فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

پیام مقام معظم رهبری به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی

ایشان به مناسبت برگزاری نخستین هفته کتاب پیامی به این شرح فرستاندند:(40)
بسم الله الرحمن الرحیم
برگزاری هفته کتاب در کشور عزیزما و اعلام آن بوسیله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، برای این جانب مژده و مایه امیدواری است. امروز هر اقدامی که به گسترش سطح آگاهی عمومی بیانجامد و نیروی تفکر و قدرت درک معارف را در مردم با استعداد ما تقویت کند، حسنه ای بزرگ است. کتب، دروازه ای به سوی جهان گسترده دانش و معرفت است و کتاب خوب یکی از بهترین ابزارهای کمال بشری است. همه دستاوردهای بشر در سراسر عمر جهان، تا آنجا که قابل کتابت بوده است، در میان نوشته هایی است که انسانها پدید آورده اند و می آورند و در این مجموعه بی نظیر آموزشهای آسمانی و درسهای پیامبران به بشر و دانش ها و شناختهایی است که سعادت بشر بدون آگاهی از آن امکان پذیر نیست.
کسی که با این دنیای زیبا و زندگی بخش، دنیای کتاب، ارتباط ندارد، بی شک از مهمترین دستاورد انسانی و نیز از بیشترین معارف الهی و بشری محروم است. برای یک ملت خسارتی بزرگ است که افراد آن با کتاب سر و کاری نداشته باشند و برای یک فرد توفیق عظیمی است که با کتاب مانوس و همواره در حال بهره گیری از آن یعنی آموختن چیزهای تازه باشد با این دیدگاه به روشنی می توان ارزش و مفهوم رمز عمیق این حقیقت تاریخی را دریافت که اولین خطاب خداوند متعال به پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) این است که بخوان! و در اولین سوره ای که بر آن فرستاده عظیم الشان خداوند فرود آمده، نام قلم به تجلیل یا شده است. اقرا و ربک الاکرم الذی علم بالقلم
با تلخی باید اعتراف کنیم که رواج کتاب و روحیه کتابخوانی در میان ملت عزیزما، که خود یکی از مشعل داران فرهنگ و کتاب و معرفت در طول تاریخ پس از ظهور اسلام بوده است، بسی کمتر از آن چیزی است که از چنین ملتی انتظار می رود، و این پدیده نیز مانند بیشتر پدیده های ناگوار در کشور ما نتیجه فرمانروایی پادشاهان و فرمانروایان ظالم و فاسد و بی فرهنگ و بی سواد بر این کشور در دویست سال گذشته است. در دورانی که برخی ملتهای دیگر به سوی دانش و پژوهش و معرفت روی آورده بودند، ملت کهن و با استعداد ما در زیر سلطه آن انسانهای پلید و خودپرست و زورگو و نااهل، از دانش و معرفت دور ماند و در دوره اخیر که حکومت دست نشانده و فاسد پهلوی همه کارها را برابر خواست بیگانگان و دشمنان این ملت و به زیان این ملت انجام می داد، نه تنها تلاشی برای ترویج کتاب و کتابخوانی نشد، بلکه با ایجاد سرگرمی های ناسالم و دامن زدن به آتش غرایز جنسی در میان جوانان، این ضرورت فوری و فوتی را هر چه بیشتر از میدان دید و توجه مردم بیرون راندند و در یکی از بهترین دورانی هایی که شرایط جهانی، دگرگونیهای اساسی در وضع نابسامان ملت ایران را بر می تافت، ملت مظلوم ما را از آن محروم ساختند و کار را به آنجا رساندند که برابر گزارش های همان روزگار، در شهر تهران و برخی شهرهای دیگر، شماره میخانه ها بیش از شماره کتابخانه ها و کتابفروشی ها و یا چند برابر آنها بود. اکنون ملت ایران باید عقب افتادگی ها را جبران کند. اینک فرصت بی نظیری از حکومت دین و دانش بر ایران پدید آمده است که باید از آن در جهت اعتلای فکر و فرهنگ این کشور بهره جست.
امروز کتابخوانی و علم آموزی نه تنها یک وظیفه ملی که یک واجب دینی است. از همه بیشتر، جوانان و نوجوانان باید احساس وظیفه کنند. اگر چه آنگاه که انس با کتاب رواج یابد، کتابخوانی نه یک تکلیف که یک کار شیرین و یک نیاز تعلل ناپذیر و یک وسیله برای آراستن شخصیت خویشتن تلقی خواهد شد، و نه تنها جوانان که همه نسل ها و قشرها از سر دلخواه و شوق بدان رو خواهند آورد. لازم است آن روی این سکه زرین نیز مورد توجه قرار گیرد. نویسندگان و مترجمان و فراهم آورندگان کتاب، اینان کاری با ارزش و پاداشی بزرگ در کنار مسئولیتی سنگین دارند. در جامعه کتابخوان، پدید آورندگان کتاب و عرضه کننده آن باید گرامی داشته شوند، و او نیز باید کار خود را با عنایت به تأثیر و اهمیت آن انجام دهد. غذای فکر و روح، باید سالم و مقوی عرضه شود و آن کس که جز این عمل کند، خطا یا جنایتی بزرگتر از عرضه کننده مواد غذایی ناسالم یا بی مایه مرتکب شده است.
امیدوارم مسئولان عزیز در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر دست اندرکاران گرامی توزیع کتاب و تسهیل کتاب و کتابخوانی با فرا رسیدن این هفته، روزی نو و کاری نو و امیدی نو درباره این موضوع مهم و حیاتی پدید آورند و ما در آینده ای نزدیک نشانه های این همه را پیش روی خود ببینیم.
کمک و توفیق الهی و توجه حضرت ولی عصر ارواحنا فداه را برای همه شما مسئلت می نمایم.
4 دی ماه 1372
مصادف با یازدهم رجب المرجب 1414
سیدعلی خامنه ای

کتاب کودک و نوجوان

امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
احفظوا بکتبکم فانکم سوف تحتاجون الیها(41)
کتابهایتان را حفظ کنید زیرا که نیازمند آنها خواهید شد.
با عنایت به فرمایش امام جعفر صادق (علیه السلام) درباره اهمیت حفظ و نگهداری کتاب، می توان اهمیت ویژه آن را در مکتب توحید استنباط کرد که جامعه اسلامی بدون مطالعه کتب بی روح خواهد شد. به وجود آوردن فرهنگ مطالعه در جامعه مستلزم تدوین و اجرای برنامه هایی است که عادت به مطالعه را رونق بخشد.
عادت، شکلی از الگوهای رفتاری است که در روند اجتماعی شدن فرد به وجود می آید. پس برای رسیدن به شرایط مطلوب چاره ای جز به وجود آوردن عادت کتابخوانی از دوران کودکی در انسانها نداریم.
برخی را گمان بر این است که عادت به مطالعه خصلتی ذاتی است، در حالیکه یک امر اکتسابی است، یعنی همانطوری که کودک خواندن، نوشتن و حساب کردن را یاد می گیرد، مطالعه را نیز یاد می گیرد و در این دوره است که موضع اساسی شخص در مقابل کتاب شکل می گیرد. پس باید مطالعه را به کودکان و نوجوانان آموخت و آنها را به مطالعه عادت داد. اگر در خانواده ای پدر و مادر کتاب بخوانند و عادت به مطالعه داشته باشند، کودکان نیز خیلی زود با کتاب آشنا می شوند و به تقلید از والدین خود، کتاب را در دست می گیرند و سپس با دیدن کتابهای تصویری به سوی کتاب جلب می شوند. این شکل آموزش باید به مقتضای طی دوران کودکی و رسیدن به سن نوجوانی تغییر کند، کما اینکه وقتی کودک وارد مدرسه می شوند، مسئولیت تربیت و عادت دادن او به مطالعه و کتابخوانی یک برنامه ریزی سازماندهی شده را اقتضا می کند. مدرسه نهادی است که در مقطع تحصیل کودکان، عهده دار این وظیفه است. معلمان مدرسه برای تشویق و مأنوس کردن کودکان به کتاب و کتابخوانی و جلوگیری از کتابزدگی کودکان و نوجوانان می توانند به فراخور استعداد دانش آموزان، کتابهایی را برای آگاهی و مهارت در زمینه دروس گوناگون به کودکان معرفی کنند. همچنین ضرورت ترویج فرهنگ کتابخوانی در میان کودکان و نوجوانان سیستم آموزشی کشور را ملزم می کند که ساعات انشای مدارس را پربارتر برگزار کرده و در برنامه های درسی ساعاتی را مخصوص مطالعه کتاب قرار دهند.

شهادت دانش آموز بسیجی محمد حسین فهمیده: روز بسیج دانش آموزی: 8 آبان

رهبر ما آن طفل دوازده ساله ای است که با قلب کوچک خود که ارزشش از صدها زبان و قلم ما بزرگتر است، با نارنجک، خود را زیر تانک دشمن انداخت و آن را منهدم نمود و خود نیز شربت شهادت نوشید.(42)
امام خمینی (ره)
شهید فهمیده یکی از هزاران نونهال، و دانش آموز بسیجی کشور است که با نثار خون خود بر طراوت و سرخی خون شهدای انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی افزود. وی دوران کودکی و نوجوانی خود را در حالی سپری کرد که هر روز آن همراه حادثه ای بود که در شکل گیری شخصیت او مؤثر واقع می شد. او با سرمایه عظیمی از فهم و درک انقلابی و اسلامی به دنبال طوفان حوادث انقلاب، وارد جنگ شد و با وجود سن کم، خود را به خونین شهر قهرمان رسانید و با اقدامی آگاهانه و شجاعانه، نام خود را در دفتر شهیدان زنده تاریخ ثبت کرد.
از آنجا که این دانش آموز رزمنده بسیجی، با ایمان و بینش عمیق و استوار در جنگ با دشمن پیش قدم، و با نیل به شهادت، درس شجاعت فداکاری و مقاومت را به همه بسیجیان و امت حزب الله آموخت، امام بزرگوارمان از این نوجوان 12 ساله به عنوان رهبر یاد فرموده و بدین گونه نام و یاد او منشأ حماسه های بزرگ شده و تحول عظیمی در شیوه های دفاع مقدس و نبرد رزمندگان اسلام ایجاد کرد و راه پیروزی و سرافرازی را یکی پس از دیگری، هموار ساخت. امروز شهید فهمیده بحق الگوی شایسته ای برای دانش آموزان بسیجی و جوانان و نوجوانان کشور می باشد و یاد آوری این حماسه می تواند یاد آور دوران دفاع مقدس و ارزشهای والای آن زمان باشد. رهبر معظم انقلاب، می فرمایند:(43)
زنده نگهداشتن یاد حادثه شهادت دانش آموز بسیجی، شهید فهمیده از اصالتهای دفاع مقدس می باشد.
وی فرزند محمد تقی است که، در خانواده ای مذهبی در یکی از روزهای بهاری اردیبهشت ماه 1346 (مصادف با سوم محرم) در شهر خون و قیام در خانه ای محقر و کوچک در محله پامنار قم چشم به جهان گشود. دوران کودکی را همراه سایر فرزندان خانواده و در کنار برادرش داود که وی نیز سه سال بعد از شهادت محمد حسین به فوز شهادت نایل آمد، با صفا و صمیمیت و در زیر سایه محبت و توجه پدر و مادری مهربان، سپری کرد. در سال 1352، به مدرسه رفت و کلاس اول تا چهارم ابتدایی را با یک معلم روحانی طی کرد. سال پنجم ابتدایی و اول و دوم راهنمایی را به دلیل انتقال خانواده اش به کرج در دو مدرسه در این شهر گذراند. در همین دوران بود که به واسطه حوادث انقلاب، روح وی نیز مانند میلیونها جوان و نوجوان دیگر کشور، دچار تحولات عظیمی گردید. شخصیت او با داشتن خانواده ای متدین و مذهبی و شرایط خاص شهر مقدس قم و نیز زمینه مساعد روحی به گونه ای شکل گرفت که سرشار از دین و فرهنگ غنی اسلامی بود. مقام معظم رهبری در دیدار با خانواده او به این مطلب اشاره کرده و در رابطه با فداکاری و شجاعت او فرمودند:(44)
بروز چنین حوادثی که از تربیت صحیح و اصالتهای خانوادگی است، صرفاً در محیطهای اسلامی جلوه گری و نور افشانی می کند.
از عوامل مهم دیگر در شکل گیری شخصیت او، نوارها و اعلامیه های امام (ره) بود که قبل از انقلاب به دست او می رسید.
شهید فهمیده نوجوانی خوش بر خورد، شجاع، فعال، کوشا و به مطالعه علاقه زیادی داشت و با وجود اینکه به سن تکلیف نرسیده بود، نماز می خواند و احترام خاصی برای والدینش قایل بود و هر گز به آنها بی احترامی نمی کرد. شیفته و عاشق امام (ره) بود و با تمام وجود سعی در اجرای فرامین امام (ره) داشت. او می گفت: امام هر چه اراده کند همان را انجام خواهم داد و من تسلیم او هستم. هنگام ورود امام (ره) به ایران به دلیل مصدوم بودن، موفق به زیارت امام (ره) نگردید، اما پس از بهبودی در اولین فرصت به شهر مقدس قم رفته و موفق به دیدار شد.