فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

مقام و منزلت علمی

استاد در علوم عقلی و نقلی مجتهد و در ادبیات، ادیبی زبردست بود. به فارسی و عربی قلم می زد و در سرودن شعر ید طولانی داشت. به تعبیر استاد حسن زاده آملی باید ایشان را شاعر مفلق دانست.(65) بعلاوه استاد خطی زیبا و نیکو داشت.
یکی از شاگردان کتابی که در زمان حیات استاد نوشته است. می نویسد:(66) آقای طباطبایی - مد ظله العالی - صاحب تفسیر المیزان و... از اعلام و بزرگان این عصرند و در احاطه به علوم متداوله از معقول و منقول کم نظیرند و در ترویج معارف اسلامی و احیای کلمه توحید ساعی و کوشا می باشند. وجود معظم له مصدر برکات و منبع افاضات و انوار است.
استاد سید عزالدین حسینی زنجانی - شاگرد دیگر ایشان - می گوید:
بنده عقیده ام این است که ایشان در ردیف مرحوم آقا علی حکیم هستند، چون به اعتقاد بنده و دیگران آقا علی مدرس، صاحب کتاب بدایع الحکم فرزند ملا عبدالله زنوزی مولف کتاب لوامع الهیه در تحقیق بالاتر از حاج ملا هادی سبزواری بوده است و کسی که بدایع الحکم ایشان را با تعمق مطالعه کند، می فهمد که عظمت فلسفه ایشان چقدر بالا است و چقدر محقق است و چقدر سعی کرده بین فلسفه و شریعت جدایی نیندازد و با احاطه ای که به اخبار دارد ثابت کرده که بین فهم درست اخبار وارده از ائمه معصومین - صلوات الله علیهم - و فلسفه حقه جدایی نیست و نبوغ ایشان در همین است و به عقیده من، سیدنالاستاد هم در ردیف، بلکه در بعضی جهات بالاتر از ایشان، و بطور خلاصه می توان گفت در قرون حاضر از جهت جمعیت بی نظیر بود.

نقش زیر بنایی در انقلاب

علامه از سال 41 و 42، به بعد در نشستهایی که توسط علمای حوزه جهت اتخاذ تصمیم درباره نهضت اسلامی و آینده آن برگزار می شد، شرکت داشت و در اقدامات مشترک مبارزاتی تشریک مساعی می کرد، در اعلامیه معروف (نه) 9 امضایی اسفند 1341، امضای ایشان را در کنار امضای امام (ره) مشاهده می کنیم.(67) اما پس از پیروزی انقلاب، بر اثر کهولت سن و بیماری قادر به فعالیت و شرکت در تحقق آرمانهای انقلاب نبودند.

تألیفات

از استاد کتابهای ارزشمندی به جای مانده که به معرفی اجمالی می پردازیم:
1- تفسیر المیزان: این کتاب شریف که اصل آن به زبان عربی و در بیست جلد تألیف گردیده از سوی ناشران داخلی و خارجی به زبانهای عربی و فارسی بارها چاپ و منتشر شده است. شهید مطهری در مورد این تفسیر می گوید که: کتاب تفسیر المیزان، یکی از بهترین تفاسیری است که برای قرآن مجید نوشته شده است. من می توانم ادعا کنم بهترین تفسیری است که در میان شیعه و سنی از صدر اسلام تا امروز نوشته شده است. مطهری معتقد بود که این تفسیر همه اش با فکر نوشته نشده است و بسیاری از مطالب آن از الهامات غیبی است و اضافه می کند: کمتر مشکلی در مسائلی اسلامی و دینی برایم پیش آمده که کلید حل آن را در تفسیر المیزان پیدا نکرده باشم.
2- رساله ای در مبدأ و معاد.
3- حاشیه بر کفایت الاصول.
4- اصول فلسفه و روش رئالیسم.
5- سنن النبی.
6- شیعه در اسلام.
7- قرآن در اسلام.
8- نهایه الحکمه.
9- بدایه الحکمه.
10- وحی یا شعور مرموز.
11- رساله ای در عشق.
12- شیعه اصول عقاید.
13- حاشیه بر اسفار صدر المتألهین شیرازی.
14- رساله ای در حکومت اسلامی.
15- رساله ای در قوه و فعل.
16- رساله در وسائط.
17- تعلیقه بر اصول کافی.
18- علی و فلسفه الهی.
19- حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری.
20- نظریه السیاسه و الحکم فی الاسلام.
21- تعلیقه بر بعضی مجلدات بحار الانوار.