فهرست کتاب


خواص داروهای گیاهی و حیوانی «گزیده ای از کتاب قانون ابن سینا و کتابهای طب سنتی»

حسین دریاب نجفی‏

208 گاودانه:

گویند: دانه ایست به اندازه عدس، ولی پهن نیست و دارای اضلاع است، رنگش بین خاکی و زرد است، مزه اش چیزی میان ماش و عدس است.
مزاج: در اول تا به دوم می رسد گرم و در دوم خشک است.
خاصیت: بازکننده و زداینده است، محلول گاودانه برای از بین بردن بهک و ککمک و اثر زخم مفید است، رنگ را زیبا می کند، گاودانه را قاویت کنند و گلوله های گردویی سازند و بخورند لاغری را برطرف می کند، آب پز گاودانه را بر ترکهای ناشی از سرمازدگی بپاشند مفید است، خارش را از بین می برد و ترک ها را خوب می کند، گاودانه سائیده داروی جوش های شیری است، گاودانه نرم کننده همه سختی ها است به ویژه سخت شده های پستان را نرم می کند، گاودانه را با عسل تناول کنند قرحه ها را پاک می کند و درمان سعفه می باشد.

209 گاورس:

گاورس از ارزن بهتر و ملین تر است، به قوت برنج نزدیک است و برنج از آن مغذی تر است.
مزاج: در آخر دوم و سوم سرد و خشک است.
خاصیت: قابض است، خشکاننده و بی گزیدگی آن درد را تسکین می دهد، گاورس از دانه هایی که نان می شود کمتر مغذی است و کمی لزج است، و برخی گفته اند که کمی لطافت دارد، و اگر گاورس را با شیر یا آب سبوس و آرد سفید و روغن پخته شود مغذی خواهد شد، اگر گاورس را برای درد و پیچش شکم و روده بر شکم گذارند مفید است، گاورس ادرارآور است.
در اصول کافی از حضرت امام رضا علیه السلام روایت نموده که فرمود:
گاورس طعام است، در آن سنگینی و آزار نیست همانا آن را رغبت کردم و گفتم برایم تهیه کنند، و اگر آن با شیر پخته شود برای معده ملایم و سودمندتر است.(62)

210 گاوزبان:

گیاهی است برگ پهن همانند صبر و چوبک هایش شبیه پای ملخ هستند، رنگش بین سبزی و زردی است، اکثرا نوعی از گیاه مر صبر زرد را به نام گاوزبان بکار می برد و فایده اش به فایده گاوزبان نیست.
مزاج: گرمیش نزدیک به اعتدال است، در آخر اول رطوبت دارد، اما خشکیده اش کمتر از سبزش ترمزاج است.
خاصیت: سوخته گاوزبان داروی زخم دهان کودکان و فرونشاننده التهابات درون دهان است، نسوخته اش نیز برای علاج زخم و التهاب درون دهان مفید است، گاوزبان در علاج سرفه و زبر شدن نای مفید است و در این باره بهتر است که در آب عسل و یا شکر بجوشانند.