گلشن ابرار جلد 5

نویسنده : جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم

برتری عالم بر عابد

قال رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله:
فضل العالم علی العابد کفضل القمر علی سائر النّجوم لیلة البدر و انّ العلماء ورثة الانبیاء.
پیامبر اکرم صلّی اللَّه علیه و آله فرمودند:
برتری عالم بر عابد همانند برتری ماه شب چهارده بر سایر ستارگان است و در حقیقت علما و دانشوران،میراث برِ پیامبرانند.
سفینة البحار،ج 2 - مدخل علم

سخن پژوهشکده

در روزگار محرومیت از رؤیت خورشید،به زیارت ستاره باید رفت و در غیبت،به نسیمی از کویش،روح نواز شد.مطالعه یاوران خورشید و عالمان ربانی،مایه حیات دل های افسرده و دیداری است از عمق جان؛زیرا صداقت آنها نه درس صداقت،بلکه صداقت ساز است.
این دغدغه که چگونه کوله بار وظایف و مشکلات بر دوش کشیده شود،تنها با نظاره الگوهای صبر و توانایی،تسکین خواهد یافت.تأثیر پذیری از این الگوها،همت را به اوج می رساند و حرکت را آسان می سازد.اینان از ایثار ابراهیم علیه السّلام،سخاوت،از صلابت موسی علیه السّلام ،استواری،از مهربانی مسیح علیه السّلام،مهرورزی،از خلق و خوی محمد صلّی اللَّه علیه و آله،زندگی،از ایمان علی علیه السّلام،خداشناسی،از صلح حسن علیه السّلام،ره پویی،از آزادگی حسین علیه السّلام،عزّت و سروقامتی و از صبر مهدی علیه السّلام،هدایت گری آموخته اند.
آنها در پیوند زمین و آسمان به هزاران موجی که هر یک صخره های اعتقادات را به شبهات فلسفی،سیاسی و فرهنگی در می نوردند،به مقابله برخواستند و با فرونشانی آنها،قلب ها را به آرامش رساندند.
آنان می آموزند که لذت و رفاه طلبی،بدون عقیده و اخلاق،تکرار سراب طلبی هایی است که خستگی و ناکامی،محصول آن است و در این وادی حیرت که پر از پرتگاه های هول انگیز و گردنه های دزدخیز است،راه بلندانی لازم است که راه یافته کوی حق بوده،رهنمایی و راهبری،پیشه شان باشد.
در تفکّر شیعی،دین شناسی در عصر غیبت،تنها از عهده کسانی بر می آید که در حوزه فقهی جامع و در حوزه کلامی،ژرف نگر و نسبت به تغییر و تحولات جوامع،آگاه ترین افراد و عادل ترین مردم در عمل به فرامین الهی باشند.
اگر در عرصه بالیدن به فرهیختگان،نوبت به ما رسد،چه گنج هایی را به نمایش می گذاریم و چه قهرمانان و شخصیت هایی را معرفی می کنیم و تمدّن علمی پربار خویش را به وسیله چه الگوهایی عرضه می کنیم!
در بازار فرهنگ و اندیشه،برای گوهرهایمان توان خرید نیست و داشته های دیگر به درفش های ما توان نظاره نیست.
آن سفرکرده،با دم مسیحایی اش،روح اعتماد به نفس و اتکا به خود را در پیکر تک تک افراد جامعه ما دمید و زنگارهای خود کم بینی را که با القائات بیگانگان بر اندیشه ها نقش بسته بود،زدود و تحقیرهای غرب و شرق را با نمایش قدرت روحی خود که ناشی از تمسّک به حبل الهی است،به زوال کشاند.
ذکر اولیای الهی،منزلگه بارش رحمت الهی و خاطره تلاش و کوشش آنها،تقویت کننده عزم و اراده آدمی است که فارق انسان با دیگر موجودات است.
بر سر تربت ما چون گذری همّت خواه - که زیارتگه رندان جهان خواهد شد.
غیرت و پاسداری آنها از شعائر فرهنگی شیعه،درسی عملی برای هر دینداری است که در حدّ توان،از ارزش ها و هنجارهای فرهنگ دینی خود دفاع کند تا بهره ای از دعای معصوم-رحم اللَّه من احیا امرنا- برده باشد.
حیات اولیای الهی،آیینه ای است که در آن می توان نشانه های حیات برتر،یعنی علم و قدرت را مشاهده کرد و در سایه آن،دانستن و چگونه زیستن را فرا گرفت.
نکوداشت و گرامی داشت انسان های شایسته و فرهنگ ساز،در واقع ریشه در زیبادوستی و فطرت کمال جوی افراد دارد و ستودن صاحبان کمال و زیبایی،همان ارج گذاری و فروتنی در برابر کمال و زیبایی است و سرّ پایداری و ریشه داشتن این شخصیت ها در اعماق وجود انسان ها،از همین پیوند سرچشمه می گیرد.مستحکم ترین هویت زوال ناپذیر،هویت اعتقادی است که روح معنابه آن استواری بخشیده است و شکوفه های این هویت،با شناخت میوه هایی که بر ذائقه ها حلاوت نشانده اند،به بار می نشیند و این شجره،با طوبای هستی سیراب می شود و تا نفخ صور دوام دارد.
خدایا!توفیق ده تا با یادکرد و اصلان لقایت و مقرّبان فنایت در این طریق،حرکت کنیم.
نقد و نظر عالمانه خود را،برای تکمیل این مجموعه،با ما به نشانی:قم،جنب مصلای قدس،پژوهشکده باقرالعلوم علیه السّلام صندوق پستی 135/37185در میان بگذارید.
والسلام
پژوهشکده علمی کاربردی باقرالعلوم علیه السّلام

خلیل فراهیدی «متوفّای:170 ه ق.» «آفتاب ادب »

سیّد جعفر ربّانی
تصوّر آن که دانش های ادبی عرب وام دار غیر شیعیان باشد تصوّری غیر واقع بینانه است.دانشوران زیادی را می یابیم که پیرو اهل بیت اند و سخنانشان در فنون مختلف،مأخذ و مدرک قلمداد می شود.از جمله آن ها«ابو عبدالرحمان خلیل بن احمد نحوی» پایه گذار دانش «عروض»است.