ره توشه ی دو جهان یا شرح خطبه ی شعبانیّه ی پیامبر

نویسنده : حجة الاسلام و المسلمین محمّدتقی ناطقی

پیشگفتار

حمد و سپاس ویژه ی خالق دانا و توانای هستی است.
بر او که همه ی هستی ها و نعمتها از سوی اوست، و همه ی حرکتها و زندگی ها از اراده او سرچشمه گرفته، و همه ی موجودات بی شمار و رنگارنگ جهان هستی به قدرت کامله ی او شکل گرفته اند.
اوست که به بندگان تلاشگر خویش، برکت و توفیق را هدیه می دهد، و اوست که همه ی بزرگی ها و عظمتها و قدرتها در برابر قدرت بی کران او - به دلخواه یا به ناگریز - خاضع و خاشع هستند، و تنها نور معنوی اوست که آسمان و زمین و دل ها را روشنی و گرمی می بخشد.
رحمت واسعه ی خداوند است که بر همه ی موجودات سایه افکنده است که آشنا و بیگانه و مومن و کافر و نیک رفتار و اشتباه کار ارتزاق می کنند، و همگان از آن خوان پرنعمت و گسترده بهره ور هستند.
اوست که از سر لطف و رحمت واسعه ی خود بر بندگانش، پیامبرانش، به ویژه خاتم آنها و نیز امامان دوازدهگانه معصوم علیه السلام را برای هدایت و رستگاری و نجات نسل بشر ارسال و منصوب فرمود، و کتاب حکمت را به آنان ارزانی فرمود، تا جانهای تشنه را سیراب سازند، و خوب می دانیم از برکات وجود این عزیزان بارگاه خداست که فکر و ذهن و اندیشه ی انسان، از کلام نورانی آنان روشن و نورانی گردیده است.
قرآن شریف در این مورد است که می فرماید:
«لقد منّ اللّه علی المومنین اذا بعث فهیم رسولا من أنفسهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمة و إن کانوا من قبل لفی ضلال مبین»(1)
بی گمان، خدا بر ایمان آورندگان نعمتی گران ارزانی داشت، آن گاه که در میانشان پیامبری از خودشان برانگیخت که آیات او را بر آنان می خواند، و آنان را از تاریک اندیشی و بیداد پاک می سازد و به آنان کتاب و حکمت می آموزد. راستی که پیش از آن در بیراهه ای آشکار بودند.

خطبه شعبانیه

یکی از پر برکت ترین سخنان و یکی از ارزنده ترین کلام ها که پیامهای مهم و درسهای بی شمار و بسیار دلنشین و آموزنده در تأمین زندگی سعادتمندانه ی دو جهان برای انسان مومن و با تقوا به همراه دارد، خطبه ی شعبانیه حضرت رسول صلی اللّه علیه و آله و سلم می باشد،که در منابع اسلامی موجود است. چنانکه میان مورّخان و محدّثان معروف و مشهور است، این خطبه ی آموزنده و انسان پرور، در آخرین روزهای ماه شعبان و در آستانه ی فرارسیدن ماه مبارک رمضان، در روز جمعه ای در مسجد مدینه، از زبان و دهان حقگو و دو لب و نازنین آن عزیزترین و ارجمندترین انسان نظام خلقت، صادر شده و بحمدالله برای ما دوستدارانش به یادگار مانده است.
این خطبه ی آموزنده در ابعاد مختلف زندگی انسان و در جنبه های گوناگونی از خودسازی و ایمان و اخلاص و اصلاح جامعه بحث ها و مطالب مهمی دارد و رهنمودهای آن برای همه ی حقجویان، به ویژه نسل جوان بسیار مفید است.

امّا کتاب حاضر

امّا کتاب حاضر، در حقیقت ترجمه و شرح مختصر و فشرده ای از این خطبه ی مبارک است، که به لطف خداوند بزرگ، این توفیق نصیب این کمترین بنده ی بارگاهش گردیده است. اینک با نهایت خضوع و خشوع و اخلاص، ذات بی همتایش را بر این نعمت و بر این توفیق خدمت، سپاس می گزارم.
امیدوارم این قدم کوچک، مورد قبول بارگاه حضرت حق تعالی و پیامبر بزرگ رحمت و حضرت ولیّ عصر امام زمان علیه السلام قرار گرفته و فردای قیامت وسیله ی روسفیدی و رستگاری و نجات این حقیر باشد،إن شإاللّه؛
و نیز ثواب و پاداش نشر و پخش و مطالعه ی آن را به روح مادرم نثار می نمایم، و بر این امید هستم که به لطف بی کران حق، روح او نیز بهره مند گردد.
محمد تقی ناطقی
28/6/1379 برابر با جمادی ثانی 1421