فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

بمباران شیمیایی حلبچه: 28 اسفند 1366

قبل از جنگ جهانی اول در سال 1763 میلادی آمریکاییها سلاح شیمیایی را علیه سرخپوستان که ساکنان اصلی سرزمین آمریکا بودند، به کار گرفتند
در جنگ جهانی اول در سال 1915 میلادی سلاح شیمیایی از سوی نیروهای آلمانی بکار گرفته شد و سپس دیگر کشورها استفاده از آن را در برنامه های جنگی خود گنجاندند.
پس از جنگ جهانی دوم، انگلیسی ها در سال 1951 میلادی از ماده فیتوتوکسین در مالایا علیه استقلال طلبان این سرزمین استفاده کردند.
آمریکا با دخالت گسترده در ویتنام، کامبوج و لائوس، مواد شیمیایی و میکروبی را به کار برد.
در سال 1975، که شورویها در اشغال افغانستان با مقاومت شدید مردم روبرو گردیدند، متوسط به استفاده از اینگونه سلاحها شدند.
رژیم نژاد پرست آفریقای جنوبی در 8 مارس 1982 میلادی از یک نوع ماده سمی علیه نیروهای سواپو در نامیبیا بهره گرفته است.
رژیم بعث عراق، در طول جنگ تحمیلی بطور مکرر علیه رزمندگان اسلام از انواع سلاحهای شیمیایی استفاده کرد.
اولین تلاشها برای اعمال ممنوعیت استفاده از جنگ افزارهای شیمیایی و بیولوژیک در اعلامیه های 1868 سن پطرزبورگ، 1874 بروکسل و 1898 لاهه نمایان شد، اما هیچکدام از آنها به تنظیم یک معاهده بین المللی نیانجامید.
در 1907، تلاش اصلی در این زمینه به تنظیم یک معاهده بین الملل انجامید که از نظر حقوقی تعهدآور بود. با شروع جنگ جهانی اول، کنوانسیون 1907 لاهه نتوانست از وقوع جنگ شیمیایی ممانعت به عمل آورد. کاربرد جنگ افزارهای شیمیایی کشورها را به امضای پروتکل 17 ژوئن 1925 ژنو درباره منع کاربرد جنگ افزارهای شیمیایی و بیولوژیک وادار کرد، اما این پروتکل، توسعه، تولید یا ذخیره سازی جنگ افزارهای شیمیایی و بیولوژیک را منع نکرد.
در 16 دسامبر 1971، مجمع عمومی سازمان ملل طرح معاهده ای را که کمیسیون خلع سلاح ژنو برای منع، توسعه، تولید و انباشت جنگ افزارهای میکروبی و سمی و نابودسازی آنها تهیه شده بود، تصویب کرد.
در 11 نوامبر 1987، سازمان ملل قطعنامه ای در مورد جنگ افزارهای شیمیایی به تصویب رساند.

کنوانسیون منع جنگ افزارهای شیمیایی

این کنوانسیون دارای یک مقدمه، 24 ماده و 3 متن پیوست است و دبیر کل سازمان ملل، دبیر این کنوانسیون است. تهیه و تنظیم فنی کنوانسیون مزبور قریب 24 سال به درازا انجامید و مذاکرات تدوین آن در ماه ژوئن 1992 در کنفرانس خلع سلاح پایان پذیرفت. سپس طی قطعنامه ای در اجلاس چهل و هفتم مجمع عمومی سازمان ملل به اتفاق آرا به تصویب رسید.

چگونگی کسب توانایی عراق در زمینه جنگ افزارهای شیمیایی

عراق در سال 1980، با انتقال مقادیری از عوامل شیمیایی و مواد اولیه آن از ذخایر شوروی به عراق، و همچنین خرید تجهیزات ویژه از کشورهای اروپایی و ایلات متحده آمریکا برای نیل به تولید مستقل جنگ افزارهای شیمیایی، اقدام کرد.
عراق در سال 1982، با کمپانی "دری رایخ" آلمان که تأمین کننده وسایل فنی شیمیایی است قرار دادی منعقد کرد. همچنین جهت تولید عوامل اعصاب به خرید مواد شیمیایی از منابع غربی از جمله آمریکا اقدام کرد. یکی از مقامهای برجسته پنتاگون میگوید:(286) ما می دانیم کارخانه های آلمان غربی عراق را در تولید جنگ افزارهای شیمیایی یاری می کنند. یکی از آنها نقش برجسته ای در این امر دارد و هنوز هم در عراق به کار خود ادامه می دهد.
عراق با خرید مواد شیمیایی از آمریکا، آلمان غربی، هلند و کمک کارشناسان آلمان موفق شد چندین تن گاز اعصاب در هر هفته تولید کند.