فهرست کتاب


امام سجاد علیه السلام جمال نیایشگران

تحقیق گروه تاریخ اسلام‏‏ نگارش:احمد ترابی

13 - قربانی، ایثار خالصانه و بی تکلف

حق قربانی این است که با نیت خالص و بدون خودنمایی صورت گیرد. صرفاً رضا و رحمت حق مورد نظر باشد و جلب توجه دیگران هدفت نباشد.
قربانی خالصانه، دور از ریا و خودنمایی است. و کاری که برای خودنمایی نباشد خالی از تکلف و همراه با سهولت و آسانی است، زیرا خداوند برای بندگانش سهولت و آسانی قرار داده است.
زندگی ساده و متواضعانه بسیار راحت تر از زندگی پر تکلف و خان منشانه است. زیرا تواضع و ساده زیستی با روح و فطرت آدمی سازگارتر است. و لا قوة الا بالله(501)

حقوق پیشوایان و مدیران

14 - حق رهبران سیاسی و مدیران جامعه

حق رهبر سیاسی این است که بدانی خداوند تو را وسیله آزمایش او قرار داده است.
تسلطی که حاکم و رهبر سیاسی بر تو دارد، مایه ابتلا و آزمایش اوست.
باید خیرخواهانه، نصیحتش کنی و از در لجاجت و ستیز با او وارد نشوی و او و خود را به هلاکت نیفکنی.
آن گونه رفتار کند که از ناحیه حکومت و قوانین حکومتی زیانی به تو نرسد و دینت در امان بماند.
به گونه ای رفتار نکن که تو خود شریک کارهایی باشی که حکومت علیه تو اعمال می کند.(502)
(در تبیین این بخش از رساله حقوق باید توجه به شرایط سیاسی امام سجاد (علیه السلام) و نیز موقعیت شیعه داشت، زیرا امام سجاد (علیه السلام) این رهنمودها را به شیعیان خود داده است. و چون عصر آن حضرت از دورانهای تاریک دینی و سیاسی به شمار می آید، امام (علیه السلام) پیروان خویش را به نوعی تقیه فرا خوانده است، هر چند رهنمود آن حضرت دارای جنبه های عامی نیز هست زیرا اصولا اگر همیشه بنا به جنگ و معارضه با حکومتها و حاکمان و نظامهای سیاسی باشد، هرگز در جامعه ثبات سیاسی شکل نخواهد گرفت و عدم ثبات سیاسی بسیاری از امور اجتماعی را نیز متزلزل وناپایدار کرده و جامعه را مواجه با رکود اقتصادی و فرهنگی می کند.
بنابراین، اصل برمدار و نصیحت ارشاد است، مگر آن جا که حتی نصیحت و ارشاد نیز نه دنیای مردم امنیت و رفاه یابد و نه دین مردم باقی بماند. در چنین صورتی است که تکلیف فرق کرده و برای حفظ اسلام و صیانت جامعه اسلامی، جهاد علیه حاکم جائر ضرورت می یابد.