فهرست کتاب


احکام خانواده مطابق با فتاوای حضرت امام خمینی (ره)

عبدالرحیم موگهی‏

یک. نفقه مخارج زن

أ. تعریف نفقه

1. زنی که عقد دائمی شده نباید بدون اجازه شوهر از خانه بیرون رود، و باید خود را برای هر لذتی که او می خواهد تسلیم نماید، و بدون عذر شرعی از نزدیکی کردن او جلوگیری نکند.
و اگر در اینها از شوهر اطاعت کند، تهیه غذا و لباس و منزل او و لوازم دیگری که در کتب ذکر شده بر شوهر واجب است، و اگر تهیه نکند چه توانایی داشته باشد یا نداشته باشد، مدیون زن است.(371)
2. اگرزن در کارهایی که در مساله پیش گفته شد اطاعت شوهر را نکند گناهکار است، و حق غذا و لباس و منزل و همخوابی ندارد، ولی مَهر او از بین نمی رود.(372)
3. مرد حق ندارد زن خود را به خدمت خانه مجبور کند.(373)
4. مخارج سفر زن اگر بیشتر از مخارج وطن باشد با شوهر نیست، ولی اگر شوهر مایل باشد که زن را سفر ببرد باید خرج سفر او را بدهد.(374)
5. زنی که از شوهر اطاعت می کند اگر مطالبه خرجی کند و شوهر ندهد می تواند جهت الزام شوهر بر پرداخت نفقه به حاکم شرع و اگر ممکن نباشد به عدول مؤمنین،(375) و اگر آن هم ممکن نباشد، به فساق مؤمنین مراجعه نماید.
و چنانچه الزام شوهر بر دادن نفقه ممکن نباشد می تواند در هر روز به اندازه خرجی آن روز بدون اجازه از مال او بردارد، و اگر ممکن نیست چنانچه ناچار باشد که معاش خود را تهیه کند، در موقعی که مشغول تهیه معاش است اطاعت شوهر بر او واجب نیست.(376)
6. اگر زن به جهت عذر شرعی یا عقلی مانند حیض یا احرام یا اعتکاف واجب یا بیماری و یا مسافرت کند - چه سفر واجب باشد یا مستحب و یا مباح - و یا در کار واجب مضیقی(377) مانند حج واجب، بدون اجازه شوهر و یا حتی با منع و نهی او نیز مسافرت کند، نفقه اش از بین نمی رود، بر خلاف مواردی که زن بدون اجازه شوهر به مسافرت مستحب یا مباح می رود، پس در این گونه موارد نفقه زن از بین می رود، بلکه چنانچه زن بدون اجازه شوهر از خانه بیرون رود - حتی اگر برای غیر مسافرت باشد، تا چه رسد به این که برای مسافرت باشد - نفقه اش از بین می رود، زیرا سرپیچی و نشوزی که از بین برنده نفقه زن است تحقق پیدا کرده است.(378)

ب. مقدار نفقه

7.نفقه زن مقدار معینی ندارد، بلکه قانون این است که شوهر آنچه را زن نیاز دارد تهیه کند، مانند غذا، خورش، پوشاک، فرش، روانداز، مسکن، خدمتکار(379) و وسایلی که برای آشامیدن، پختن، نظافت، و غیر اینها لازم دارد... .(380)