فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

برگزاری هفته کتاب و کتابخوانی

در اجرای فرامین مقام معظم رهبری به وزارت فرهنگ و ارشاد، در مورد توسعه نمایشگاه های کتاب در سطح کشور و مطرح کردن کتاب و تشویق مردم به کتابخوانی و ضرورت این کار در جامعه اسلامی، هفته کتاب ایران همه ساله برگزار می شود.
به همت وزارت فرهنگ و ارشاد و همکاری نهادهای فرهنگی نخستین هفته کتاب در روزهای 4 تا 10 دی سال 1372، همزمان با زادروز امیر مؤمنان حضرت علی (علیه السلام) و با پیام رهبری معظم انقلاب برگزار شد.
برگزاری این هفته همه ساله بر اساس آیئین نامه ای است که به تصویب شورای فرهنگ عمومی رسیده و از هفتم تا سیزدهم آبان به عنوان هفته کتاب نامگذاری گردیده است.
دبیر ستاد هفته کتاب، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد است.
سازمانهایی که در هفته کتاب و کتابخوانی عضو و نقش فعالی دارند عبارتند از:
صدا و سیما، آموزش و پرورش، فرهنگ و آموزش عالی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان تبلیغات اسلامی و دیگر سازمانهای فرهنگی کشور. این سازمانها همراه و همگام با وزارت فرهنگ و ارشاد، سیاستهای اعلام شده را اجرا می کنند. اهداف برگزاری هفته کتاب عبارتنداز:
1- تقویت بنیه فرهنگی کشور.
2- تشویق و ترغیب مردم به کتاب و کتابخوانی و ایجاد عادت به مطالعه در میان اقشار مختلف مردم بویژه جوانان و نوجوانان.
3- تقویت روحیه و نشاط در میان نویسندگان، مترجمان، پدید آورندگان و تولید کنندگان کتاب.
4- کمک به حل مشکلات و تنگناهای تولید و توزیع کتاب.
5- تجهیز و گسترش کتابخانه های عمومی، کانونهای فرهنگی مساجد و مدارس.

پیام مقام معظم رهبری به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی

ایشان به مناسبت برگزاری نخستین هفته کتاب پیامی به این شرح فرستاندند:(40)
بسم الله الرحمن الرحیم
برگزاری هفته کتاب در کشور عزیزما و اعلام آن بوسیله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، برای این جانب مژده و مایه امیدواری است. امروز هر اقدامی که به گسترش سطح آگاهی عمومی بیانجامد و نیروی تفکر و قدرت درک معارف را در مردم با استعداد ما تقویت کند، حسنه ای بزرگ است. کتب، دروازه ای به سوی جهان گسترده دانش و معرفت است و کتاب خوب یکی از بهترین ابزارهای کمال بشری است. همه دستاوردهای بشر در سراسر عمر جهان، تا آنجا که قابل کتابت بوده است، در میان نوشته هایی است که انسانها پدید آورده اند و می آورند و در این مجموعه بی نظیر آموزشهای آسمانی و درسهای پیامبران به بشر و دانش ها و شناختهایی است که سعادت بشر بدون آگاهی از آن امکان پذیر نیست.
کسی که با این دنیای زیبا و زندگی بخش، دنیای کتاب، ارتباط ندارد، بی شک از مهمترین دستاورد انسانی و نیز از بیشترین معارف الهی و بشری محروم است. برای یک ملت خسارتی بزرگ است که افراد آن با کتاب سر و کاری نداشته باشند و برای یک فرد توفیق عظیمی است که با کتاب مانوس و همواره در حال بهره گیری از آن یعنی آموختن چیزهای تازه باشد با این دیدگاه به روشنی می توان ارزش و مفهوم رمز عمیق این حقیقت تاریخی را دریافت که اولین خطاب خداوند متعال به پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) این است که بخوان! و در اولین سوره ای که بر آن فرستاده عظیم الشان خداوند فرود آمده، نام قلم به تجلیل یا شده است. اقرا و ربک الاکرم الذی علم بالقلم
با تلخی باید اعتراف کنیم که رواج کتاب و روحیه کتابخوانی در میان ملت عزیزما، که خود یکی از مشعل داران فرهنگ و کتاب و معرفت در طول تاریخ پس از ظهور اسلام بوده است، بسی کمتر از آن چیزی است که از چنین ملتی انتظار می رود، و این پدیده نیز مانند بیشتر پدیده های ناگوار در کشور ما نتیجه فرمانروایی پادشاهان و فرمانروایان ظالم و فاسد و بی فرهنگ و بی سواد بر این کشور در دویست سال گذشته است. در دورانی که برخی ملتهای دیگر به سوی دانش و پژوهش و معرفت روی آورده بودند، ملت کهن و با استعداد ما در زیر سلطه آن انسانهای پلید و خودپرست و زورگو و نااهل، از دانش و معرفت دور ماند و در دوره اخیر که حکومت دست نشانده و فاسد پهلوی همه کارها را برابر خواست بیگانگان و دشمنان این ملت و به زیان این ملت انجام می داد، نه تنها تلاشی برای ترویج کتاب و کتابخوانی نشد، بلکه با ایجاد سرگرمی های ناسالم و دامن زدن به آتش غرایز جنسی در میان جوانان، این ضرورت فوری و فوتی را هر چه بیشتر از میدان دید و توجه مردم بیرون راندند و در یکی از بهترین دورانی هایی که شرایط جهانی، دگرگونیهای اساسی در وضع نابسامان ملت ایران را بر می تافت، ملت مظلوم ما را از آن محروم ساختند و کار را به آنجا رساندند که برابر گزارش های همان روزگار، در شهر تهران و برخی شهرهای دیگر، شماره میخانه ها بیش از شماره کتابخانه ها و کتابفروشی ها و یا چند برابر آنها بود. اکنون ملت ایران باید عقب افتادگی ها را جبران کند. اینک فرصت بی نظیری از حکومت دین و دانش بر ایران پدید آمده است که باید از آن در جهت اعتلای فکر و فرهنگ این کشور بهره جست.
امروز کتابخوانی و علم آموزی نه تنها یک وظیفه ملی که یک واجب دینی است. از همه بیشتر، جوانان و نوجوانان باید احساس وظیفه کنند. اگر چه آنگاه که انس با کتاب رواج یابد، کتابخوانی نه یک تکلیف که یک کار شیرین و یک نیاز تعلل ناپذیر و یک وسیله برای آراستن شخصیت خویشتن تلقی خواهد شد، و نه تنها جوانان که همه نسل ها و قشرها از سر دلخواه و شوق بدان رو خواهند آورد. لازم است آن روی این سکه زرین نیز مورد توجه قرار گیرد. نویسندگان و مترجمان و فراهم آورندگان کتاب، اینان کاری با ارزش و پاداشی بزرگ در کنار مسئولیتی سنگین دارند. در جامعه کتابخوان، پدید آورندگان کتاب و عرضه کننده آن باید گرامی داشته شوند، و او نیز باید کار خود را با عنایت به تأثیر و اهمیت آن انجام دهد. غذای فکر و روح، باید سالم و مقوی عرضه شود و آن کس که جز این عمل کند، خطا یا جنایتی بزرگتر از عرضه کننده مواد غذایی ناسالم یا بی مایه مرتکب شده است.
امیدوارم مسئولان عزیز در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر دست اندرکاران گرامی توزیع کتاب و تسهیل کتاب و کتابخوانی با فرا رسیدن این هفته، روزی نو و کاری نو و امیدی نو درباره این موضوع مهم و حیاتی پدید آورند و ما در آینده ای نزدیک نشانه های این همه را پیش روی خود ببینیم.
کمک و توفیق الهی و توجه حضرت ولی عصر ارواحنا فداه را برای همه شما مسئلت می نمایم.
4 دی ماه 1372
مصادف با یازدهم رجب المرجب 1414
سیدعلی خامنه ای

کتاب کودک و نوجوان

امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
احفظوا بکتبکم فانکم سوف تحتاجون الیها(41)
کتابهایتان را حفظ کنید زیرا که نیازمند آنها خواهید شد.
با عنایت به فرمایش امام جعفر صادق (علیه السلام) درباره اهمیت حفظ و نگهداری کتاب، می توان اهمیت ویژه آن را در مکتب توحید استنباط کرد که جامعه اسلامی بدون مطالعه کتب بی روح خواهد شد. به وجود آوردن فرهنگ مطالعه در جامعه مستلزم تدوین و اجرای برنامه هایی است که عادت به مطالعه را رونق بخشد.
عادت، شکلی از الگوهای رفتاری است که در روند اجتماعی شدن فرد به وجود می آید. پس برای رسیدن به شرایط مطلوب چاره ای جز به وجود آوردن عادت کتابخوانی از دوران کودکی در انسانها نداریم.
برخی را گمان بر این است که عادت به مطالعه خصلتی ذاتی است، در حالیکه یک امر اکتسابی است، یعنی همانطوری که کودک خواندن، نوشتن و حساب کردن را یاد می گیرد، مطالعه را نیز یاد می گیرد و در این دوره است که موضع اساسی شخص در مقابل کتاب شکل می گیرد. پس باید مطالعه را به کودکان و نوجوانان آموخت و آنها را به مطالعه عادت داد. اگر در خانواده ای پدر و مادر کتاب بخوانند و عادت به مطالعه داشته باشند، کودکان نیز خیلی زود با کتاب آشنا می شوند و به تقلید از والدین خود، کتاب را در دست می گیرند و سپس با دیدن کتابهای تصویری به سوی کتاب جلب می شوند. این شکل آموزش باید به مقتضای طی دوران کودکی و رسیدن به سن نوجوانی تغییر کند، کما اینکه وقتی کودک وارد مدرسه می شوند، مسئولیت تربیت و عادت دادن او به مطالعه و کتابخوانی یک برنامه ریزی سازماندهی شده را اقتضا می کند. مدرسه نهادی است که در مقطع تحصیل کودکان، عهده دار این وظیفه است. معلمان مدرسه برای تشویق و مأنوس کردن کودکان به کتاب و کتابخوانی و جلوگیری از کتابزدگی کودکان و نوجوانان می توانند به فراخور استعداد دانش آموزان، کتابهایی را برای آگاهی و مهارت در زمینه دروس گوناگون به کودکان معرفی کنند. همچنین ضرورت ترویج فرهنگ کتابخوانی در میان کودکان و نوجوانان سیستم آموزشی کشور را ملزم می کند که ساعات انشای مدارس را پربارتر برگزار کرده و در برنامه های درسی ساعاتی را مخصوص مطالعه کتاب قرار دهند.