فهرست کتاب


آداب و مستحبات نماز

عباس عزیزی‏

18 - سلام

قال الصادق (علیه السلام): معنی السلام فی دبر کل صلوة، الامان، ای من ادی امر الله و سنة نبیه (صلی الله علیه و آله و سلم) خاشعاً منه قلبه فله الامان من بلاء الدنیا و برائة من عذاب الاخرة معنی سلام در پایان نماز، امان است، یعنی هر کس که امر خدا و سنت پیامبرش را با خشوع قلب بجای آورد، از بلای دنیا در امان است و از عذاب آخرت بر کنار.
(مصباح الشریعه، باب سلام)
سلام نامی است از نامهای خدای تعالی، که در میان خلایق به امانت سپرده است(106).
پس چون نمازگزار اراده خروج از نماز می کند، چون اصل و حقیقت نماز رسول خداست، اول شخصا ایشان را مخاطب قرار داده و می گوید: السلام علیک ایها النبی و رحمة الله و برکاته
سپس با دیگران، که حاضران در جمع هستند، سلام می دهد و خود را نیز در سلام شرکت داده و می گوید: السلام علینا و علی عباد الله الصالحین
و آنگاه آخرین سلام را ارائه می دهد: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته(107)
مستحب است این که نمازگزار (چه منفرد و چه امام و چه مأموم) در وقتی که سلام به السلام علیکم می دهد، قصد کند به خطاب در علیکم، انبیاء و ملائکه و ائمه، یعنی آنها را در ذهنش حاضر کند.
سلام نخست به رسول خدا، سلام دوم به خود ما و بندگان شایسته خدا، سلام سوم بر همه فرشتگان و مؤمنان و....(108)

بخش دوم: اذکار مستحبی

1 - دعاهای وضو

1 - کسی که وضو می گیرد، مستحب است در موقعی که نگاهش به آب می افتد بگوید:
بسم الله و بالله و الحمدلله الذی جعل الماء طهورا و لم یجعله نجسا:
(به نام خدا، و به یاری او، حمد و سپاس مخصوص اوست که آب را پاک قرار داد، و آن را نجس قرار نداده است.)
2 - موقعی که پیش از وضو دست خود را می شوید بگوید:
اللهم اجعلنی من التوابین، واجعلنی من المتطهرین:
(خداوندا، مرا از توبه کنندگان و پاکیزگان قرار ده.)
3 - و در وقت مضمضه کردن، یعنی آب در دهان گردانیدن، بگوید:
اللهم لقنی حجتی یوم القاک، واطلق لسانی بذکرک:
(بارالها، تو خود به من در آن روزی که با تو ملاقات می کنم دلایلم را به من تلقین نما و زبانم را برای یاد کردنت آزاد گردان.)
4 - و در وقت استنشاق، یعنی آب در بینی کردن، بگوید:
اللهم لاتحرم علی ریح الجنة واجعلنی ممن یشم ریحها و روحها و طیبها:
(بارالها، بوییدن بوی بهشت را بر من حرام مگردان و من را از جمله کسانی قرار ده که بوی بهشت را و پاکیهای آن را احساس نمایم.)
5 - و در موقع شستن صورت بگوید:
اللهم بیض وجهی یوم تسود فیه الوجوه، و لا تسود وجهی یوم تبیض فیه الوجوه:
خدایا، صورت مرا در روزی که همه صورتها در آن سیاه است، سفید گردان (که اشاره به روز جزا است روزی که همه گناهکاران رو سیاه وارد می شوند) در روزی که رویها سپید می گردد رویم را سیاه مگردان.
6 - در وقت شستن دست راست بگوید:
اللهم اعطنی کتابی بیمینی، والخلد فی الجنان بیساری و حاسبنی حسابا یسیرا:
(خداوندا، نامه اعمال من را از جانب راست به من بده، و زندگی ابدی را از جانب چپ به من اعطا بفرما و در هنگام حسابرسی اعمال، به نرمی محاسبه بفرما.)
7 - و در وقت شستن دست چپ بگوید:
اللهم لا تعطنی کتابی بشمالی، و لا من وراء ظهری، و لا تجعلها مغلولة الی عنقی، و اعوذبک من مقطعات النیران:
(بارالها، نامه اعمال من را به دست چپم مده و یا از پشت سرم، و آن را همچون زنجیر بر گردن من نیفکن، و به تو پناه می آورم از پاره های آتش جهنم.)
8 - و موقعی که سر را مسح می کند بگوید:
اللهم غشنی رحمتک و برکاتک و عفوک:
(بارالها، سایه رحمت و برکات و عفو خویش را بر من بگستران).
و در وقت مسح پا بخواند:
اللهم ثبتنی علی الصراط یوم تزل فیه الاقدام، واجعل سعیی فیما یرضیک عنی یا ذا الجلال والاکرام:
(بارالها، قدمهایم را بر روی پل صراط محکم بگردان، در روزی که قدمهای مردم بدکار در آن می لرزد، و تلاش و کوشش مرا در آنچه تو را از من راضی می گرداند قرار ده، ای صاحب جلال و کرامت)(109).