فهرست کتاب


وصال خویشان

اقبال حسینی نیا

1. آگاه نبودن به حقوق و وظایف یکدیگر

یکی دیگر از عوامل کم توجهی یا بی توجهی به پیوندهای خویشاوندی، این است که افراد از اهمیت این پیوندها در زندگی اجتماعی، میزان اهتمام دین (اسلام) به برقراری و تحکیم این روابط، آثار و فواید دنیوی و اخروی این پیوندها، حقوق و تکالیف متقابل و چگونگی ادای این حقوق غافلند. احیای ارزش های مذهبی و اخلاقی فراموش شده، بیدار کردن وجدان جمعی و فرهنگ عمومی، گوشزد و یاد آوری کردن پیوسته به نقش و آثار صله رحم یا قطع آن با هدف جامعه پذیر کردن افراد در برابر این هنجار و مبارزه با عناصر فرهنگی مزاحم و بیگانه، از جمله عواملی است که می تواند اعضای جامعه اسلامی را در ایفای درست این وظیفه الهی یاری کند.(85)

2. ناهم گونی طبقاتی

از ویژگی های جامعه امروزی، گونه گونی باورهای فرهنگی، خلق و خوها، سلیقه ها و توجه به نو گرایی و مد پرستی است. این مسائل نوعی ناهم گونی طبقاتی میان افراد جامعه پدید می آورد و فاصله های اجتماعی میان آنها را تشدید می کند. در چنین شرایطی، افراد معمولا به ارتباط با کسانی علاقه مندند که علایق و وجوه مشترکی با آنها دارند. در مقابل، هر گونه ناهمسانی و اختلاف طبقاتی، فاصله میان آنها را افزایش می دهد.(86) در نتیجه، دید بازدیدها و جویا شدن از وضعیت خویشان و در یک کلام، صله رحم کم رنگ می شود.

3. کوچک شدن خانه ها

یکی از عواملی که گاه سبب ضعف یا قطع پیوند با خویشاوندان می شود، آپارتمان نشینی و کوچک شدن فضای سکونت خانواده هاست. امروزه گاهی روابط میان خویشاوندان و دوستان به برگزاری میهمانی های تشریفاتی - بسته به توانایی مالی، شان اجتماعی و سطح توقع طرفین - محدود می شود که این امر هزینه زیادی بر میزبان تحمیل می کند. بدیهی است بر پایی این گونه میهمانی ها و پذیرایی های همراه با تشریفات و چشم و هم چشمی، مستلزم داشتن امکاناتی چون خانه مسکونی مناسب و بزرگ است. نبود این امکانات، فرد را از برقراری ارتباط صمیمانه و مستحکم با خویشان و دوستان باز می دارد؛ زیرا توان مقابله به مثل و پذیرایی مناسب را ندارد. از این رو، به قطع صله می انجامد. بنابراین، برای برقراری و تقویت پیوندهای خویشاوندی و ارتقای صله رحم، باید از سطح توقع ها کاسته شود.(87)