فهرست کتاب


امام سجاد علیه السلام جمال نیایشگران

تحقیق گروه تاریخ اسلام‏‏ نگارش:احمد ترابی

پرهیز از نفاق و دورویی

اللهم! واعصمنابه ((بالقرآن)) من... دواعی النفاق...(634)
خداوندا! ما را به وسیله قرآن از انگیزه های منافقانه و گرایش به نفاق، مصون بدار.
امام سجاد (علیه السلام) در عبارتی دیگر نفاق را چنین معنا و ترسیم کرده است: کم من باغ بغانی بمکائده، و نصب لی شرک مصائده... انتظاراً لانتهاز الفرصة لفریسته، و هو یظهرلی بشاشة الملق، و ینظرنی علی شدة الحنق.(635)
چه بسیار کسانی که با مکر و خدعه به من ستم کردند و دامهای شکارشان را در پیش پایم گستردند و در انتظار فرصت مناسب نشستند. در حالی که به ظاهر با من خوشرویی می کردند، در اعماق دل مرا به خشم می نگریستند...

جهاد اکبر و پرهیز از شهوات

اللهم انی اعوذبک من... متابعة الهوی، و مخالفة الهدی...(636)
خداوندا! به تو پناه می برم از پیروی هوای نفس و مخالفت با راه هدایت.
و اعذنی و ذریتی من الشیطان الرجیم.. ان هممنا بفاحشة شجعنا علیها، و ان هممنا بعمل صالح ثبطناعنه، یتعرض لنا بالشهوات، و ینصب لنا بالشبهات.(637)
پروردگارا! من و نسلم را از تزویرها و دسیسه های شیطان، پناه بده، چه این که هرگاه ما به کار زشتی رو آوردیم، شیطان ما را تشجیع و دلیری می دهد تا بی باکانه آن را مرتکب شویم و هر گاه رو به کارهای نیک آوردیم ما را از آن باز می دارد، شیطان در حقانیت دین و بشارتها و تهدیدهای انبیا به شک می اندازد.
امام سجاد (علیه السلام) در ادامه این سخنان، یکی از عوامل مقابله با شیطان و دسیسه های شیطانی را نیایش و التجا به درگاه خدا می داند و بیان می دارد:
اللهم فاقهر سلطانه عنا بسلطانک حتی تحبسه عنا بکثرة الدعاء لک فنصبح من کیده فی المعصومین بک.(638)
خداوندا! سلطه شیطان را با نیروی خودت از ما بازدار و توان شیطان را مقهور ساز تا آنجا که به وسیله دعا و نیایش ما به درگاه تو، شیطان قادر به تسلط بر ما نگردد و در نتیجه از دامهای شیطان برهیم و در زمره ایمنی یافتگان از گناه و معصیت قرار گیریم.

مواضع سیاسی - اجتماعی امام سجاد (علیه السلام) در صحیفیه سجادیه

دعاهای صحیفه که از جهتی راز و نیاز با خداست، در بعدی دیگر راز و رمزی میان امام و شیعیان اوست.
محتوای نیایشهای صحیفه، علاوه بر عقاید اصولی و مسائل اخلاقی، به شکلی ظریف ترسیم گر بینش سیاسی امام و موقعیت و شرایطی است که حضرتش در آن بسر می برده است.
عمده ترین موضوع مورد ادعای شیعه، از آغاز، مسأله امامت و فضیلت اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و صلاحیت آنان برای خلافت بوده است و همین موضوع مهمترین مسأله مورد انکار قدرتها و حکومتهایی بود که پس از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) تکیه بر مسند حکومت زدند و جز مدتی اندک - دوران خلافت علی (علیه السلام) - ائمه را از حق مسلمشان که رهبری امت در بعد حیات دینی و سیاسی و اجتماعی بود، منع کردند!
امام سجاد (علیه السلام) همانند پدرش حسین بن علی (علیه السلام) و جدش علی بن ابی طالب (علیه السلام) از مقام امامت و جایگاه ائمه در نظام رهبری امت دفاع کرد، اما نه با خطبه های آتشینی چون شقشقیه و نه با نهضت خونینی چون نهضت عاشورا، بلکه با نیایشهایی که چون نسیم سحری جان شب زنده داران عصر تاریک اموی را به بیداری و مقاومت فرا می خواند و اسرار تشیع را با آنان زمزمه می کرد!