فهرست کتاب


روزها و رویدادها (جلد سوم)

علی بری دیزجی , محمد رضا مطیعان , مجید ترکاشوند

جهانگردی از دیدگاه اسلام

سیر و سفر در جهان به منظور کشف حقایق هستی و تفرج در صنع الهی و عبرت از آثار به جا مانده ملل و گذشتگان از نظر اسلام، یک پدیده مطلوب به حساب می آید. از اینرو در قرآن کریم در چند آیه به این امر اشاره گردیده است.
قل سیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبه المجرمین(12)
بگو در روی زمین سیر کنید تا بنگرید که عاقبت حال گنهکاران به کجا کشید؟
قل سیروا فی الارض فانظروا کیف بدا الخلق ثم الله ینشی النشاه الاخره(13)
ای رسول بگو به مردم که در زمین سیر کنید و ببینید چگونه خلقت شروع شد. سپس خداوند نشأه آخرت را ایجاد خواهد کرد و حیات فانی را به حیات ابدی پیوند دهد.
افلم یسیروا فی الارض فتکون لهم قلوب یعقلون بهآ او اذان یسمعون بها(14)
آیا این کافران در روی زمین سیر نمی کنند تا دلهاشان بینش و هوش یابد و گوششان به حقیقت شنوا گردد.
قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبه المکذبین(15)
پیش از شما مللی بودند و رفتند. پس گردش کنید در زمین تا ببینید چگونه هلاک شدند آنان که وعده های خدا را تکذیب کردند.
در این آیات خداوند توجه انسانهای هر عصر و زمان را به دو نکته معطوف کرده است. اول آنکه در تاریخ حیات انسانی بر روی زمین، اقوام و گروههای انسانی اجتماعی مختلفی پدید آمده و زندگی کرده اند که هر کدام قوانین و آداب و رسوم خاصی داشته اند. دوم آنکه هر کدام از این اقوام گروهها دارای سرنوشتی نیک یا بد بوده اند. سر نوشت ملتهای مجاهد و با ایمان، پیشرفت، توسعه و سربلندی و سرنوشت ملتهای کافر و ظالم و ستمگر، نابودی و خسران بوده است و این مطلبی است که در جای جای کره زمین مصداق داشته و آثار و مکتوبات باقی مانده از تمدنهای مختلف بشری که در زمانهای مختلف زندگی می کردند، گویای این مطلب است و می توان گفت جهانگردی در همه ادیان الهی مطرح بوده و پیامبران (علیهم السلام) به آن اشاره داشته اند. اسلام و ادیان الهی هدف از جهانگردی را عبرت گرفتن از سرگذشت و عاقبت کار اقوام گذشته می دانند نه گردش و تفریح محض. انبوه سفرنامه های باقی مانده رجال اسلامی گذشته مؤید این مطلب است.
به هر حال، جهانگردی در زندگی همه جوامع بشری، جایگاه خاص و با ارزشی دارد، زیرا دارای فواید مختلفی از جمله، کسب علم و دانش، تجدید قوا، آشنایی با فرهنگ دیگران و... می باشد. جا دارد که در این زمینه هم کشور ما با برنامه ریزی صحیح و منطقی نسبت به جلب جهانگرد، بخصوص از کشورهای مسلمان اقدام مقتضی بنماید. البته با دید اقتصادی محض نباید به مسئله بنگریم بلکه باید هدف از ایجاد تسهیلات و امکانات و برنامه ریزی برای این امر اشاعه فرهنگ ناب اسلام محمدی (صلی الله علیه و آله و سلم) باشد. به همین جهت جمهوری اسلامی ایران باید تمام برنامه های خود را در زمینه جهانگردی، بر اساس موازین معنوی و اخلاقی طرح ریزی کند و در یک چارچوب مشخص اقدام به جذب جهانگرد نماید.

روز سالمندان: 9 مهر

وقضی ربک الا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احساناً اما یبلغن عندک الکبر احد هما او کلا هما فلا تقل لهما اف و لا تنهر هما و قل لهما قولا کریما و احفض لهما جناح الذل من الرحمه و قل رب ارحمهما کما ربیانی صغیرا(16)
و خدای تو حکم فرمود که جز او هیچکس را نپرستید و درباره پدر و مادر نیکویی کنید و چنانچه در پیش شما یکی از آنان یا هردوشان پیر و سالخورده شوند، زینهار کلمه ای که رنجیده خاطر شوند نگویید و کمترین آزاری به آنها نرسانید و با ایشان با احترام و اکرام سخن گویید و همیشه پر و بال تواضع و تکریم را با کمال مهربانی بپرورند تو در حق آنها رحمت و مهربانی بفرما.
دوران سالمندی همانند دوران کودکی یا جوانی، یکی از مراحل زندگی است، با این تفاوت که دوران کودکی و جوانی، سرشار از انرژی و تلاش، ولی دوران سالمندی، همراه با تحلیل قوا و کاهش میزان فعالیتهای فیزیکی می باشد.
جوامع مختلف، تعابیر گوناگونی از آغاز مرحله سالمندی دارند. این تفاوتها ناشی از به هم آمیختگی عوامل متعدد جمعیتی، اقتصادی، فرهنگی و... است.
بصور مثال، در برخی از جوامع صنعتی که عامل اقتصادی تولید دارای ارزش بسیار زیادی است، با کاهش نقش فرد در امر تولید، وی سالخورده محسوب می شود و از رده تولید کنندگان خارج و به گروه مصرف کنندگان می پیوندد.

روند افزایش جمعیت سالمندان در جهان

می توان گفت که پدیده سالمندی مربوط به قرن ماست، زیرا تا قبل از قرن جاری، میانگین عمر بسیار پایین بود. اما بهبود وضع تغذیه و پیشرفتهای چشمگیر در علم پزشکی و ارتقای سطح بهداشت و به کارگیری شیوه های درمانی ثمربخش، سبب افزایش میانگین عمر گردیده است.
اگر پیش بینی های سازمان ملل درباره جمعیت جهان در سال 2000 را با وضعیت سال 1970 مقایسه کنیم، در می یابیم که در هر دوی این سالها، در صد افراد بالای 65 سال در آسیا و اقیانوسیه، بیشتر از آمریکای لاتین و آفریقاست، شمار سالمندان نسبت به کل جمعیت آسیا و اقیانوسیه طی این سی سال افزایش یافته است و بیشترین افزایش در سال 2000، متعلق به ژاپن است.
وجود شمار روزافزون سالمندان در اکثر کشورها موجب شده که مقامات دولتی و برنامه ریزان اجتماعی، توجی بیشتری به این مسئله ابراز، و به وضع مقررات تأمین اجتماعی مطلوبتر آنان همت گمارند و با وجود حمایت مالی فرزندان بویژه در کشورهای آسیایی باز هم اتکای سالخوردگان به تأمین اجتماعی بسیار است.
حادترین مشکل ده ساله اخیر در طرحهای تأمین اجتماعی جهان، مسئله افزایش شدید نرخ تورم و بحران اقتصادی بوده است. نرخ تورم در کشورهای صنعتی و در حال توسعه متفاوت بوده ولی بطور کلی، از اوایل دهه 1970، روندی رو به رشد در تمام کشورها داشته است.
کاهش رشد اقتصادی در کشورهای جهان - بویژه کشورهای صنعتی - موجب افزایش شمار بازنشستگان و در نتیجه، افزایش مستمری بگیران شده است. پیوستگی شدید عواملی مانند تورم، بحران اقتصادی و جمعیت سالمندان، موجب شده است که برخی از کشورها سیاستهای بلند مدت خود در ارتباط با بازنشستگان و در نتیجه، افزایش مستمری بگیران شده است. پیوستگی شدید عواملی مانند تورم، بحران اقتصادی و جمعیت سالمندان، موجب شده است که برخی از کشورها سیاستهای بلند مدت خود در ارتباط با بازنشستگان و سالخوردگان را مورد تجدید نظر قرار دهند.