فهرست کتاب


احکام خانواده مطابق با فتاوای حضرت امام خمینی (ره)

عبدالرحیم موگهی‏

استفتائات

روزه و انجام امتحانات تحصیلی
اگر دانش آموزی امتحانات آخر سالش مصادف با ماه رمضان و تابستان شود و نتواند هم درس بخواند و هم روزه بگیرد، می تواند برای این که زحمت یک سالش به هدر نرود در چند روز از ایام ماه رمضان روزه خود را افطار کند؟
باسمه تعالی؛ باید روزه بگیرد و تا حرج واقع نشود نمی تواند افطار کند، بلی می تواند مسافرت کند و در سفر افطار نماید و بعد از برگشتن در آن روز لازم نیست امساک کند.(500)
اگر به گمان این که بلوغ پسر پانزده سال شمسی است، ماه رمضان را روزه نگرفت و بعد معلوم شد که قبل از ماه رمضان پانزده سال قمری اش تمام بوده، آیا کفاره هم لازم است یا نه؟
باسمه تعالی؛ کفاره واجب نیست، لکن باید قضا کند.(501)
بچه های بالغ یا جوانهایی که در اثر ضعف مفرط روزه گرفتن برایشان سخت است چه کنند؟
باسمه تعالی؛ ضعف ناشی از روزه مجوز ترک روز نیست، مگر آنکه حرجی باشد و باید اکتفا به رفع ضرورت کند و قضا نماید.(502)
در سالهای اول تکلیف 9 سالگی به بعد به توصیه و تاکید مادرم مبنی بر این که توانایی روزه گرفتن را ندارم و با توجه به این که خودم نیز نمی توانستم تشخیص دهم که آیا می توانم روزه بگیرم یا نه، چند سالی را روزه نگرفته ام، و در حال حاضر چون مدت زیادی از آن گذشته، تعداد روزهای فوت شده را نمی دانم، و ثانیا نمی دانم که آیا کفاره هم بر من واجب است یا نه؟
باسمه تعالی؛ به مقداری که یقین دارید که بعد از بلوغ روزه نگرفته اید باید قضا نمایید و کفاره در فرض مساله واجب نیست.(503)

ب. بانوانی که روزه بر آنها واجب نیست

1. زنی که زاییدن او نزدیک است و روزه برای حملش ضرر دارد روزه بر او واجب نیست.
و باید هر روز یک مد طعام یعنی گندم یا جو و مانند اینها به فقیر بدهد.
و نیز اگر روزه برای خودش ضرر دارد، روزه بر او واجب نیست و بنابر احتیاط واجب باید هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد و در هر دو صورت روزه هایی را که نگرفته باید قضا نماید.(504)
2. زنی که بچه شیر می دهد و شیر او کم است چه مادر بچه یا دایه او باشد، یا بی اجرت شیر دهد، اگر روزه برای بچه ای که شیر می دهد ضرر دارد روزه بر او واجب نیست. و باید برای هر روز یک مد طعام یعنی گندم یا جو و مانند اینها به فقیر بدهد، و نیز اگر برای خودش ضرر دارد، روزه بر او واجب نیست. و بنابر احتیاط واجب باید برای هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد.
و در هر دو صورت روزه هایی را که نگرفته باید قضا نماید، ولی اگر کسی پیدا شود که بی اجرت بچه را شیر دهد، یا برای شیر دادن بچه از پدر یا مادر بچه یا از کس دیگر که اجرت او را بدهد اجرت بگیرد، احتیاط واجب آن است که بچه را به او بدهد و روزه بگیرد.(505)
3. روزه بر زن حائض و نفساء واجب نیست، و اگر زن بعد از اذان صبح - حتی لحظه ای - از خون حیض یا نفاس پاک شود، یا در بین روز خون نفاس ببیند، اگر چه نزدیک مغرب باشد، روزه او باطل است.(506)

استفتائات

روزه زنان باردار
آیا بر زن حامله در مدت حاملگی بخصوص ماههای اول، روزه واجب است؟ و برای حمل او ضرری ندارد؟
باسمه تعالی؛ روزه بر او واجب نیست، مگر برای خود او یا حمل ضرر داشته باشد.(507)
زنی که مدتهاست که یا حامله است و یا بچه شیر می دهد و در ماه رمضان نمی تواند روزه بگیرد، تکلیفش در مورد قضای روزه چگونه است؟
باسمه تعالی؛ وجوب قضا ساقط نیست.(508)
این جانب در سنین اول بلوغ به علت نادانی، بیشتر روزه هایم را خورده ام و روزه های حاملگی به علت دستور دکتر روزه نگرفتم و سال اول عروسی یک ماه روزه نگرفتم، اکنون 50 ساله هستم و نمی توانم همه آنها را بگیرم، البته تا آنجا که ممکن است روزه می گیرم. از طرفی برای هر روز 60 نفر را نمی توانم طعام یا پولش را بدهم، بفرمایید چه کنم تا دینم اداء شود؟
باسمه تعالی؛ اگر روی علم و عمد روزه ها را نگرفته اید، علاوه بر قضا کفاره هم واجب است، ولی زن اگر بچه شیر می دهد و روزه برای او یا بچه اش ضرر دارد، می تواند افطار کند و فقط روزه را قضا کند و کفاره ندارد(509) و دادن پول به جای کفاره کفایت نمی کند.(510)
یادسپاری
بانوانی که در ایام حیض و نفاس روزه نگرفته اند واجب است قضای آن را به جا آورند.(511)