چهره های درخشان سامرّاء حضرت امام هادی و امام عسکری علیهماالسلام

نویسنده : حاج شیخ علی ربانی خلخالی

عمارت چهارم آستانه سامرّا

عمارت چهارم آستانه عسکریین علیهماالسلام به دست عضدالدوله بویه ای (م 372 ه) انجام گشت. عضدالدوله پس از ورود به بغداد و زیارت از عتبات مقدسه دستور داد تا تمام عمارت آنها را خراب کرده و طبق یک نقشه سنجیده، آستانه های کربلا، نجف، کاظمیه و سامرّا را بنا نمایند.
تجدید بنای آستانه سامرّا از سال 367 تا 372 هجری - که سال وفات عضدالدوله بویه ای است - در نهایت شکوه و جلال و عظمت به اتمام رسید و این عظیم ترین عمارتی بود که بر مزار عسکریین علیهماالسلام بنا گشت و تا عصر حاضر پا برجا می باشد.
وی هم چنین حصار محکمی جهت امنیت شهر سامرّا بنا کرد و خانه هایی در اطراف آستانه تأسیس نمود و حقوق مستمری جهت خدمه آستانه تعیین کرد و کوشش فراوانی در آبادانی شهر سامرّا به خرج داد و این همه باعث شد که شیعیان از اطراف و اکناف به این شهر هجرت کنند.

آستانه سامرّا در قرن پنجم هجری

ابوالحرث ارسلان فرزند عبدالله بساسیری در سال 450 هجری بغداد را به تصرف خویش درآورد و دستور داد که در اذان مساجد بغداد حی علی خیرالعمل را - که در نزاع بین شیعه و سنی حذف شده بود - بگویند.
به گفته قاضی نورالله شوشتری: وی عمارتی عالی بر قبر منور امامین همامین، علی الهادی و امام حسن بن علی علیهماالسلام در سامرّا بنا نهاد و هدایایی به آستانه تقدیم نمود.
در سال 495 هجری قمری سلطان برکیارق سلجوقی توسط وزیر خویش مجدالدوله درهای آستانه را تجدید نمود و تعمیراتی توسط ناصربالله، خلیفه عباسی در آستانه انجام گرفت که از آن جمله در سرداب غیبت حضرت المهدی علیه السلام می باشد که تا عصر حاضر باقی است و تاریخ 606 هجری قمری و بعضی از آیات و نقش های دیگر بر آن نمایان است.

آستانه سامرّا در قرن هفتم

در سال 640 هجری بر اثر سقوط شمع بزرگی که حرم شریف را روشن می کرد، آتش سوزی در حرم رخ داده و ضریحی که بساسیری در سال 450 هجری قمری به آستانه عسکریین علیهماالسلام اهدا نموده بود، دچار حریق گشت.
سپس خلیفه عباسی، المستنصر بالله جبران خسارات وارده به عمارت آستانه مقدسه و دو ضریح شریف نموده و آنها را به زیباترین شکل خود بازگرداند.