فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

فتوای تاریخی امام خمینی (ره) علیه سلمان رشدی: 25 بهمن 1367

انما جز او الذین یحاربون الله و رسوله و یسعون فی الارض فسادا ان یقتلوا او یصلبوا او تقطع ایدیهم و ارجلهم من خلاف او ینفوا من الارض ذلک لهم خری فی الدنیا و لهم فی الاخره عذاب عظیم(225)
همانا کیفر آنان که با خدا و رسول به جنگ برخیزند و در روی زمین به فساد کوشند، جز این نباشد که آنها را به قتل رسانده و یا به دار کشند و یا دست و پایشان را به خلاف ببرند یعنی دست راست با پای چپ و بالعکس یا با نفی بلد و تبعید از سرزمین صالحان دور کنند. این ذلت و خواری عذاب دنیوی آنهاست و اما در آخرت باز به عذابی بزرگ معذب خواهند بود.
حکم امام خمینی در مورد سلمان رشیدی بر آیات الهی متکی است و همانند آیات الهی مستحکم و غیر قابل خدشه است.
مقام معظم رهبری
رویارویی غرب و شرق، بویژه تقابل غرب با اسلام، ریشه ای کهن دارد. غرب بور نداشت که عقیده و یا اندیشه هایی از شرق، تمدن و سلطه او را تهدید کند. بطور کلی در دوره پیش از اسلام، رویارویی و کشاکشها به گونه ای بود که هیچ طرف وجه غالب و سلطه قطعی بر طرف دیگر نداشت. رقابتها و جنگها نوعی داد و ستد و ارتباط تمدنها را به همراه داشت. این داد و ستد، و جنگ قدرت در دوره اسلامی عمق و گستره بیشتری یافت. اسلام به عنوان یک اعتقاد حرکت بخش و امید آفرین، مسلمانان را تا قلب اروپا و آفریقا کشانید. رویارویی اسلام و غرب را می توان به مراحل ذیل تقسیم بندی کرد:
1- در سال (642م/22 ه ق) امپراتوری روم شرقی که با مسلمانان مصر و سوریه رو در رو شده بود، ضعیف و کم رمق بود. سه قرن نخست اسلامی باگسترش نفوذ اسلام، تا عمق اروپا و آفریقا و شرق دور، همراه و همزمان بود. اسلام به عنوان یک عقیده موثر و نجات بخش مطرح شده و جهاد مسلمانان عرصه های تازه ای را بر روی آنان گشوده بود.
2- در این مرحله غرب به تهاجم متقابل نسبت به شرق و اسلام دست زد. روحانیون مسیحی با بسیج سراسری مردم اروپا به سوی شرق و بیت المقدس به حرکت در آمدند. حرکت آنان آنچنان گسترده بود که گویی همه اروپا و غرب به طرف شرق به حرکت در آمده و چون ایمان مذهبی، انگیزه تهاجم بود، این جنگها را جنگهای صلیبی خوانده اند. در سال (1096م/490ه ق)نخستین جنگ صلیبی آغاز شد و 200 سال طول کشید و در این دوره 200 ساله تمام تلاش غرب بر این بود که سیطره و حضور اسلام را بشکند و محدود کند. اما غرب به مقصود خود نرسید و این یورش همه جانبه عقیم ماند.
3- فتح قسطنطنیه در سال 1453 میلادی، توسط سلطان محمد فاتح بود. در این مرحله نوعی فروپاشی شرق از درون آغاز شده بود و غرب، رنسانس و انقلاب صنعتی را پشت سر گذاشته، نظام سیاسی و اجتماعی جدید به سرعت شکل می گرفت و وسیله پیشرفت و ترقی او را فراهم می کرد و پیمانهای متنوع و متعدد در غرب در میان کشورها به امضا رسید.
4- این مرحله دوره تهاجم همه جانبه غرب است، غربی که به صنعت، وسایل جدید جنگی، سازماندهی نوین سیاسی و اجتماعی مسلح شده بود. با تلاش بی وقفه برای شناخت شرق، فرهنگ، تاریخ، تمدن و آداب و رسوم آن، تهاجم خود را سازمان دادند و از جهات گوناگون به شرق یورش آوردند. غرب از یک سو به لحاظ جغرافیایی، شرق را قطعه قطعه کرد و اجازه نداد که شرق به صورت یک سازمان واحد و یا دست کم به صورت کانونهای قدرت فراگیر باقی بماند و از طرف دیگر با ترویج ناسیونالیسم، ملتهای مسلمان را از یکدیگر جدا کرد و دیوارهای جدایی، علاوه بر مرزهای جغرافیایی و نژادی، مرزهای اعتقادی نیز پیدا کرد و فرقه های جدیدی نیز پیدا کرد و فرقه های جدیدی نیز توسط غرب ابداع شد.
در این مرحله، حادثه تعیین کننده، تأسیس دولت اسرائیل و اشغال بیت المقدس است. غربیها با این اقدام خود انتقام شکست صلیبی ها را در فلسطین در سال 1948، از اسلام و شرق گرفتند.
5- در برابر تهاجم غرب، ملتهای مسلمان و متفکران اسلامی، همگی منفعل و گریزان نبودند. سید جمال الدین اسد آبادی، اقبال لاهوری و امام (ره) بیدار گرانی بوده و هستند که مردم را در برابر سلطه غرب آگاه کرده اند. امام (ره) بر اساس این اندیشه و نظر که می توان رو در روی استبداد داخلی و استیلای خارجی با تکیه بر اسلام ایستاد و انقلاب اسلامی را معماری کرد و موفق شد نمونه بارزی از حاکمیت اسلام را نشان دهد. انقلاب اسلامی ایران، حمله اسلام به اسراتژی غرب بود. که به رغم گذشت چندین سال از پیروزی آن، علی رغم توطئه های غرب انقلاب اسلامی از آتش جنگ و فشارهای غرب و محدودیتها، پیروزمندانه و پایدار مانده است. غرب به این نکته رسیده است که این بار با حمله به اسلام به استراتژی شرق حمله کند. کتاب آیات شیطانی حمله به استراتژی شرق بود و فتوای امام (ره) حمله مستقیم به استراتژی غرب. این کتاب در شرایطی مطرح شد که سم مستقیم به استراتژی غرب. این کتاب در شرایطی مطرح شد که سم پاشیها بر روی بنیانهای ایمان و ریشه های اعتقادی مسلمین متمرکز گردیده تا با نفی اصل و پایه مهم، زمینه های نفوذ انقلاب اسلامی و باز یافت هویت اصیل اسلامی - که در جوامع اسلامی رشدی سریع یافته است - مخدوش گردد.
از طرف دیگر جهانخواران به خوبی احساس می کنند که قرن حاضر در التهاب تحول ایدئولوژیک قرار دارد. شکست مارکسیسم، ناتوانی مکاتب مختلف در ارضای فکری نیروهای بالنده و روشنفکران جهان و جنبشهای رهایی بخش مردمی، همچنین سرخوردگی انسان غربی از سایر مکاتب زاییده تفکر اندیشمندان خود همه و همه پی جویی یک اندیشه نوین را برای بشر امروزی مطرح ساخته است.
ظهور پدیده انقلاب اسلامی ایران و طرح اسلام به عنوان مکتبی جامع و مانع می تواند زمام اداره امور جوامع بشری را به عهده گیرد و توانسته است در این میان قدرت خود را برای پر نمودن این خلاء نشان دهد و می رود تا اسلام به یک قدرت عظیم عقیدتی تبدیل شود. از اینروست که غرب و به ویژه دنیای استکبار واکنش گسترده ای در برابر اسلام از خود نشان داده و به همین خاطر است کتاب آیات شیطانی نوشته و منتشر می شود.

سلمان رشدی و کتاب آیات شیطانی

سلمان رشدی، نویسنده هندی الاصل، به سال 1326 ه ش، در خانواده ای مسلمان در بمبئی متولد شد. با تشکیل پاکستان، او همراه خانواده خود به کراچی رفت و در سیزده سالگی جهت تحصیل به انگلستان اعزام شد و مدتی با نوشتن مقالات تبلیغی در انگلستان به تامین مخارج زندگی پرداخت و سپس شناسنامه انگلیسی گرفته و تبعه آنجا شد.
رشدی در مصاحبه با مجله اشپیگل در 21 اردیبهشت 1371 (11 ماه مه 1992) درباره خانواده اش می گوید:
خانواده من به اسلام گرایش داشتند، ولی در خانه ما از دین خبری نبود. فقط سالی یک بار مرا برای عبادت به مسجد می بردند، مثل مراسم سال نو در نزد مسیحیان. من یک دایه مسیحی داشتم که با او درخت کریسمس را تزئین می کردم و سرور می خواندم. بمبئی یک شهر چند مذهبی است. اکثر دوستان من غیر مسلمان بودند. پدرم از قانون قرآن در منع نوشیدن مشروبات الکلی تبعیت نمی کرد. خوشبختانه می توانم بگویم که پدر و مادر من مسلمانان بدی بودند.
رشدی در طول زندگی خود در انگلستان به! دینی و بی اعتقادی مطلق می رسد و در نهایت، منکر و جود خدا می شود و این عقدیه را رسماً در مصاحبه با مجله اشترن در 7 آبان 1371 (29 اکتبر 1992) تحت عنوان من قهرمان نیستم بیان می کند.
او در پاسخ به سوال خبرنگار مجله، آیا به خدای یگانه و فرستاده اش حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) ایمان دارد؟ گفت:
این عمل در یک دوران شک و دودلی انجام گرفت. من خواستم با یک اشاره دراماتیک به مسلمانان نشان بدهم که هرگز دشمن شما نبوده ام. اما در این مورد من داشتم خودم را فریب می دادم. از همین رو، دوباره به صدا در آمده، گفتم، نه، من ایمان نیاورده ام، من یک فرد مذهبی نیستم. اگر کسی از من سئوال کند که آیا خدا وجود دارد، خواهم گفت، نه.
نویسنده ای با این طرز تفکر و عقاید، کتابی تحت عنوان آیات شیطانی می نویسد و آن را اثری، حاوی ضدیت و شک بنیادی می نامد(226) و در آن به مقام مقدس حضرت ختمی مرتبت (صلی الله علیه و آله و سلم) و به مقدسات مسلمین اهانت می کند.
محتوای این کتاب در نه فصل تنظیم شده و عناوین فصلها نشان می دهد که اسلام و تاریخ اسلام به عنوان زمینه اصلی نگارش رمان برگزیده شده است. این عناوین عبارتند از:
1- جبرئیل فرشته. 2- ماهوند. 3- الوون دئوون. 4- عایشه.
5- شهر پیدا و ناپیدا. 6- بازگشت به جاهلیا. 7- عزرائیل فرشته.
8- شکافتن دریای عرب. 9 چراغ شگفت انگیز.
آیات شیطانی سه مضمون و مقوله اصلی دارد که هر کدام به شیوه نویسنده مطرح شده و مورد طعن و رد قرار گرفته اند:
1- دین و اندیشه دینی: اعتقاد به خدا به عنوان هسته اصلی اندیشه دنی نقد می شود و معمولاً شخصیتهای قصه به اعتبار این که مسلمان هستند و در خانه ای با اعتقادات اسلامی متولد شده اند، به انکار خدا می رسند.
2- اسلام یک دین خرافی عقب مانده از تمدن و دموکراسی و آزادی معرفی و پیامبر اسلام به عنوان شخصیت اصلی این دین مورد توهین و افترا قرار می گیرد.
3- انقلاب اسلامی ایران به عنوان پدیده ای موثر در دنیای امروز مورد توجه قرار می گیرد و نویسنده می کوشد تا چهره ای مخدوش و ضد تاریخ و تمدن و آزادی و. .. از رهبر انقلاب اسلامی ترسیم کند.
پس از انتشار کتاب آیات شیطانی در شهریور 1367، وسایل ارتباط جمعی غرب در ابتدا تلاش کردند کتاب مزبور تنها بعنوان یک اثر ادبی معرفی شود تا سبب واکنش ملتهای مسلمان نگردد. اما توزیع این کتاب از همان ابتدا خشم مسلمین را به دنبال آورد. در مهر سال 1367، مسلمانان هند و سپس پاکستان با تظاهراتی علیه نویسنده کتاب مزبور، نفرت خود را از انتشار آن اعلام کردند و طی همین ماه، چاپ و حتی ورود کتاب آیات شیطانی در پاکستان، هند و سپس عربستان ممنوع شد.
در 25 دی 1367، یعنی یک ماه قبل از صدور حکم امام (ره)، مسلمانان شهر برادفورد انگلیس نسخه هایی از کتاب آیات شیطانی را سوزاندند و در 24 و 25 بهمن همان سال، در جریان تظاهراتی که علیه کتاب مزبور در پاکستان و هند روی داد دست کم هفت نفر کشته شدند.

صدور حکم تاریخی امام خمینی (ره)

سرانجام امام خمینی (ره) با صدور حکم شرعی ارتداد نویسنده آیات شیطانی، پتانسیل عظیم نیروهای مسلمان را آشکار ساخت و موجی توفنده از توده های میلیاردی مسلمانان در مصاف با کفر پدید آورد.
فتوای امام خمینی (ره) که در 25 بهمن 1367 صادر شد، چنین است:(227)
بسمه تعالی
انالله و انا الیه راجعون
به اطلاع مسلمانان غیور سراسر جهان می رسانم، مولف کتاب آیات شیطانی - که علیه اسلام و پیامبر و قرآن تنیم و چاپ و منتشر شده است - همچنین ناشرین مطلع از محتوای آن، محکوم به اعدام می باشند. از مسلمانان غیور می خواهم تا در هر نقطه ای که آنان را یافتند سریعاً آنها را اعدام نمایند تا دیگر کسی جرات نکند به مقدسات مسلمین توهیت نماید و هر کس در این راه کشته شود شهید است، ان شاء الله. ضمناً اگر کسی دسترسی به مولف کتاب، دارد ولی خود قدرت اعدام آن را ندارد او را به مردم معرف نماید تا به جزای اعمالش برسد.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
روح الله الموسوی الخمینی