چهره های درخشان سامرّاء حضرت امام هادی و امام عسکری علیهماالسلام

نویسنده : حاج شیخ علی ربانی خلخالی

سخنان حکیمانه

امام حسن عسکری علیه السلام سخنان زیبا و درربار بسیاری بیان فرموده است که ما به بخشی از آنها اشاره می نماییم.
در تحف العقول آمخده است: حضرتش فرمود:
اورع الناس من وقف عند الشبهة، أعبد الناس من أقام علی الفرائض، أزهد الناس من ترک الحرام، أشد الناس اجتهاداً من ترک الذنوب.
پارساترین مردم کسی است که در شبهه توقف کند، عابدترین مردم کسی است که فرائض را به پا دارد، زاهدترین مردم کسی است که حرام را ترک کند و از همه مردم کوشش و مشقتش بیشتر است کسی که معاصی را ترک کند.
هم چنین حضرتش فرمود:
ما من بلیّة الا و لله فیها نعمة تُحیط بها؛
هیچ بلیه ای نیست مگر این که، خدا را در آن نعمتی است که آن را احاطه کند.
و باز در جای دیگر فرمود:
ما ترک الحق الّا ذلّ و لا أخذ به ذلیل الّا عزّ.
هیچ عزیزی حق را ترک نکرد مگر این که ذلیل شد و هر ذلیلی که حق را گرفت عزیز شد.
هم چنین فرمود:
خصلتان لیس فوقهما شی ء: الایمان بالله و نفع الاءخوان.
دو خصلت بالاترین خصلت ها است: ایمان به خدای تعالی و نفع رسانیدن به برادران دینی.
همچنین فرمود:
لا تمار فیذهب بهائک، و لا تمازح فیجتری علیک.
جدال مکن پس خوبی و حسن تو می رود و مزاح مکن که بر تو جرئت می کنند و دلیر می شوند.
همچنین آن امام همام فرمود:
قلب الأحمق فی فمه و فم الحکیم فی قلبه.
قلب احمق در دهان اوست و دهان حکیم در قلب او است.
یعنی شخص احمق پس از تکلم تأمل می کند که این کلام صلاح بود یا نه، به عکس شخص حکیم اول در صلاحیت کلام تأمل می کند بعد سخن می گوید:
حضرتش فرمود:
لیس من الأدب اءظهار الفرح عند المحزون.
اظهار خوشحالی نزد شخص غمگین از ادب نیست.
چو بینی یتیمی سرافکنده پیش - مزن بوسه بر روی فرزند خویش
حضرتش در سخن دیگری فرمود:
لا تکرم الرجل بما یشقّ علیه.
شخص را به خاطر آن چیزی که بر او شاق و دشوار است اکرام مکن.
حضرتش فرمود:
من وعظ أخاه سرّاً فقد زانه، و من وعظه علانیة فقد شانه.
هر کس برادر دینی خود را در پنهانی موعظه و پند دهد، در حقیقت او را زینت داده و هر کس در مقابل مردم و آشکارا او را پند دهد، در حقیقت بر او خرده گرفته و خوار کرده است.
حضرتش فرمود:
من التواضع الاسلام علی کل من تمرّ به و الجلوس دون شرف المجلس.
از تواضع است که بر هر کسی که بگذری، سلام کنی و در جایی که پست تر از مکان شریف مجلس است، بنشینی.
همچنین فرمود: خنده بی جا نشانه ابلهی است.
حضرتش در سخن دیگری فرمود:
خیر اءخوانک من نسب ذنبک اءلیک.
بهترین برادران تو کسی است که گناه تو را به تو نسبت دهد (یعنی بدی تو را به تو گوید).
و در جای دیگری فرمود:
من انس بالله استوحش من الناس.
هر کسی که به خدا گیرد انس می کند از مردم وحشت.

فصل ششم : شهادت امام حسن عسکری علیه السلام

عیادت ابی سهل نوبختی

در کتاب غیبت شیخ طوسی رحمة الله آمده است:
ابی سهل اسماعیل بن علی نوبختی گوید: خدمت امام حسن عسکری علیه السلام مشرف شدم. حضرتش در اثر سم جفا بستری شده بود.
آن بزرگوار به عقید خادم خود - که امام هادی علیه السلام را خدمت نموده و حضرت امام حسن عسکری علیه السلام را پروریده بود - امر نمود تا آب مصطکی بجوشاند.
صقیل، مادر حضرت حجت علیه السلام آن آب را برای امام آورد و کاسه را به دست آن حضرت داد. خواست بیاشامد، دست مبارکش لرزید و کاسه به دندانهای ثنایای نازنینش خورد و کاسه را بر زمین نهاد و به عقید فرمود: وارد این اتاق شو، کودکی در حال سجده است او را نزد من بیاور.
عقید گوید: داخل شدم، دیدم کودکی سر به سجده نهاده و انگشت سبابه را به سوی آسمان بلند کرده است، بر آن حضرت سلام کردم به من جواب داد، چون نماز را تمام کرد، عرض کردم: مولای من، شما را می خواند.
گوید: مادرش صقیل آمد و دستش را گرفت و نزد پدرش امام حسن عسکری علیه السلام آورد.
ابوسهل گوید: چون آن کودک به خدمت پدر بزرگوار رسید سلام کرد. نگاه کردم بر او و دیدم رنگ مبارک روشنی دارد که از نور می درخشد و موی سرش به هم پیچیده و مجعّد و مابین دندان هایش گشاده است.
همین که نظر حضرت امام حسن عسکری علیه السلام بر آن بزرگوار افتاد گریست و فرمود:
ای سید اهل بیت خود! به من آب بده همانا من به سوی پروردگار خود می روم یعنی وفاتم نزدیک شده است.
نور دیدگان حضرت حسن عسکری علیه السلام آن کاسه آب مصطکی را به دست گرفت و کنار لب های آن حضرت قرار داد و پدر بزرگوارش را سیراب کرد، چون آب را آشامید فرمود: مرا برای نماز مهیا کنید.
پس در کنار آن حضرت دستمالی افکندند و آن طفل پدر خود را وضو داد.
آنگاه امام حسن عسکری علیه السلام به او فرمود:
ابشر یا بنی! فأنت صاحب الزمان و أنت المهدی و أنت حجّة الله علی أرضه و أنت ولدی و وصیّی.
مژده باد تو را ای فرزندم! تویی صاحب الزمان، تویی مهدی و حجت خود بر روی زمین و تویی پسر من و وصی من تویی محمد بن الحسن بن علی بن محمد بن علی بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام.
پدر توست رسول خدا صلی الله علیه و آله و تویی خاتم ائمه طاهرین. بشارت داد به تو رسول خدا صلی الله علیه و آله و به نام و کنیه داد. و این عهدی است بر من از پدرم از پدران طاهرین علیهم السلام.
آنگاه روح مقدسش به عالم قدس پرواز نمود.
وفات آن حضرت به اتفاق اکثر محدّثین در هشتم ماه ربیع الاول واقع شده است، چنانچه در ارشاد شیخ مفید و در روضه نیشابوری است.
حضرت امام حسن عسکری علیه السلام در اول ربیع الاول مریض شد و در هشتم آن ماه سال دویست و شصتم هجری دنیا را مفارقت کرد. و از عمر شریف آن حضرت 28 یا 29 سال گذشته بود و مدت امامت آن حضرت قریب شش سال بود.
امام حسن عسکری علیه السلام را جانشینی جز امام غائب حضرت بقیّةالله الأعظم امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نبود و آن را مخفی می داشت، چون خلیفه وقت می کوشید آن حضرت را به دست آورد.