فهرست کتاب


امام سجاد علیه السلام جمال نیایشگران

تحقیق گروه تاریخ اسلام‏‏ نگارش:احمد ترابی

صفات ارزشی انسان

صحیفه سجادیه و معارف آن، گنجینه عظیمی از اخلاق و فضایل انسانی است، علاوه بر دعای مکارم الاخلاق در سایر دعاهای آن نیز ارزشهای اخلاقی در پوشش دعا و نیایش مطرح گشته است.
برخی از صفاتی که در دعای مکارم الاخلاق به آنها اشاره شده است، چنین است: ایمان، ارزش خواهی، عزت بدون تکبر، عبادت بدون عجب، سخاوت به دوران از منت، بزرگی بدون فخرفروشی و همراه با تواضع، صفات نیک اجتماعی، ظلم ستیزی، بسط عدالت، صفات متقین، همگامی با جامعه ایمای، دوستی دوستان خدا دشمنی دشمنان خدا، اقتصاد و میانه روی، آبرو خواهی، حسن عمل در هر حال و...
این در حالی است که کمتر می توان دیگر دعاهای صحیفه را از یاد و نام صفات ارزنده اخلاقی، تهی یافت.
به عنوان نمونه به مواردی اشاره خواهیم داشت:

خودسازی و صلاح جویی

اندیشه خودسازی و روحیه صلاح جویی، نخستین شرط حرکت انسان به سوی کرامتهای اخلاقی و خصایل انسانی است و امام سجاد (علیه السلام) این اندیشه و روحیه را در دعاهای خویش به مؤمنان منتقل ساخته است، از آن جمله:
اللهم صل علی محمد و آله، و حلنی بحیلة الصالحین، و البسنی زینة المتقین، فی بسط العدل، و کظم الغیظ، و اطفاء النائرة، و ضم اهل الفرقة و اصلاح ذات البین، و افشاء العارفة، و ستر العائبة...(620)
خداوندا! بر محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) و خاندانش درود فرست و مرا به زیور صالحان بیارای و با زینت تقواپیشگان مزین ساز! زیور و زینتی که در جهت گسترش عدل، فرو خوردن خشم، خاموش ساختن آتش دشمنی و بدخواهی، ایجاد پیوند و محبت میان تفرقه گرایان، اصلاح میان مردم، آشکار ساختن و تجسم بخشیدن به ارزشها، پیشگیری از ظهور عیبها و علنی شدن زشتیها و.. می باشد.
و اجعلنی من اهل السداد و من ادلة الرشاد، و من صالحی العباد.
خداوندا! مرا از درستکاران و راهنمایان راه رشد و کمال و از بندگان صالح قرار ده.
و ادم بالقرآن صلاح ظاهرنا... و جنبنابه الضرائب المذمومة و همدانی الاخلاق..(621)
خداوندا! به وسیله قرآن (و درسها و پیامهای سازنده آن) ظاهر ما را به صلاح و پاکی و درستی هماره آراسته بدار و به وسیله قرآن (و پیامهای هدایتگر و هشدار دهنده آن) ما را از اخلاق نکوهیده و پست دور گردان.

نیت و اندیشه نیک

... و انته بنیتی الی احسن النیات... اللهم وفر بلطفک نیتی...(622)
خداوندا! نیت و اندیشه های درونی مرا به نیک ترین نیتها و آرمانها منتهی گردان. خداوندا! اندیشه ها و اهداف درونی مرا به لطف خویش پر بار گردان.
و اعنی علی صالح النیة(623)
پروردگارا! مرا در راه دستیابی به نیت صالح و نهاد نیک، یاری ده.