را از جانب راست به من بده، و زندگی ابدی را از جانب چپ به من اعطا بفرما و در هنگام حسابرسی اعمال، به نرمی محاسبه بفرما.)
7 - و در وقت شستن دست چپ بگوید:
اللهم لا تعطنی کتابی بشمالی، و لا من وراء ظهری، و لا تجعلها مغلولة الی عنقی، و اعوذبک من مقطعات النیران:
(بارالها، نامه اعمال من را به دست چپم مده و یا از پشت سرم، و آن را همچون زنجیر بر گردن من نیفکن، و به تو پناه می آورم از پاره های آتش جهنم.)
8 - و موقعی که سر را مسح می کند بگوید:
اللهم غشنی رحمتک و برکاتک و عفوک:
(بارالها، سایه رحمت و برکات و عفو خویش را بر من بگستران).
و در وقت مسح پا بخواند:
اللهم ثبتنی علی الصراط یوم تزل فیه الاقدام، واجعل سعیی فیما یرضیک عنی یا ذا الجلال والاکرام:
(بارالها، قدمهایم را بر روی پل صراط محکم بگردان، در روزی که قدمهای مردم بدکار در آن می لرزد، و تلاش و کوشش مرا در آنچه تو را از من راضی می گرداند قرار ده، ای صاحب جلال و کرامت)(109).

2 - دعاهای نماز

1 - قبل از تکبیرة الاحرام:
یا محسن قد اتاک المسی ء وقد امرت المحسن ان یتجاوز عن المسی ء انت المحسن و أنا المسی ء بحق محمد و آل محمد صل علی محمد و آل محمد و تجاوز عن قبیح ما تعلم منی
(ای خدایی که به بندگان احسان می کنی، بنده گنهکار به در خانه تو آمد، و تو امر کرده ای که نیکوکار از گنهکار بگذرد، تو نیکوکاری و من گناهکار، به حق محمد و آل محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) رحمت خود را بر محمد و آل محمد بفرست و از بدیهایی که می دانی از من سر زده بگذر)(110).
2 - قبل از خواندن حمد در رکعت اول:
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم:
(پناه می گیرم و التجا می نمایم به معبود حق و خداوند مطلق، از شر وسوسه دیو فریبنده سرکش)(111).
3 - بعد از تمام شدن حمد:
الحمد لله رب العالمین:
(حمد و ستایش مخصوص خداست که پروردگار جهانیان است)(112).
4 - بعد از خواندن سوره توحید:
کذالک الله ربی:
(چنین است پروردگار من)(113).
5 - بعد از برخاستن از رکوع:
سمع الله لمن حمده:
(خدا بشنود و بپذیرد ثنای کسی که او را ستایش می کند)(114).
6 - صلوات در رکوع و سجود:
اللهم صل علی محمد و آله:
(خداوندا، بر محمد و خاندان او درود بفرست)(115).
7 - در حال برخاستن برای رکعت بعد:
بحول الله و قوته اقوم و اقعد:
(به یاری خدا و نیروی او برمی خیزم و می نشینم)(116).
8 - بعد از تمام شدن تشهد:
و تقبل شفاعته وارفع درجته:
(و بپذیر درخواست شفاعتش را درباره امتش و رفیع گردان درجه او را)(117).
9 - بین دو سجده و تسبیحات اربعه:
استغفر الله ربی و اتوب الیه:
(طلب آمرزش و مغفرت می کنم از خداوندی که پرورش دهنده من است و به سوی او بازگشت می نمایم)(118).
10 - پیش از تشهد:
الحمد لله:
(حمد سپاس مخصوص خداوند است.)
و یا: بسم الله و بالله و الحمدلله خیر الاسماء لله
(به نام خداوند بزرگی که سزاوار پرستش است و به خدای یکتای جل جلاله، که همه ستایشها و ثناها برای او می باشد و بهترین نامها مخصوص اوست)(119).
11 - بعد از سلام نماز:
اللهم صل علی محمد و آله:
(خداوندا، درود فرست بر محمد و خاندان او.)
12 - در سجده ها دعا کند و از خدا حاجت بخواهد و این دعا را بخواند:
یا خیر المسؤولین و یا خیر المعطین ارزقنی و ارزق عیالی من فضلک فانک ذوالفضل العظیم
(ای بهترین کسی که از او سؤال می کنند، و ای بهترین عطا کنندگان! روزی بده به من و عیال من از فضل خودت، پس بدرستی که تو دارای فضل بزرگی)(120).
13 - روایت است از امام صادق (علیه السلام) که نمازگزار در بین قدمهای خود نگاه کند، و قبل از ذکر تسبیح سبحان ربی العظیم و بحمده این دعا را بخواند:
اللهم لک رکعت، و لک اسلمت، و بک آمنت، و علیک توکلت، و انت ربی، خشع لک سمعی و بصری و شعری و بشری و لحمی و دمی و مخی و عصبی و عظامی و ما أقلته قدمای غیر مستنکف و لا مستکبر و لا مستحسر
(خداوندا بر تو رکوع کردم، و تسلیم تو شدم، و به تو ایمان آوردم، و بر تو توکل نمودم، و تو پروردگار منی. گوش و چشم و مو و پوست و گوشت و خون و مغز و پی و استخوانهای من و هر آنچه که قدمهایم به روی خود برداشته (تمامی اعضاء و جوارح من) برای تو خاشع و فروتن است، در حالی که نه عار دارد، و نه متکبر است، و نه خسته و ملول شونده)(121).
14 - قبل از تسبیح سجده، دعایی که از امام صادق (علیه السلام) روایت شده، بخواند:
اللهم لک سجدت، و بک آمنت، و لک اسلمت، و علیک توکلت، وانت ربی، سجد وجهی للذی خلقه، و شق سمعه و بصره، الحمد لله رب العالمین، تبارک الله احسن الخالقین:
توکل نمودم، و تو پروردگار منی. رویم برای آن کسی سجده نمود که آن را آفریده، و چشم گوش آن را ظاهر ساخته است. سپاس از آن خداست که پروردگار عالمیان است، و مقدس است خداوند، که بهترین آفرینندگان است.)(122)