چهره های درخشان سامرّاء حضرت امام هادی و امام عسکری علیهماالسلام

نویسنده : حاج شیخ علی ربانی خلخالی

موضعگیری در برابر دوگانه پرستان

محمد بن ربیع می گوید: در اهواز با مردی دوگانه پرست مناظره و گفت و گو کرده بودم، سپس به شهر سامرّا رفتم، بعضی از سخنان آن دوگانه پرست به دلم چسبیده بود (و دلم آن را پذیرفته بود).
روزی که ملاقات عمومی مردم با خلیفه وقت بود، من در خانه احمد بن خضیب نشسته بودم، امام حسن عسکری علیه السلام از دارالخلافه وارد گردید و به من نگاه کرد و با انگشت سبابه اش به من اشاره کرد و فرمود: خدا یکتا است، یکتا و فرد است.
(من آن چنان در برابر قاطعیت و صلابت و گفتار از دل برخاسته او تحت تاثیر قرار گرفتم که بی هوش شده و بر زمین افتادم).(93)
پریشان و نگران بود، دو نفر از شیعیان به عیادتش رفتند، بیمار در حالی که ناله می کرد به آنها گفت: از خدا بخواهید بیماری مرا (که در برابر گناه به من داده) پس بگیرد (و من نیز گناه نمی کنم)، نامه ای برای امام حسن علیه السلام نوشته ام، لطفاً آن را به آن حضرت برسانید.
عیادت کنندگان گفتند: آن نامه کجاست؟
بیمار جواب داد: زیر فرشی است که نماز روی آن می خوانم.
عیادت کنندگان آن نامه را برداشتند و آن را گشودند تا بخوانند، ناگاه دیدند پاسخ آن نامه از جانب امام حسن عسکری علیه السلام چنین داده شده است:
نامه تو را خواندیم و از درگاه خدا سلامتی و پس گرفتن لغزش تو را خواستیم، خداوند چهل و نه سال دیگر به تو عمر خواهد داد، خدا را حمد و شکر کن...
ولا تأمن اءن أسأت أن یبتر عمرک، فاءن الله یفعل ما یرید؛
اگر گناه کردی، ایمن از آن مباش که عمرت کوتاه گردد، زیرا خداوند آنچه را بخواهی انجام می دهد.
عیادت کنندگان به بیمار بشارت دادند که امام حسن عسکری علیه السلام پاسخ تو را با خط خود داده است.
بیمار خوشحال شد و همان دم برخاست و اموالش را صدقه داد و پس از سه روز از اطراف عثمان بن سعید عمری، نماینده امام حسن عسکری علیه السلام حواله ای از بازرگانی به دستش رسید و مطابق آن حواله، اموالی سه برابر آنچه را صدقه داده بود، نصیبش گردید و به زندگی خود با کمال سلامتی و شادی ادامه داد.(94)
نکته مورد توجهی که در جواب نامه امام حسن علیه السلام ذکر شده این است که گناه موجب کوتاهی عمر می گردد، نباید حتی به عمری که انسان از راه غیب به آن اطمینان یافته، مغرور گردد، زیرا غرور و گناه موجب خشم خدا شده و اراده خدا را عوض می کند.

نصیحت به شیعیان جهان

امام حسن عسکری علیه السلام شیعیان را به رعایت اموری نصیحت کرد، این نصیحت همچون اعلامیّه جهانی و ماندگار از آن حضرت به همه شیعیان است که ما ترجمه آن را به ذکر سفارش های آن حضرت تحت دوازده ماده در اینجا می آوریم:
اوصیکم بتقوی الله، والورع فی دینکم والاجتهاد لله و...،
شما را وصیت و سفارش می کنم:
1 - به پرهیزکاری و پاک زیستی در دین
2 - کوشش و تلاش برای خدا
3 - بازگرداندن امانت به صاحبش، خواه صاحبش نیک باشد، یا بد.
4 - سجده های طولانی
5 - نیک رفتاری با همسایگان
اگر شما این کارهای نیک را انجام دادید، مردم می گویند: این شخص از شیعیان است و من خرسند می شوم.
6 - کونوا لنا زیناً و لا تکونا علینا شیناً...
زینت ما باشید، مایه ننگ ما نباشید.
7 - دوستی ها را به سوی ما جلب کنید، زشتی ها را از ما دفع نمایید، چرا که هرگونه خوبی به ما نسبت دهند ما اهل آن هستیم، و هرگونه بدی به ما نسبت دهند ما از آن به دور هستیم. ما را در کتاب خدا قرآن حقی است، و با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نسبتی و از جانب خدا طهارت و پاکی.
8 - جز ما هر کس ادعای مقام امامت کند، دروغگو است.
اکثروا ذکر الله و ذکر الموت، و تلاوة القرآن، و الصّلاة علی النبیّ صلی الله علیه و آله، فانّ للصّلاة علی رسول الله صلی الله علیه و آله عشر حسنات:
9 - خدا را بسیار یاد کنید.
10 - بسیار در یاد مرگ باشید.
11 - بسیار قرآن تلاوت کنید.
12 - و بسیار بر پیامبر صلی الله علیه و آله صلوات بفرستید که صلوات بر رسول خدا صلی الله علیه و آله دارای ده پاداش است.
احفظوا ما وصّیتکم به، واستودعکم الله واقرأ علیکم السّلام؛
سفارش های مرا به خاطر بسپارید، و در عمل رعایت کنید، شما را به خدا می سپارم و سلام بر شما.(95)
خدایا! به برکت وجود امام حسن عسکری علیه السلام ما را از پیروان خالص آن حضرت قرار بده و از شیوه رفتاری و از بیانات سازنده اش بهره مند ساز، آمین.(96)
امام حسن عسکری علیه السلام در سال 260 هجری آخرین سال عمرش طبق حدیث اربعین، به شیعیان دستور داد که غیبت ما فرارسیده، انگشترها را در دست چپ کنید تا هنگام ظهور امر ما.(97)
نتیجه این که:
این دستور، مقطعی بود، نه همیشگی. اکنون که تقیه ای در این مورد نیست، باید همان سنت پیامبر صلی الله علیه و آله (انگشتر به دست راست کردن) ادامه یابد.
تایید این مطلب این که خود امام حسن عسکری علیه السلام فرمود: نشانه های مؤمن پنج چیز است:
1 - انجام پنجاه و یک رکعت نماز نافله شبانه روز.
2 - زیارت مرقد امام حسین علیه السلام در اربعین.
3 - انگشتر به دست راست کردن.
4 - سجده بر خاک.
5 - بلند خواندن بسم الله در نمازهای جهر و اخفات(98)
آری، این تابلو نیز نشانگر شدت دیکتاتوری و فشار رژیم منحوس عباسی برای قطع خط فکری تشیع و امامت است، ولی آنها خواستند نور خدا را با فوت کردن دهان خاموش کنند، آیا نور خورشید را می توان با فوت کردن خاموش کرد؟!

سخنان حکیمانه

امام حسن عسکری علیه السلام سخنان زیبا و درربار بسیاری بیان فرموده است که ما به بخشی از آنها اشاره می نماییم.
در تحف العقول آمخده است: حضرتش فرمود:
اورع الناس من وقف عند الشبهة، أعبد الناس من أقام علی الفرائض، أزهد الناس من ترک الحرام، أشد الناس اجتهاداً من ترک الذنوب.
پارساترین مردم کسی است که در شبهه توقف کند، عابدترین مردم کسی است که فرائض را به پا دارد، زاهدترین مردم کسی است که حرام را ترک کند و از همه مردم کوشش و مشقتش بیشتر است کسی که معاصی را ترک کند.
هم چنین حضرتش فرمود:
ما من بلیّة الا و لله فیها نعمة تُحیط بها؛
هیچ بلیه ای نیست مگر این که، خدا را در آن نعمتی است که آن را احاطه کند.
و باز در جای دیگر فرمود:
ما ترک الحق الّا ذلّ و لا أخذ به ذلیل الّا عزّ.
هیچ عزیزی حق را ترک نکرد مگر این که ذلیل شد و هر ذلیلی که حق را گرفت عزیز شد.
هم چنین فرمود:
خصلتان لیس فوقهما شی ء: الایمان بالله و نفع الاءخوان.
دو خصلت بالاترین خصلت ها است: ایمان به خدای تعالی و نفع رسانیدن به برادران دینی.
همچنین فرمود:
لا تمار فیذهب بهائک، و لا تمازح فیجتری علیک.
جدال مکن پس خوبی و حسن تو می رود و مزاح مکن که بر تو جرئت می کنند و دلیر می شوند.
همچنین آن امام همام فرمود:
قلب الأحمق فی فمه و فم الحکیم فی قلبه.
قلب احمق در دهان اوست و دهان حکیم در قلب او است.
یعنی شخص احمق پس از تکلم تأمل می کند که این کلام صلاح بود یا نه، به عکس شخص حکیم اول در صلاحیت کلام تأمل می کند بعد سخن می گوید:
حضرتش فرمود:
لیس من الأدب اءظهار الفرح عند المحزون.
اظهار خوشحالی نزد شخص غمگین از ادب نیست.
چو بینی یتیمی سرافکنده پیش - مزن بوسه بر روی فرزند خویش
حضرتش در سخن دیگری فرمود:
لا تکرم الرجل بما یشقّ علیه.
شخص را به خاطر آن چیزی که بر او شاق و دشوار است اکرام مکن.
حضرتش فرمود:
من وعظ أخاه سرّاً فقد زانه، و من وعظه علانیة فقد شانه.
هر کس برادر دینی خود را در پنهانی موعظه و پند دهد، در حقیقت او را زینت داده و هر کس در مقابل مردم و آشکارا او را پند دهد، در حقیقت بر او خرده گرفته و خوار کرده است.
حضرتش فرمود:
من التواضع الاسلام علی کل من تمرّ به و الجلوس دون شرف المجلس.
از تواضع است که بر هر کسی که بگذری، سلام کنی و در جایی که پست تر از مکان شریف مجلس است، بنشینی.
همچنین فرمود: خنده بی جا نشانه ابلهی است.
حضرتش در سخن دیگری فرمود:
خیر اءخوانک من نسب ذنبک اءلیک.
بهترین برادران تو کسی است که گناه تو را به تو نسبت دهد (یعنی بدی تو را به تو گوید).
و در جای دیگری فرمود:
من انس بالله استوحش من الناس.
هر کسی که به خدا گیرد انس می کند از مردم وحشت.