فهرست کتاب


احکام خانواده مطابق با فتاوای حضرت امام خمینی (ره)

عبدالرحیم موگهی‏

ه. آغاز سال خمسی و زمان پرداخت خمس

آغاز سال خمسی همان نخستین روز به دست آوردن درآمد است و پایان سال خمسی یعنی زمان پرداخت خمس، یک سال پس از آن تاریخ است. بنابراین، آغاز سال خمسی برای کارمندان نخستین روزی است که حقوق دریافت می کنند، و برای کارگران نخستین روزی است که دستمزد می گیرد، و برای کشاورزان نخستین روزی است که محصول برداشت می کنند، و برای باغداران نخستین روزی است که میوه می چینند، و برای مغازه داران نخستین روزی است که معامله انجام می دهند.
بنابراین باید توجه داشت اگر پایان سال خمسی کسی مثلا اول فروردین 1378 باشد، و درآمدی در روز بیست و هشتم اسفند 1377 به دست آورد و تا اول فروردین سال 1378 باقی مانده و اضافه باشد، باید خمس آن را در دو روز دیگر بدهد، نه این که فکر کند باید خمس این درآمد را در صورت اضافه بودن در بیست و هشتم اسفند 1378 بدهد.(459)

استفتائات

سال خمسی برای قرض داران
1. آیا کسی که قرض دارد و می داند آخر سال چیزی زیاد نمی آورد، باید حساب سال داشته باشد و حساب کند یا خیر؟
باسمه تعالی؛ در فرض سوال، لازم نیست.(460)
تغییر سال خمسی
2. آیا شخص می تواند رأس سال خمسش را تغییر دهد و کیفیت آن چگونه است؟
باسمه تعالی؛ سال را نمی تواند تغییر دهد مگر با اجازه ولی امر.(461)
3. آیا سال خمس باید سال شمسی باشد یا سال قمری؟
باسمه تعالی؛ سال را شمسی قرار دهید، اگر چه قمری هم مانعی ندارد.(462)

و. مصرف خمس

1. خمس را باید دو قسمت کنند: یک قسمت آن سهم سادات است که امر آن با حاکم است، و باید آن را به مجتهد جامع الشرایط تسلیم کنند و یا با اذن او به سید فقیر یا سید یتیم یا به سیدی که در سفر درمانده شده بدهند.
و نصف دیگر آن سهم امام علیه السلام است که در این زمان باید به مجتهد جامع الشرایط بدهند یا به مصرفی که او اجازه می دهد برسانند.
ولی اگر انسان بخواهد سهم امام را به مجتهدی که از او تقلید نمی کند بدهد، در صورتی به او اذن داده می شود که بداند آن مجتهد و مجتهدی که از او تقلید می کند سهم امام را به یک طور مصرف می کنند.(463)
2. کسی که زنش سیده است بنابر احتیاط واجب نباید به او خمس بدهد که به مصرف مخارج خودش برساند، ولی اگر مخارج دیگری دارد که به آن محتاج است و بر شوهرش واجب نیست، جایز است شوهر از بابت خمس به زن بدهد که به مصرف آن مخارج برساند.(464)