فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

تألیفات

میرزا به جهت اشتغال به تدریس و به ویژه امور رهبری، کمتر تألیفی از خود بر جای گذاشته است. تألیفات آن بزرگوار عبارتند از:
1- کتابی در طهارت (تا مبحث وضو).
2- رساله ای در رضاع.
3- کتابی در فقه از اول مکاسب تا آخر معاملات.
4- رساله ای در اجتماع امر و نهی.
5- خلاصه ای از افادات استاد بزرگوار شیخ مرتضی انصاری.
6- رساله ای در مشتق.
7- حاشیه ای بر نجات العباد.
8- تعلیقی بر کتاب معاملات آقا وحید بهبهانی برای مقلدین.

اقدامات سیاسی

آیه الله العظمی شیرازی سه موضوع گیری بارز سیاسی داشتند که هر یک از بعد مذهبی و سیاسی دارای اهمیت فوق العاده ای است. اولین موضوع گیری این بود که هنگام ورود ناصر الدین شاه به نجف نپذیرفت که به استقبال او برود و در محل اقامتش با او دیدار کند. علاوه بر این ایشان، هدیه ای را که شاه برای او فرستاد، بازگرداند. سرانجام مرحوم شیرازی پس از اصرارهای فراوان با ناصر الدین شاه در صحن مطهر امام علی (علیه السلام) دیدار کرد.
موضعگیری دوم درباره فرونشاندن آشوبی بود که رنگ مذهبی داشت و می رفت تا میان اهالی سامرا و مناطق همجوار آن در سال 1311 قمری به کشت و کشتار بیانجامدم وی کنسول انگلیس در بغداد را که برای فرونشاندن این فتنه به سامراء رفته بود، به حضور نپذیرفت و برای او پیغام فرستاد که نیازی به دخالت یک مأمور بریتانیایی در کاری که به انگلستان مربوط نمی شود، نیست، زیرا مردم و دولت عثمانی هر دو مسلمان و دارای قبله واحد هستند.(242)
سومین و مهمترین موضعگیری قیام علیه قرار داد استعماری "اعطای انحصار تنباکوی ایران به انگلیس" است.(243)
در آن دوران که انگلیس با زبر دستی خاصی سلطه استعماریش را بر سرتاسر هندوستان گسترش داده بود، تصمیم گرفت که این برنامه استعماری را در سایر ممالک اجرا کند و ایران نیز یکی از ممالک مورد نظر بود. رقابت شدید میان دولتهای روسه و انگلیس بر سر دستیابی هر چه بیشتر به امتیازات اقتصادی و سیاسی در ایران و غارت سرمایه های مردم، در دوره سلطنت "ناصر الدین شاه" به اوج خود رسید. مورخین، این دوره از تاریخ ایران را "عصر امتیازات" نامیده اند.
قیام تنباکو نوعی وحدت کلمه و تشکل سیاسی در میان ملت مسلمان ایران پدید آورد که تجلی آن، در نهضت مشروطیت چهره نمود. این قیام، انگلیس را بشدت شکست داد و پیر استعمار، تمام آمال خویش، راجع به ایران را بر باد رفته دید. انگلیسیها پی بردند که طرح هندی آنان در ایران غیر قابل اجراست، زیرا روحانیت شیعه پاسدار حریم این سرزمین است و سد روحانیت در برابر تهاجم استعمار، سدی شکست ناپذیر و غیر قابل نفوذ می باشد.
در مورد دیدگاه روسیه نسبت به نهضت تنباکو در ایران نیز باید گفت:
شورش مردم علیه دربار و استعمار انگلیس که به رهبری عالمان دینی صورت گرفت، منافع روسیه در ایران را تأمین نمی کرد. روسیه هرگز راضی نبود که لغو قرار داد اعطای امتیاز انحصاری تنباکو، به دست مردم و روحانیت انجام پذیرد.
بنا به گته محمد رضا حکیمی در کتاب "بیدارگران اقالیم قبله"، فتوای میرزای شیرازی بزرگترین ضربه ای بود که در قرن نوزدهم بر پیکر استعمار وارد آمد. این قیام در واقع، اتحاد و ایثارگران مردم ایران در حفظ استقلال و هویت اسلامی کشورشان را نشان داد. همچنین در این قیام، مردم بیش از پیش، به قدرت و اهمیت روحانیت پی بردند و بار دیگر، پیوند دیرپای روحانیت اصیل و مردم ایران جلوه گر شد.
سرانجام میرزای شیرازی در شب چهارشنبه 24 شعبان سال 1312 قمری، پس از آنکه 82 سال از عمر گرانمایه اش را به پرتوافکنی در میان مسلمانان و بخصوص شیعیان سپری کرد، به رحمت ایزدی نایل آمد. جنازه آن عالم ربانی با شکوه هر چه تمام به نجف اشرف انتقال و در جوار مرقد ملکوتی مولا امیر المؤمنین علی (علیه السلام) به خاک سپرده شد.

روز روحانیت و دفاع مقدس: 1 اسفند 1364

در اول اسفند 1364، نماینده امام (ره) در سپاه پاسداران، حجه الاسلام و المسلمین شیخ فضل الله محلاتی به همراه هشت تن از نمایندگان مجلس به نامهای حجج اسلام ابوالقاسم رزاقی، سید نور الدین رحیمی، غلامرضا سلطانی، مهدی یعقوبی و ابوالقاسم موسوی دامغانی و آقایان محمد کلاته ای، علی معرفی زاده و سید حسن شاه چراغی و چند تن از قضات و مسئولین دیگر، عازم جبهه های جنگ بودند که هواپیمای حامل آنها مورد حمله دو فروند جنگنده عراقی قرار گرفت و در 25 کیلومتری شمال اهواز سقوط کرد و کلیه سرنشینان آن که نزدیک به 50 تن بودند، به شهادت رسیدند.
جهت ارج نهان به فداکاریهای روحانیون در طول دوران مبارزه در طول هشت سال دفاع، این روز به نام روز "روحانیت و دفاع مقدس" نامگذاری گردید.
بی شک نقش روحانیون پیرو خط ولایت در طول هشت سال دفاع، بر هیچ کس پوشیده نیست. گواه این مدعا خیل شهدای آنان است که در مقایسه با دیگر اقشار از بیشترین تعداد برخوردار است و نام روحانیون شهید همچون شاه آبادی، محلاتی، شیرازی، میثمی، زمانی، رزاقی و...، بر تارک شهدای هشت سال دفاع مقدس، گواهی بر رزم بی امان روحانیت معظم و رسیدن به لقاء الله و خونین شدن چهره مطهر و نورانی آنان است.
با نگرش به تاریخ یکصد ساله معاصر و رشد و نفوذ استعمار در کشورهای اسلامی، مبارزات بی وقفه علما و روحانیون علیه استکبار و شیاطینی که اساس اسلام را نشانه گرفته اند. آشکارتر می شود. مجاهدات و قیام علمای بزرگی همچون میرزای شیرازی، سید ابوالحسن اصفهانی، آخوند خراسانی ، میرزا محمد تقی شیرازی، شهید شیخ فضل الله نوری، شهید سید حسن مدرس، مصطفی و ابوالقاسم کاشانی، سید محمد تقی خوانساری، امام (ره) و یاران با وقای او، همچون شهیدان مطهری، مفتح، بهشتی، باهنر، و شهدای محراب قاضی طباطبایی، مدنی، صدوقی، دستغیب و اشرفی اصفهانی روشنگر خط اصیل روحانیت در حفظ اسلام راستین و مکتب الهی و آیین محمدی (صلی الله علیه و آله و سلم) می باشد.
امام (ره) در پیامی تاریخ که خطاب به مراجع تقلید و روحانیون فرمودند، به تاریخ مبارزات روحانیت اشاره کردند. در قسمتی از این پیام آمده است:(244)
صلوات و سلام خدا و رسول خدا بر ارواح طیبه شهیدان، خصوصا شهدای عزیز حوزه ها و روحانیت. درود بر حاملان امانت وحی و رسالت، پاسداران شهیدی که ارکان عظمت و افتخار انقلاب اسلامی را بر دوش تعهد سرخ و خونین خویش حمل نموده اند. سلام بر حماسه سازان همیشه جاوید روحانیت که رساله علمیه و عملیه خود را به دم شهادت و مرکب خون نوشته اند و بر منبر هدایت و وعظ و خطابه ناس از شمع حیاتشان گوهر شب چراغ ساخته اند. افتخار و آفرین بر شهدای حوزه و روحانیت که در هنگامه نبرد رشته تعلقات درس و بحث و مدرسه را بریدند و عقال تمنیات دنیا را از پای حقیقت علم بر گرفتند و سبکبالان به میهمانی عرشیان رفتند و در مجمع ملکوتیان، شعر حضور سروده اند.
سلام بر آنان که تا کشف حقیقت تفقه به پیش تاختند و برای قوم و ملت خود منذران صادقی شدند که بند بند حدیث صداقتشان را قطرات خون و قطعات پاره پاره پیکرشان گواهی کرده است و حقا از روحانیت راستین اسلام و تشیع جز این انتظاری نمی رود که در دعوت به حق و راه خونین مبارزه مردم خود، اولین قربانیها را بدهد مهر ختام دفترش شهادت باشد. در خلسه حضورشان آرزویی جز شهادت ندیده اند و آنان از عطایای حضرت حق در میهمانی خلوص و تقرب جز عطیه شهادت نخواسته اند...
از مجاهدات علمی و فرهنگی آنان که به حق از جهاتی افضل از دماء شهیدان است که بگذریم، آنان در هر عصری از اعصار برای دفاع از مقدسات دینی و میهنی خود مرارتها و تلخی هایی متحمل شده اند و همراه با تحمل اسارتها و تبعیدها، زندانها و اذیت و آزارها و زخم زبانها، شهدای گرانقدری را به پیشگاه مقدس حق تقدیم نموده اند. شهدای روحانیت منحصر به شهدای مبارزه و جنگ در ایران نیستند، یقینا رقم شهدای گمنام حوزه ها و روحانیت که در مسیر نشر معارف و احکام الهی به دست مزدوران و نامردمان، غریبانه جان باخته ند، زیاد است.
در هر نهضت و انقلاب الهی و مردمی، علمای اسلام اولین کسانی بوده اند که بر تارک جبین شان خون و شهادت نقش بسته است. کدام انقلاب مردم اسلامی را سراغ کنیم که در آن حوزه و روحانیت پیش کسوت شهادت نبوده اند و بربالای دار نرفته اند و اجساد مطهرشان بر سنگفرش های حوادث خونین به شهادت نایستاده است؟ در 15 خرداد و در حوادث قبل و بعد از پیروزی، شهدای اولین، از کدام قشر بوده اند؟ خدا را سپاس می گذاریم که از دیوارهای فیضیه گرفته تا سلولهای مخوف و انفرادی رژیم شاه و از کوجه و خیابان تا مسجد و محراب امامت جمعه و جماعات و از دفاتر کار و محل خدمت تا خطوط مقدم جبهه ها و میادین مین، خون پاک شهدای حوزه و روحانیت افق فقاهت را گلگون کرده است و در پایان افتخارآمیز جنگ تحمیلی نیز رقم شهدا و جانبازان و مفقودین حوزه ها نسبت به قشرهای دیگر زیادتر است. بیش از دو هزار و پانصد نفر از طلاب علوم دینیه در سراسر ایران در جنگ شهید شده اند و این رقم نشان می دهد که روحانیت برای دفاع از اسلام و کشور اسلامی ایران تا چه حد مهیا بوده است...