فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

روز روحانیت و دفاع مقدس: 1 اسفند 1364

در اول اسفند 1364، نماینده امام (ره) در سپاه پاسداران، حجه الاسلام و المسلمین شیخ فضل الله محلاتی به همراه هشت تن از نمایندگان مجلس به نامهای حجج اسلام ابوالقاسم رزاقی، سید نور الدین رحیمی، غلامرضا سلطانی، مهدی یعقوبی و ابوالقاسم موسوی دامغانی و آقایان محمد کلاته ای، علی معرفی زاده و سید حسن شاه چراغی و چند تن از قضات و مسئولین دیگر، عازم جبهه های جنگ بودند که هواپیمای حامل آنها مورد حمله دو فروند جنگنده عراقی قرار گرفت و در 25 کیلومتری شمال اهواز سقوط کرد و کلیه سرنشینان آن که نزدیک به 50 تن بودند، به شهادت رسیدند.
جهت ارج نهان به فداکاریهای روحانیون در طول دوران مبارزه در طول هشت سال دفاع، این روز به نام روز "روحانیت و دفاع مقدس" نامگذاری گردید.
بی شک نقش روحانیون پیرو خط ولایت در طول هشت سال دفاع، بر هیچ کس پوشیده نیست. گواه این مدعا خیل شهدای آنان است که در مقایسه با دیگر اقشار از بیشترین تعداد برخوردار است و نام روحانیون شهید همچون شاه آبادی، محلاتی، شیرازی، میثمی، زمانی، رزاقی و...، بر تارک شهدای هشت سال دفاع مقدس، گواهی بر رزم بی امان روحانیت معظم و رسیدن به لقاء الله و خونین شدن چهره مطهر و نورانی آنان است.
با نگرش به تاریخ یکصد ساله معاصر و رشد و نفوذ استعمار در کشورهای اسلامی، مبارزات بی وقفه علما و روحانیون علیه استکبار و شیاطینی که اساس اسلام را نشانه گرفته اند. آشکارتر می شود. مجاهدات و قیام علمای بزرگی همچون میرزای شیرازی، سید ابوالحسن اصفهانی، آخوند خراسانی ، میرزا محمد تقی شیرازی، شهید شیخ فضل الله نوری، شهید سید حسن مدرس، مصطفی و ابوالقاسم کاشانی، سید محمد تقی خوانساری، امام (ره) و یاران با وقای او، همچون شهیدان مطهری، مفتح، بهشتی، باهنر، و شهدای محراب قاضی طباطبایی، مدنی، صدوقی، دستغیب و اشرفی اصفهانی روشنگر خط اصیل روحانیت در حفظ اسلام راستین و مکتب الهی و آیین محمدی (صلی الله علیه و آله و سلم) می باشد.
امام (ره) در پیامی تاریخ که خطاب به مراجع تقلید و روحانیون فرمودند، به تاریخ مبارزات روحانیت اشاره کردند. در قسمتی از این پیام آمده است:(244)
صلوات و سلام خدا و رسول خدا بر ارواح طیبه شهیدان، خصوصا شهدای عزیز حوزه ها و روحانیت. درود بر حاملان امانت وحی و رسالت، پاسداران شهیدی که ارکان عظمت و افتخار انقلاب اسلامی را بر دوش تعهد سرخ و خونین خویش حمل نموده اند. سلام بر حماسه سازان همیشه جاوید روحانیت که رساله علمیه و عملیه خود را به دم شهادت و مرکب خون نوشته اند و بر منبر هدایت و وعظ و خطابه ناس از شمع حیاتشان گوهر شب چراغ ساخته اند. افتخار و آفرین بر شهدای حوزه و روحانیت که در هنگامه نبرد رشته تعلقات درس و بحث و مدرسه را بریدند و عقال تمنیات دنیا را از پای حقیقت علم بر گرفتند و سبکبالان به میهمانی عرشیان رفتند و در مجمع ملکوتیان، شعر حضور سروده اند.
سلام بر آنان که تا کشف حقیقت تفقه به پیش تاختند و برای قوم و ملت خود منذران صادقی شدند که بند بند حدیث صداقتشان را قطرات خون و قطعات پاره پاره پیکرشان گواهی کرده است و حقا از روحانیت راستین اسلام و تشیع جز این انتظاری نمی رود که در دعوت به حق و راه خونین مبارزه مردم خود، اولین قربانیها را بدهد مهر ختام دفترش شهادت باشد. در خلسه حضورشان آرزویی جز شهادت ندیده اند و آنان از عطایای حضرت حق در میهمانی خلوص و تقرب جز عطیه شهادت نخواسته اند...
از مجاهدات علمی و فرهنگی آنان که به حق از جهاتی افضل از دماء شهیدان است که بگذریم، آنان در هر عصری از اعصار برای دفاع از مقدسات دینی و میهنی خود مرارتها و تلخی هایی متحمل شده اند و همراه با تحمل اسارتها و تبعیدها، زندانها و اذیت و آزارها و زخم زبانها، شهدای گرانقدری را به پیشگاه مقدس حق تقدیم نموده اند. شهدای روحانیت منحصر به شهدای مبارزه و جنگ در ایران نیستند، یقینا رقم شهدای گمنام حوزه ها و روحانیت که در مسیر نشر معارف و احکام الهی به دست مزدوران و نامردمان، غریبانه جان باخته ند، زیاد است.
در هر نهضت و انقلاب الهی و مردمی، علمای اسلام اولین کسانی بوده اند که بر تارک جبین شان خون و شهادت نقش بسته است. کدام انقلاب مردم اسلامی را سراغ کنیم که در آن حوزه و روحانیت پیش کسوت شهادت نبوده اند و بربالای دار نرفته اند و اجساد مطهرشان بر سنگفرش های حوادث خونین به شهادت نایستاده است؟ در 15 خرداد و در حوادث قبل و بعد از پیروزی، شهدای اولین، از کدام قشر بوده اند؟ خدا را سپاس می گذاریم که از دیوارهای فیضیه گرفته تا سلولهای مخوف و انفرادی رژیم شاه و از کوجه و خیابان تا مسجد و محراب امامت جمعه و جماعات و از دفاتر کار و محل خدمت تا خطوط مقدم جبهه ها و میادین مین، خون پاک شهدای حوزه و روحانیت افق فقاهت را گلگون کرده است و در پایان افتخارآمیز جنگ تحمیلی نیز رقم شهدا و جانبازان و مفقودین حوزه ها نسبت به قشرهای دیگر زیادتر است. بیش از دو هزار و پانصد نفر از طلاب علوم دینیه در سراسر ایران در جنگ شهید شده اند و این رقم نشان می دهد که روحانیت برای دفاع از اسلام و کشور اسلامی ایران تا چه حد مهیا بوده است...

زندگینامه شهید محلاتی

شهید در سال 1309 شمسی، در خانواده ای متدین و مذهبی در شهرستان، محلات متولد شد و دروس مقدماتی را در همان شهر فراگرفت و در سال 1324، وارد حوزه علمیه قم شد.
آشنایی و سکونت او در بیت مرحوم آیه الله العظمی حاج سید محمد تقی خوانساری - که از عراق به ایران تبعید شده بود - موجب شد تا از همان ایام با مسائل سیاسی آشنا گردد. شهید محلاتی دروس حوزوی را در محضر استادان و آیات همچون بروجردی (ره)، امام خمینی (ره) و علامه طباطبایی (ره) فرا گرفت. مدتی نیز در نزد شهید صدوقی تلمذ کرده بود.

سوابق مبارزاتی

فعالیتهای سیاسی شهید از سال 1326، به دنبال آشنایی با فدائیان اسلام و مرحوم آیه الله کاشانی، آغاز گردید. وی در این باره چنین می گوید:
در همان سالهای اول در منزل آیه الله سید محمد تقی خوانساری با فدائیان اسلام ارتباط پیدا کردم. فدائیان اسلام از جمله مرحوم نواب صفوی و مریدان ایشان به منزل آقای خوانساری می آمدند و در آنجا ضمن آشنایی با ایشان شروع به همکاری با آنان کردم.
وی در انتخاب دوره هفدهم مجلس شورای ملی، از طرف فدائیان اسلام و آیه الله کاشانی مأمور شد تا به آذربایجان سفر کند و مردم را ترغیب نماید که به نماینده های فدائیان اسلام رأی دهند. بعد از کودتای ننگین 28 مرداد ، به خاطر سخنرانی بسیار تند علیه کنسر سیوم نفت و کودتای شاه دستگیر و به مشهد تبعید گردید. بعد از آغاز نهضت امام (ره) در سال 1341، فعالیتهای شهید محلاتی شدیدتر شد. مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند:
شهید محلاتی از قبل هم با امام آشنایی داشتند و از شاگردان امام بودند، ما در ماجراهای سال 41 و 42 که امام مرکز مبارزه بود و خانه امام کانون رفت و آمدها و الهام دهنده مبارزات مردم بود، مرحوم محلاتی را دیدیم و با ایشان آشنا شدیم.
مبارزات شهید تا پیروزی انقلاب ادامه و بارها به زندان افتاد. در آستانه پیروزی از اعضای فعال کمیته استقبال امام بود و بعد از پیروزی، در کمیته مرکزی به عنوان نماینده امام فعالیت داشتند و در اولین انتخابات مجلس به عنوان نماینده مردم محلات و دلیجان انتخاب شدند. در اوایل حضور در مجلس، طی حکمی از سوی امام (ره) به عنوان نماینده معظم له در سپاه پاسداران منصوب گردید.
شهید در دوران دفاع مقدس نیز نقش ارزنده ای داشت و در شبهای عملیات در سنگر فرماندهی حضور و با سخنان حکیمانه خویش تردید و ابهام را تبدیل به قاطعیت، ایمان و اعتقاد می کرد. علاقه و عشق وافری به امام (ره) داشت و در این مسیر بارها از تشخیص و منفعت و مصلحت خویش صرف نظر کرد و بنا به فرموده مقام معظم رهبری حتی حاضر بود در این مسیر از آبروی خویش بگذرد. او آنقدر به رهبر کبیر انقلاب اسلامی علاقه داشت که خانه ای در قم روبروی منزل امام در محله یخچال قاضی فراهم کرد تا قرابت روحی را به قرب مکانی تقویت کند.
شهید در وصیت نامه اش علاقه خود را نسبت به امام (ره) اینگونه ابراز می کند:
از معظم له امام (ره) بخواهید برای آمرزش من دعای مخصوص نماید. من در این عالم به او عشق می ورزیدم و امر او را امر خدا و رسول (صلی الله علیه و آله وسلم) می دانستم. امید است ایشان هم بعد از این عالم و در پیشگاه خداوند شفاعت کند تا ان شاء الله در آن در بقاء در کنار ایشان باشم.