فهرست کتاب


وصال خویشان

اقبال حسینی نیا

و)دور شدن بلا

این کار نیک (صله رحم) چنان خشنودی پروردگار را در پی دارد که گاه تقدیر الهی به سبب آن عوض می شود و خداوند به پاداش این عمل نیکو، بلای حتمی را از انسان دفع می کند. امام باقر (علیه السلام) در این زمینه می فرماید:
صله الارحام تزکی الاعمال و تدفع البلوی.(109)
پیوند با خویشاوندان، سبب پاک شدن اعمال و دور شدن بلا از انسان می شود.
امام صادق (علیه السلام) نیز یکی از پی آمدهای نیک صله رحم را دفع شدن بلا از انسان می شمارد:
ان صله الرحم... و تدفع البلوی.(110)
نیکی به خویشاوندان و صله رحم با آنان، بلا را دور می سازد.
در مقابل، قطع رحم و بریدن از خویشاوندان، در نظر خداوند، شوم و ناپسند است و پی آمدهای منفی بسیاری دارد. قطع صله از عمر می کاهد، روزی را تنگ و مشکلات و گرفتاری ها راافزون می کند.

ز)خوش اخلاقی و تقویت روحیه سخاوت مندی

امام صادق (علیه السلام) در این باره می فرماید: صله الارحام محسن الخلق و تسمح الکف؛ صله رحم، خلق را نیکو و دست را سخاوتمند می سازد.(111)
شهید دستغیب رحمةالله علیه در بیان این اثر صله رحم، با استناد به یکی از روایت ها می نویسد:
حضرت امام صادق (علیه السلام) فرمود: صله رحم سبب بهرمندی از صفت پسندیده و زیبای حسن خلق و سخا و کرم می شود (؛ زیرا {فرد} با اعمال به این تکلیف مهم الهی ناچار است که در معاشرت ارحام، حسن سلوک را رعایت کند و پس از تمرین و ممارست، صاحب ملکه حسن خلق می شود. حتی نسبت به دیگران به توفیق ملکه سخا و جود می رسد و از بیماری بخل نجات می یابد) و نیز نفسش از بیماری کینه و حسد پاک می شود و از بلای دشمنی با خلق راحت می شود (؛ چون به سبب صله رحم، محبوب نزدیکان، بلکه افراد دیگر می شود و از شر آنها در امان خواهد بود).(112)

ح)آرامش روانی و سلامت بدن

در حدیثی آمده است:
هر گاه کسی از رحم خود عصبانی شود و بر او غضب کند، پس باید به سوی او روانه شود و با او تماس برقرار کند (به او نزدیک تر شود). به درستی که دو رحم تماس با یکدیگر به آرامش و سکون می دسند.(113)
امروزه با ترک این سنت حسنه (صله رحم)، آرامش از زندگی ها رخت بربسته است و برخی از افراد به دلیل ارتباط نداشتن با خویشاوندان دچار افسردگی شده اند. اسلام این معضل را با سفارش به دیدار خویشاوندان و دل جویی و رفع گرفتاری از آنها (حتی با یک سلام و احوال پرسی کوتاه) به آسانی حل می کند.
حضرت محمد (صلی الله علیه وآله) در کلامی گهر بار می فرماید: کسی که تأخیر در اجل و سلامتی بدن را دوست دارد، صله کند. امام صادق (علیه السلام) نیز خطاب به محمد بن ابی فاطمه فرمود:
نیکی کنید و صله رحم به جای آورید؛ که همواره امور شما را در طریق درست سامان خواهد داد (به سلامتی بدن خواهید رسید).(114)
هم نوع گرایی و وابستگی به یک گروه ویژه، مشارکت اجتماعی، تعامل عاطفی - روانی، جلب اعتماد عمومی، توسعه شخصیت اجتماعی، امکان رسیدن به آرزوها در پرتو کمک و حمایت جمع، پشت گرمی و تقویت روحیه در رویارویی با مشکلات، به عنوان برخی دیگر از آثار صله رحم است که آرامش روانی و در نتیجه، سلامت بدن را تأمین می کند.