فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

سابقه پست در ایران

ارتباط پستی در ایران، قدمتی سه هزار ساله دارد. برخی از مورخین، ایرانیان را مبتکر این ارتباط می دانند، ولی با این وجود، پست در کشور ما هیچگاه شکوفایی و توسعه در خور را نداشته و خدمات پستی در مقاطع گوناگون تاریخی در اختیار نخبگان جامعه قرار داشته است. حتی در طول 150 سال گذشته که ارتباط پستی در جوامع صنعتی، نقش اساسی در روند توسعه و پیشرفت داشته، در ایران به علل گوناگون، ناشناخته و دور از دسترس مردم مانده است. سابقه فعالیتهای مربوط به ارایه خدمات پست و تلگراف و تلفن در ایران به شیوه جدید، تقریباً به یک قرن پیش بر می گردد. تا پیش از سال 1297 ه ق، پست در ایران به صورت اداره فعالیت داشت. در این سال به واسطه موفقیتهایی که به دست آمده بود، ناصر الدین شاه دستور داد تا موسسه پست آن روز به وزارت تبدیل شود و اداره آن را به امین الملک، وزیر وظایف و رئیس دارالشورا سپرد. در سال 1303 ه ق، کتابچه کوچکی در 52 صفحه به نام تعرفه اداره جلیله پست خانه ایران با چاپ سنگی منتشر شد. در این رساله نقشه هایی از کلیه تلگرافخانه ها، پستخانه ها و چاپارخانه ها و خطوط پستی آمده بود. به موجب محتویات آن رساله، کشور در سال 1303 دارای 7 خط اصلی و پنج خط فرعی پست بوده است.
پس از صدارت امیر کبیر، تحولات تازه ای در پست کشور ایجاد شد، به نحوی که فعالیت پستی کشورهای استعمارگر تعطیل شد و پیکهای پست ایران، با نظم و نظامی که امیر کبیر در ترکیب وزارت پست ایجاد کرده بود، با سرعت و دقت بسیار، امور مراسلاتی را انجام می دادند.
در سال 1327 ه ق اداره تلگراف به پست اضافه شد و نام وزارت پست و تلگراف به خود گرفت. در 1350 ه ق، این وزارت طرح خرید سهام شرکت تلفن را به مجلس داد.
پس از تصوب مجلس و خرید سهام شرکت تلفن، این وزارتخانه به وزارت پست و تلگراف و تلفن تبدیل شد و از این سال به بعد توسعه همه جانبه ای یافت.

روز جهانی پست

روز 17 مهر 1253 برابر با 9 اکتبر 1874 میلادی برای اولین بار به پیشنهاد "هنریخ ون استفان" مدیر کل پست کنفدراسیون آلمان شرقی، قرار دادی با عنوان "قرار داد برن" در زمینه تاسیس اتحادیه کل پست در برن سوئیس، توسط 22 کشور جهان به امضا رسید.
کشورهای امضا کننده بر اساس توافق به عمل آمده، یک قلمرو پستی را تشکیل دادند. این قرار داد، آزادی ترانزیت برای مبادله متقابل مراسلات را در سراسر قلمرو اتحادیه، تامین و تضمین می کرد. نام این اتحادیه پس از 4 سال با پیوستن کشورهای دیگر به "اتحادیه جهانی پست" تغییر کرد.
در سال 1969 کنگره توکیو در قطعنامه 211 خود به کشورهای عضو توصیه کرد، روز 9 اکتبر (17مهر) هر سال را به عنوان "روز جهانی پست" تعیین کنند. به این ترتیب از سال 1970 و در روز جهانی پست، بسیاری از اداره های پست در سراسر جهان به اقدامات گسترده اطلاعاتی و تبلیغاتی و تشریح نقش پست در زندگی بشر می پردازند.
اکنون بیش از 170 کشور، عضویت این اتحادیه را دارند و ایران نیز در 22 مهر 1256 شمسی (13 سپتامبر 1877 میلادی)، به عنوان بیست و نهمین عضو، به این اتحادیه پیوست.
دفتر بین المللی اتحادیه از سال 1875، مجله ماهانه به نام "اتحادیه پستی" که به هفت زبان زنده دنیا منتشر و یکی از قدیمی ترین مجلات جهان است.

پست سمبل وحدت مردمان پنج قاره جهان

محل اتحادیه در شهر برن سوئیس است و نشان آن از کره زمین و پنج انسان در حالی که نامه هایی را دست به دست می گردانند، تشکیل شده است.
پنج انسان معرف پنج قاره جهان و بیانگر وحدت و یکپارچگی ملتها در زمینه پست هستند و علت وجودی اتحادیه جهانی پست را یادآوری می کنند که جهان سرزمین واحد پستی است.
اتحادیه جهانی پست پس از اتحادیه بین المللی تلگراف و سازمان جهانی هواشناسی، سومین سازمان جهانی است که برای قانونمندی روابط پستی بین المللی و برقراری ارتباط پستی جهان، امور پستی کلیه کشورهای عضو را هدایت و کنترل می کند.