فهرست کتاب


احکام خانواده مطابق با فتاوای حضرت امام خمینی (ره)

عبدالرحیم موگهی‏

استفتائات

اگر انسان در حال روزه ماه رمضان با همسر خود بازی کند تا وقتی که دیگر احساس می کند که ممکن است منی بیاید و در حالی که مطمئن است اگر خودداری کند که منی بیرون نمی آید، از ادامه بازی خودداری کند، ولی برخلاف اطمینان وی منی بیاید روزه اش باطل است یا خیر؟ و آیا در صورت بطلان، کفاره هم واجب است یا نه؟
باسمه تعالی؛ در فرض مذکور روزه صحیح است.(525)
اگر انسان در ماه رمضان در حال ملاعبه با همسر خویش جنب شود، چه صورتی دارد؟
باسمه تعالی؛ اگر قصد انزال نداشت و عادت او هم انزال با چنین عملی نبود و اتفاقا بدون اختیار انزال شد، روزه او صحیح است.(526)
خانمی از مساله جنابت زنان بی اطلاع بوده و خیال می کرده که خروج منی اختصاص به مردان دارد و برای زنان فقط آنچه باعث بطلان روزه می وشد مساله دخول است، لذا در بعضی از روزه های ماه رمضان با همسر خویش ملاعبه می کرده و فقط از دخول جلوگیری می نموده، ترشحاتی از او خارج می شده که هم اکنون فکر می کند آنها منی بوده؛ با توجه به اینکه این شخص، جاهل به حکم بوده، تکلیفش در قبال روزه های این ایام چیست؟
باسمه تعالی؛ اگر دخول متحقق نشده و یقین ندارید ترشحاتی که خارج می شد منی باشد، روزه ها محکوم به صحت است و قضا و کفاره ندارد، ولی اگر یقین دارید همراه ترشحات منی خارج می شده، روزه ها قضا دارد و با فرض این که جاهل به حکم بودید کفاره ندارد.(527)
باقی ماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح
1. اگر جنب عمدا تا اذان صبح غسل نکند، یا اگر وظیفه او تیمم است عمدا تیمم نکند، روزه اش باطل است.(528)
2. اگر در روزه واجبی که مثل روزه ماه رمضان وقت آن معین است تا اذان صبح غسل نکند و تیمم هم ننماید، ولی از روی عمد نباشد روزه اش صحیح است.(529)
3. کسی که جنب است و می خواهد روزه واجبی بگیرد که مثل روزه رمضان وقت آن معین است، چنانچه عمدا غسل نکند تا وقت تنگ شود، می تواند با تیمم روزه بگیرد و صحیح است ولی معصیت کار است.(530)
4. کسی که در شب ماه رمضان برای هیچ کدام از غسل و تیمم وقت ندارد، اگر خود را جنب کند، روزه اش باطل است و قضا و کفاره بر او واجب می شود، ولی اگر برای تیمم وقت دارد، چناننچه خود را جنب کند، با تیمم روزه او صحیح است ولی گناهکار است.(531)
5. اگر گمان کند که به اندازه غسل وقت دارد و خود را جنب کند و بعد بفهمد وقت تنگ بوده، چنانچه تیمم کند روزه اش صحیح است.(532)
6. کسی که در شب ماه رمضان جنب است و می داند که اگر بخوابد تا صبح بیدار نمی شود، نباید بخوابد و چنانچه بخوابد و تا صبح بیدار نشود، روزه اش باطل است و قضا و کفاره بر او واجب می شود.(533)
7. هرگاه جنب در شب ماه رمضان بخوابد و بیدار شود، اگر احتمال بدهد که اگر دوباره بخوابد بیدار می شود برای غسل، می تواند بخوابد.(534)
8. کسی که در شب ماه رمضان جنب است و می داند یا احتمال می دهد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار می شود، چنانچه تصمیم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند و با این تصمیم بخوابد و تا اذان خواب بماند روزه اش صحیح است.(535)
9. کسی که در شب ماه رمضان جنب است و می داند یا احتمال می دهد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار می شود، چنانچه غفلت داشته باشد که بعد از بیدار شدن باید غسل کند، در صورتی که بخوابد و تا اذان صبح خواب بماند روزه اش صحیح است.(536)
10. کسی که در شب ماه رمضان جنب است و می داند یا احتمال می دهد که اگر بخوابد پیش از اذان صبح بیدار می شود، چنانچه نخواهد بعد از بیدار شدن غسل کند، یا تردید داشته باشد که غسل کند یا نه، در صورتی که بخوابد و بیدار نشود روزه اش باطل است.(537)
11. اگر جنب در شب ماه رمضان بخوابد و بیدار شود و بداند یا احتمال دهد که اگر دوباره بخوابد پیش از اذان صبح بیدار می شود، و تصمیم هم داشته باشد که بعد از بیدار شدن غسل کند، چنانچه دوباره بخوابد و تا اذان بیدار نشود، باید روزه آن روز را قضا کند.
و همچنین است اگر از خواب دوم بیدار شود و برای مرتبه سوم بخوابد، و کفاره بر او واجب نمی شود.(538)
12. خوابی را که در آن محتلم شده، نباید خواب اول حساب کرد، بلکه اگر از آن خواب بیدار شود و دوباره بخوابد خواب اول حساب می شود.(539)
13. کسی که می خواهد قضای روزه رمضان را بگیرد، هرگاه تا اذان صبح جنب بماند، اگر چه از روی عمد نباشد روزه او باطل است.(540)
14. اگر در روزه واجبی غیر روزه رمضان و قضای آن تا اذان صبح جنب بماند، روزه اش صحیح است، چه وقت آن معین باشد و چه نباشد.(541)
15. اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و عمدا غسل نکند، یا اگر وظیفه او تیمم است عمدا تیمم نکند، روزه اش باطل است.(542)
16. اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و برای غسل وقت نداشته باشد، چنانچه بخواهد روزه ماه رمضان یا قضای آن روز را بگیرد باید تیمم نماید و روزه اش صحیح است و اگر بخواهد روزه مستحب یا روزه واجب مثل روزه کفاره و روزه نذری بگیرد اگر چه بدون تیمم هم روزه اش صحیح است، ولی احتیاط مستحب آن است که تیمم کند.(543)
17. اگر زن نزدیک اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و برای هر کدام از غسل و تیمم وقت نداشته باشد، یا بعد از اذان پاک شده، روزه او صحیح است، ولی اگر در وسعت وقت قضای رمضان را گرفته باشد، صحیح بودن آن اشکال دارد.(544)
18. اگر زن بعد از اذان صبح از خون حیض یا نفاس پاک شود، یا در بین روز خون حیض یا نفاس ببیند اگر چه نزدیک مغرب باشد، روزه او باطل است.(545)
19. اگر زن پیش از اذان صبح از حیض یا نفاس پاک شود و در غسل کردن کوتاهی کند و تا اذان غسل نکند و در تنگی وقت تیمم هم نکند، روزه اش باطل است، ولی چنانچه کوتاهی نکند، مثلا منتظر باشد که حمام زنانه شود، اگر چه سه مرتبه بخوابد و تا اذان غسل نکند، در صورتی که تیمم کند روزه او صحیح است.(546)
استفتا
خوردن قرص جلوگیری از حیض
زنی که معمولا حیض می شود، ولی از قرص جلوگیری حیض استفاده کرده تا روزه اش را نخورد، آیا صحیح است یا خیر؟
باسمه تعالی؛ اگر با خوردن قرص، حیض بند آمده، روزه او صحیح است.(547)
آیا زن در ماه رمضان می تواند از قرصهای ضد رگل استفاده کند تا بتواند روزه یک ماه را کامل بگیرد؟
باسمه تعالی؛ اگر ضرر به مزاج نزند، اشکال ندارد.(548)
یادسپاری
اگر انسان عمدا و از روی اختیار کاری که روزه را باطل می کند انجام دهد روزه او باطل می شود، و چنانچه از روی عمد نباشد اشکال ندارد، ولی جنب اگر بخوابد و به تفصیلی که در مساله 1630 گفته شد، تا اذان صبح غسل نکند، روزه او باطل است.(549)
مکروه است انسان بدون قصد بیرون آمدن منی زن خود را ببوسد یا کاری کند که شهوت خود را به حرکت آورد، و اگر قصد بیرون آمدن منی باشد، در صورتی که منی بیرون آید روزه او باطل می شود.(550)

د. کفاره روزه

1. کسی که کفاره روزه رمضان بر او واجب است، باید یک بنده آزاد کند یا به دستوری که در مساله بعد گفته می شود دو ماه روزه بگیرد یا شصت فقیر را سیر کند یا به هر کدام یک مد که تقریبا ده سیر است طعام یعنی گندم یا جو و مانند اینها بدهد، و چنانچه اینها برایش ممکن نباشد، هر چند مد که می تواند به فقرا طعام بدهد، و اگر نتواند طعام بدهد باید استغفار کند، اگر چه مثلا یک مرتبه بگوید استغفرالله، و احتیاط واجب در فرض اخیر آن این است که هر وقت بتواند، کفاره را بدهد.(551)
2. کسی که می خواهد دو ماه کفاره روزه رمضان را بگیرد، باید سی و یک روز آن را پی در پی بگیرد و اگر بقیه آن پی در پی نباشد اشکال(552) ندارد.(553)
3. اگر به چیز حرامی روزه خود را باطل کند، چه آن چیز اصلا حرام باشد مثل شراب و زنا، یا به جهنی حرام شده باشد، مثل نزدیکی کردن با عیال خود در حال حیض، بنابر احتیاط کفاره جمع بر او واجب می شود، یعنی باید یک بنده ازاد کند و دو ماه روزه بگیرد و شصت فقیر را سیر کند، یا به هر کدام آنها یک مد که تقریبا ده سیر است گندم یا جو یا نان و مانند اینها بدهد.
و چنانچه هر سه برایش ممکن نباشد، هر کدام آنها که ممکن است باید انجام دهد.(554)
4. اگر روزه دار در یک روز ماه رمضان چند مرتبه جماع کند، یک کفاره بر او واجب می شود، ولی اگر جماع او حرام باشد یک کفاره جمع واجب می شود.(555)
5. اگر عمدا روزه خود را باطل کند، و بعد عذری مانند حیض یا نفاس یا مرض برای او پیدا شود، کفاره بر او واجب نیست.(556)
6. اگر روزه دار در ماه رمضان با زن خود که روزه دار است جماع کند، چنانچه زن را مجبور کرده باشد، کفاره روزه خودش و روزه زن را باید بدهد. و اگر زن به جماع راضی بوده، بر هر کدام یک کفاره واجب می شود.(557)
7. اگر زنی شوهر روزه دار خود را مجبور کند که جماع نماید، یا کار دیگری که روزه را باطل می کند، انجام دهد، واجب نیست کفاره روزه شوهر را بدهد.(558)
8. اگر روزه دار در ماه رمضان با زن خود که روزه دار است جماع کند، چنانچه به طوری زن را مجبور کرده باشد که از خود اختیاری نداشته باشد و در بین جماع، زن راضی شود، باید مرد دو کفاره و زن یک کفاره بدهد. و اگر با اراده و اختیار، عمل را انجام دهد اگر چه مجبورش کرده باشد، مرد باید کفاره خودش و زن را بدهد.(559)
9. اگر روزه دار در ماه رمضان با زن روزه دار خود که خواب است جماع نماید، یک کفاره بر او واجب می شود و روزه زن صحیح است و کفاره هم بر او واجب نیست.(560)
10. اگر مرد زن خود را مجبور کند که غیر جماع کار دیگری که روزه را باطل می کند، به جا آورد، کفاره زن را نباید بدهد و بر خود زن هم کفاره واجب نیست.(561)
11. کسی که به واسطه مسافرت یا مرض روزه نمی گیرد، نمی تواند زن روزه دار خود را مجبور به جماع کند، ولی اگر او را مجبور نماید بنابر احتیاط باید کفاره اش را بدهد.(562)

ه. روزه قضا

اگر روزه رمضان را عمدا نگیرد، باید قضای آن را به جا آورد و برای هر روز دو ماه روزه بگیرد یا به شصت فقیر طعام بدهد یا یک بنده آزاد کند، و چنانچه تا رمضان آینده قضای آن روزه را به جا نیاورد، برای هر روز نیز دادن یک مد طعام لازم است.(563)