فهرست کتاب


جهان در پناه یازده اسم اعظم «شرح کتاب الاسری الی مقام الاسری »

عارف شیخ اکبر محی ‏الدین ابن ‏عربی شرح و توضیح:علی باقری (ح.ن)

افلاک

در مورد افلاک در میان فلاسفه و عارفان بحث هایی مطرح شده است که غالباً ریشه در اساطیر یونانی دارد، و چندان صحیح نمی باشد. در اینجا بد نیست به برخی از ویژگی های فلک اول تا نهم اشاره داشته باشیم.

فلک اول

سیر در فلک اول یا رسیدن به آن در مرحله ابتدایی و نخست فعالیت سالکان صورت می گیرد و اثرات گوناگونی بر جسم و نفس آنان دارد. وقتی مؤمن به عبادت و ذکر و تزکیه روی می آورد، گاهی احساس می کند که سبک شده و از دنیا کنده می شود و می تواند به محل و موقعیت های سیر کند که با عالم ماده متفاوت است. پس از دیدن آن موقعیت ها، عالم مادی ارزش خود را از دست می دهد و دیگر برای سالک اغواکننده نیست، زیرا سالک حال دیگری را ادراک کرده و باور می کند، جهان دیگری هم هست که بسیار مهم تر از جهان مادی اوست. هر چند که هنوز درک روشن و عمیق از آنجا ندارد، زیرا که در آغاز کار دیدنی های او واضح نیست و گویی از آن دنیا سایه روشن هایی برای او نشان می دهند.
در این مرحله سالک از نظر جسمی هم دچار تغییراتی می شود. مثلا پس از برخی خواب ها یا سیرها احساس می کند آرام و سبک شده، کمتر بیمار می شود، اگر هم شد، احساس درد و ناراحتی چندانی ندارد، یا شاید دیگر درد و بیماری برای او مهم نیست. در امور جاری چون خوراک، پوشاک و سایر امور زندگی هم دیگر سخت گیری قبلی را ندارد و حالت شاکر می یابد. کسانی وارد این مرحله یا فلک می شوند که حدود سه سال از فعالیت جدی و عمیق آنها در سیر و سلوک و طی طریق می گذرد. شایان ذکر است که اگر سالک در این مرحله استادی ربانی و آگاه داشته باشد می تواند از کم و کیف کار مطلع شود. در غیر این صورت فقط حس ناشناخته ای از موضوع دارد.

فلک دوم

شبیه فضایی از بهشت است. اما این حال هم دارای وضوح نیست، هر از گاهی دیدن روی می دهد که گاهی در خواب است. سالک در مواقعی هم میان حالت خواب و بیداری فلک دوم را احساس می کند. این خواب و حس زیاد هم قوی نبوده و کم رنگ است. آنان که صبر و استقامت بیشتر دارند، مثلا حدود ده سال حالت ایمانی خود را حفظ می کنند، در یاد خدا بوده، نماز خوانده شبها بیدارند و به قرآن انس می گیرند، می توانند این فلک را به طور کامل سیر کنند. تأثیر سیر در فلک دوم در سالک آن است که گاه رؤیای صادقه دارند که با حوادث عالم واقع تطابق دارد. گاهی دعای آنان مستجاب می شود، یا در حالتی مبهم خدمت بزرگان دین می رسند. گاهی در خواب می بینند که پرواز می کنند و کنترل آن را هم در اختیار دارند، حیوانات زیبا به ویژه پرندگان کوچک و رنگارنگ خوش صدا را مشاهده می کنند. از نظر کلی و اخلاقی معمولا این افراد فروتن و ساده زیست هستند، در عین آن که ایمان و لطافت روحیه دارند. فساد در اعمال و افکار آنها کمتر است. در تغذیه و مصرف اسراف ندارند. لباس آنها ساده، تمیز و مرتب و زیباست.