فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

تأثیر شهادت آیه الله بر نهضت اسلامی

این شهادت، نهضت اسلامی پانزده ساله ایران را جان تازه ای بخشید به گونه ای که یکباره فراگیر، و به شکل انقلابی طوفان زا و کاخ برانداز در آمد.
البته شناخت و بررسی انگیزه ها و علل پیروزی انقلاب به مطالعات و تحقیقات گسترده ای نیاز دارد، اما به شکل کوتاه و گذرا علل و عوامل فراگیری نهضت امام (ره)، در پی شهادت حاج سید مصطفی را می توان این گونه برشمرد:
1- برگزاری مراسم بزرگداشت در بیشتر نقاط کشور: اصحاب مسجد و محراب، در پی دریافت خبر شهادت مظلومانه مجتهدی که مایه امید برای اسلام و ایران بود، سخت به خشم آمدند و نتیجه گیری کردند که رژیم شاه با دست زدن به این جنایت، انتقام کینه توزانه ای از امام (ره)، آن هم در دیار غربت و در محل تبعید گرفته است. از این رو مصمم شدند که دست کم با برپایی مراسم سوگواری با رهبر و امام امت همدردی کنند. رژیم شاه برای آنکه خود را بی طرف وانمود کند، از برپایی مراسم جلوگیری نکرد و کوشید که خود را بی تفاوت بنمایاند. کارشناسان رژیم می پنداشتند شور و هیجانی که کشور را فراگرفته، به دنبال برپایی مراسم فروکش می کند و این مراسم سوپاپ اطمینانی است که از انفجار پیشگیری خواهد کرد! غافل از آنکه این مراسم با آن گستردگی مایه آگهی، رشد سیاسی و جرأت و جسارت بیشتر مردم و هرچه فروزان تر شدن آتش خشم و قهر آنان خواهد شد، خشم و خروشی که کنترل ناشدنی است. مراسم بزرگداشت تا چهلم شهادت او بطور پیوسته در استانها، شهرها و شهرستانها تداوم یافت. در این مجالس گویندگان مذهبی و مجاهدان روحانی با بهره گیری از فرصت به دست آمده در تبیین خط و اندیشه امام (ره) و نمایاندن هر چه بیشتر ماهیت ضد اسلامی شاه و انگیختن توده ها بر ضد هیأت حاکمه خودکامه و وابسته به بیگانه، داد سخن دادند و با آوردن نام خمینی، آفریننده حماسه ها، شورشها، چهره جامعه را دگرگون کردند. از روز اول آبان ماه 1356، یکباره نام و یاد امام (ره) در فضای پهناور ایران طنین افکند و شور و شوق نوینی در دلها پدید آورد.
2- به صحنه آمدن مردم: ملت در طی نهضت اسلامی ایران در سنگر مسجد رشد سیاسی و آگاهی دینی بایسته ای یافته و به اسلام ناب محمدی تا اندازه ای شناخت پیدا کرده بودند و برای دست زدن به خیزشی همگانی ، آمادگی کامل داشتند. برگزاری مراسم بزرگداشت این مجال را به مردم داد تا آنچه را که در مکتب انقلابی اسلام آموخت بودند به کار بندند و نفرت و بیزاری خود را از رژیم شاه اعلام کنند. مردم در این مراسم تنها وفاداری و ابراز احساسات نسبت به امام (ره) بسنده نکردند، بلکه با دست زدن به تظاهرات خیابانی و درگیری با پلیس، زمینه فراگیری انقلاب اسلامی را فراهم کردند. قیام خونین 19 دی 1356، در واقع اوج این تظاهرات و راه پیمایی مردمی بود.
3- رهبریهای داهیانه امام (ره): از سال 1341، که نهضت اسلامی آغاز شد ، امام (ره) همواره با راهنماییها و رهنمودهای سازنده و حیات بخش خود، ملت ایران را به سوی نور و روشنایی و حرکت و خروش پیش می بردند و به آنان آگاهی و بینش می دادند. این رسالت را در تبعیدگاه ترکیه و نجف نیز پی گرفتند. در ترکیه با نگارش کتاب تحریر الوسیله و آوردن یک سلسله احکام سیاسی و انقلابی اسلام در این کتاب، راه مبارزه، حرکت و خیزش را به ملتهای مسلمان نشان دادند. در نجف نیز با تدریس و بخصوص بحث ولایت فقیه یا حکومت اسلامی، و با اعلامیه ها و سخنرانی های خود در فرصتهای مناسب، نهضت اسلامی ایران را تدام بخشیدند و به رشد سیاسی ملت ایران کمک کردند. در آن برهه حساس که ملت ایران از شهادت آیه الله سید مصطفی، خشمگین و عصیان زده بودند، امام (ره) دریافتند که اجتماعات بزرگی در نقاط مختلف کشور به مناسب شهادت فرزند دلبندشان بر پاست و گرم نگهداشتن این اجتماعات و بهره گیری شایسته از آنها تنها با رهبریهای حکیمانه امکان پذیر است. از این رو با یک سلسله اعلامیه ها و سخنرانیها کوشیدند این اجتماعات بزرگ سیاسی را گسترش دهند و با مغتنم شمردن فرصت پیش آمده نگذارند مشعلی که با شهادت فرزندشان فروزان شده به خاموشی گراید.
4- اتحاد و یگانگی: با شهادت سید مصطفی اتحاد چشمگیر و کم نظیری در میان ملت پدید آمد. عموم مردم، روحانیون، دانشگاهیان، سازمانها و گروه های سیاسی و...، یکپارچه و یک صدا پشت سر امام (ره) به حرکت در آمدند که این خود از مهمترین عوامل در پیروزی انقلاب به شمار می رود.

پیام امام خمینی (ره)

امام (ره) در پیامی خطاب به ملت ایران، فرمودند:(35)
اینطور قضایا مهم نیست، خیلی پیش می آید، برای همه مردم پیش می آید و خداوند تبارک و تعالی الطافی دارد به ظاهر و الطافی خفیه است. یک الطاف خفیه ای خدای تبارک و تعالی دارد که ماها علم به آن نداریم، اطلاعی بر او نداریم، و چون ناقص هستیم از حیث علم، از حیث عمل از هر جهتی ناقص هستیم. از این جهت در اینطور اموری که پیش می آید جزع و فزع می کنیم، صبر نمی کنیم، این برای نقصان معرفت ماست به مقام باری تعالی. اگر اطلاع داشتیم از آن الطاف خفیه ای که خدای تبارک و تعالی نسبت به عبادش دارد و انه لطیف علی العباد و اطلاع بر آن مسایل داشتیم، در اینطور چیزهایی که جزیی است و مهم نیست، آنقدر بی طاقت نبودیم، می فهمیدیم که مصالحی در کار است، یک الطافی در کار است، یک تربیت هایی در کار است.

تألیفات

شهید دارای آثار و تألیفات زیادی است که این آثار نشانگر عظمت علمی و فکری آن مرحوم است. در این خصوص مرحوم حجه الاسلام و المسلمین سید احمد خمینی (ره) می گویند: اجازه بفرمایید در این مورد مقدمه ای عرض کنم و آن این است که معمولاً افراد در بازدهی علمی و اجتماعی و با تخصصی خودشان نیازمند به طی مراحلی هستند که بعد از آن مراحل می توانند تز و یا اجتهاد خود را در معرض بهره برداری دیگران قرار دهند که متأسفانه ایشان پس از اتمام مراحل لازم و در آغاز تقریر و بیان نظریات علمی و اجتهادی خود به شهادت می رسد و در عین حال کتابهایی از ایشان باقی مانده است...
تألیفات آن مرحوم عبارتند از:(36)
1- القواعد الحکمیه (حاشیه بر اسفار که مخطوط می باشد).
2- کتاب البیع (دوره کامل مباحث استدلالی بیع در سه جلد).
3- مکاسب محرمه در دو جلد.
4- مستند تحریر الوسیله.
6- تعلیقه ای بر عروه الوثقی.
7- تفسیر قرآن الکریم در سه جلد.
8- تحریرات فی الاصول (از اول اصول تا استصحاب تعلیقی).
9- شرح زندگانی ائمه معصومین (علیه السلام) تا زندگانی امام حسین (علیه السلام).
10- کتاب الاصول.
11- القواعد الرجالیه.
12- کتابی در مبحث نکاح.
ضمناً در تبعیدگاه ترکیه نیز دو کتاب قاعده لاتعاد در 180 صفحه ومکاسب المحرمه در 420 صفحه را نوشته است.