طب الصادق علیه السلام (تغذیه و خوراکی ها در فرهنگ طب الصادق )

نویسنده : دکتر محمد دریایی

شماری از حکمت های نهفته در بیماری ها

امام صادق(ع)-
در پاسخ به مردی زندیق که پرسیده بود: کودک خردسالی که نه گناهی کرده و نه جرمی از او سر زده: به چه سبب، مستحق دردها و بیماری هایی شده است که به وی می رسد -: بیماری بر چند گونه است: بیماری آزمون، بیماری کیفر و بیماری ای که علت مرگ قرار داده شده است. امّا تو مدعی هستی که آن از خوراک نامناسب، نوشیدنی آلوده و بیماری ای است که در مادر وی وجود داشته است و گمان می کنی که هر کس، بدن خویش را درست تدبیر کند و در احوال خود، نیک بنگرد و در آنچه می خورد، سودمند و زیان آور را از همدیگر بازشناسد، بیمار نمی شود. تو در این دعوی به (عقیده) کسانی می گرایی که می پندارند بیماری و مرگ، جز از خوردنی ها و نوشیدنی ها نیست. ارسطو، استاد طبیبان بود. افلاطون، سرآمد حکیمان بود و جالینوس، پیر و پرتجربه بود؛ امّا نتوانست مرگ را آن گاه که در آستانه ی وی فرود آمد، از خویش برانَد. همه مُردند، در حالی که در حفظ خویش و در اندیشیدن به آنچه با بدن سازگار است از هیچ کوششی فروگذار نکردند. چه بسیار بیماری که درمان کننده ی او را بیماری افزوده است و چه بسیار طبیب دانای آشنا به دارو و درمان، که خود مرده و (در برابر) فردی ناآگاه به طب مدتی درازتر پس از او زنده مانده است و نه آن را پس از سرآمدن مدّت (زندگی) و فرارسیدن اجلش، آگاهی به طب، سودی نبخشیده، و نه این را پیش از سرآمدن مدت (زندگی) و به گاه دورتر بودن اجل، ناآگاهی از طب، زیانی رسانده است.

منافع بیماری

تأدیب

امام صادق علیه السلام : اگر بنا بود هیچ درد و رنجی به انسان نرسد، به کدامین وسیله از زشتی ها دامن در می کشید و در برابر خداوند، فروتنی می کرد و با مردم، مهربانی می ورزید؟ آیا نمی بینی انسان، آن هنگام که دردی دامنگیرش می شود، فروتن می شود، و سرِ تسلیم فرود می آورد و بر درگاه پروردگار خویش، عافیت می جوید و دست به صدقه می گشاید؟
امام صادق(ع)-
در دعای خویش آن هنگام که بیمار شده بود -: خداوندا! این را نه (نشان ) غضب، بلکه (مایه ی) ادب قرار ده.