فهرست کتاب


احکام خانواده مطابق با فتاوای حضرت امام خمینی (ره)

عبدالرحیم موگهی‏

ه. صرفه جویی در نفقه

11. اگر شوهر مخارج چند روز مثلا یک هفته یا یک ماه را به زن بپردازد و این مدت بگذرد و زن آن را برای خود مصرف نکند، به این صورت که از جای دیگری - غیر از نفقه - مصرف کند یا کسی مخارج او را بدهد و یا زن با صرفه جویی، مقداری که از نفقه را پس انداز کند، آنچه از نفقه زیاد می آید متعلق به زن و ملک اوست و شوهر حق پس گرفتن آن را ندارد... .(384)
یادسپاری
کسی که مال ندارد و مخارجی بر او واجب است مثل خرج زن و بچه، باید کسب کند و برای کارهای مستحب مانند وسعت دادن به عیالات و دستگیری از فقرا کسب کردن مستحب است.(385)

استفتائات

پرداخت نفقه و درآمد داشتن زن
در صورتی که زن درآمد مکفی داشته باشد، آیا شوهر می تواند از پرداختن نفقه به همسر خود امتناع ورزد؟
باسمه تعالی؛ نفقه زن بر شوهر واجب است گر چه زن درآمد کافی داشته باشد.(386)
کسب حرام همسر
فرزند یا همسری که پدر یا همسرشان کسب حرام دارد یا خمس مالشان را نمی پردازند، چه تکلیفی دارند؟ چه از نظر خوردن و آشامیدن و چه از نظر نماز و روزه؟
باسمه تعالی؛ اگر چیزی که مورد استفاده فرزند یا همسر می باشد علم به حرام بودن آن ندارند تصرف جایز است، و اگر علم به حرام بودن دارند تصرف جایز نیست.(387)

دو. نفقه نزدیکان و خویشان

1. طبق تفصیلی که خواهد آمد بر مرد واجب است نفقه و مخارج پدر و مادر خود را و پدران و مادران آنان اگر چه بالاتر نیز روند، و فرزندان و نوه های خود را اگرچه پایین تر نیز روند [مانند نبیره و نتیجه ]بپردازد مرد باشند یا زن، کوچک باشند یا بزرگ، مسلمان باشند یا کافر.
و پرداخت مخارج به غیر اینها از نزدیکان بر انسان واجب نیست، اگر چه مستحب است بویژه به آنان که از وی ارث می برند.(388)
2. شرط وجوب پرداخت مخارج به نزدیکان فقر و نیاز آنان است، به این معنی که فعلا رزق و روزی خود را نداشته باشند.
پس پرداخت نفقه به کسی که فعلا توانایی تأمین مخارج خود را دارد واجب نیست، اگر چه فقیری باشد که رزق و روزی تمام سالش را نداشته باشد و گرفتن زکات و مانند آن برایش جایز باشد... البته اگر کسی از نزدیکان توانایی پیدا کردن کسب و کار مناسب با شأن خود را داشته و برای راحتی آن را رها کرده باشد، ظاهر این است که دادن نفقه به او واجب نیست.(389)
3. در وجوب پرداخت نفقه و مخارج به نزدیکان، شرط است که انسان پس از تأمین مخارج خود و همسر دائمی اش، توانایی پرداخت آن را داشته باشد... .(390)
4. مخارج نزدیکان مقدار معینی ندارد، بلکه واجب است مخارج آنان را به مقدار کافی از خوراک، خورش، پوشاک، و مسکن با ملاحظه حال، شأن، زمان و مکان - به همان گونه ای که در مخارج همسر گذشت - بپردازد.(391)
5. نفقه و مخارج پدر بر فرزندانش واجب است و نفقه فرزندان پدرش بر وی واجب نیست، زیرا آنان برادرانش هستند. و همچنین مخارج همسر پدرش بر او واجب نیست. و بر پدر نفقه فرزندش و فرزندان فرزندانش - نه همسر فرزندش - واجب است.(392)