فهرست کتاب


زندگی پرماجرای نوح علیه السلام(آموزه ها و عبرت ها)

آیت الله مکارم شیرازی تهیه و تنظیم: ابوالقاسم علیان نژادی

دوستى در روایات معصومین(علیهم السلام)

احادیث فراوانى در مورد اهمیّت دوستى و مسایل مربوط به آن، از حضرات
﴿صفحه 212 ﴾
معصومین(علیهم السلام) به ما رسیده، که به چند نمونه آن اشاره مى شود:
1. رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) فرمودند:
«اَلْمَرْءُ عَلى دینِ خَلیِله، فَلْیَنْظُر اَحَدُکُمْ مَنْ یُخالِل;(266) انسان دین رفیقش را انتخاب مى کند، مراقب باشید چه رفیقى انتخاب مى کنید».
طبق این روایت دوست با ایمان انسان را مؤمن، و دوست بى ایمان انسان را بى ایمان مى کند. و لذا، در روایتى مى خوانیم که اگر کسى را نشناختى و نتوانستى بفهمى چگونه شخصى است؟ به دوستانش نگاه کن. اگر آنها با ایمان بودند او هم با ایمان است، والّا با ایمان نیست.(267)
2. حضرت على(علیه السلام) فرمودند:
«فَسادُ الْاَخْلاقِ بِمُعاشَرَةِ السُّفَهاءِ;(268) اگر انسان با سفیهان و انسانهاى نادان معاشرت کند و طرح دوستى بریزد اخلاقش فاسد شود».
و در ادامه روایت مى خوانیم: دوستى انسانهاى دانا و عاقل، باعث اصلاح اخلاق مى گردد.
3. در روایت دیگرى از امیرمؤمنان على(علیه السلام) مى خوانیم:
«اِحْذَرْ مُجالَسَةَ قَرینِ السُّوءِ; فَاِنَّهُ یُهْلِکُ مُقارِنَهُ، وَیُرْدى مُصاحِبَهُ;(269) از همنشینى با دوست بد بپرهیز; چون دوستش را هلاک و رفیقش را بدبخت مى کند».
دوست و رفاقت یک ضرورت است و انسان بدون دوستانش تنهاست و نمى تواند زندگى کند. تا آنجا که طبق برخى روایات: دوست بهترین نزدیکان و اقوام انسان
﴿صفحه 213 ﴾
محسوب مى شود. (اَلصَّدیقُ اَقْرَبُ الْاَقارِبِ).(270)
امّا باید مراقب بود، و از دوستان ناشایست پرهیز کرد.
نتیجه این که سوّمین مکتب تربیتى انسان، محیط اجتماع است که یکى از مصادیق مهمّ آن دوستان انسان مى باشد.

راز انحراف فرزند نوح(علیه السلام)

از مباحث گذشته علّت انحراف فرزند نوح(علیه السلام) معلوم شد. از نظر محیط خانواده مشکلى نداشت. پدرش پیامبر اولواالعزم بود و بهترین تلاشها را براى تربیت خانوادگى او به کار گرفت و آن زمان، محیط مدرسه و دانشگاهى هم که وجود نداشت. بنابراین، محیط جامعه و دوستان باب او را به فساد کشاند.
آرى، چون «کنعان» پسر نوح پیامبر، با دوستان و رفقاى بد و فاسد همنشین شد، خاندان نبوّتش گم کرد و خود نیز همرنگ آنها شد.

ضلع چهارم شخصیّت!

همانگونه که گذشت، مثلّث شخصیّت در عصر و زمان ما تبدیل به مربّع شخصیّت گشته، و عامل چهارمى پیدا شده که تأثیر فراوانى بر تربیت انسان مى گذارد، و آن رسانه هاى ارتباط جمعى است. لازم است در اینجا هم سخنى با اصحاب رسانه و گردانندگان آن داشته باشیم و هم خطراتى که ممکن است این رسانه ها داشته باشند را به کار بران آن گوشزد کنیم.
به یقین یکى از مهمترین پایه هاى شخصیّتى مردم در این دوران، همین رسانه هاست; روزنامه ها، مجلّات، رادیو، تلویزیون، شبکه هاى ماهواره اى، اینترنت و حتّى پیام هاى کوتاه موبایل ها.
﴿صفحه 214 ﴾
و لذا، دشمن بیشترین سرمایه گذارى را براى تخریب شخصیّت و دین و مذهب مسلمانان در این زمینه کرده است. آنقدر شبکه هاى ماهواره اى تأسیس شده که قابل شمارش نیست. این شبکه ها یا اخلاق مردم را فاسد مى کنند، و یا مشغول سیاه نمایى هستند، و یا شبهات عقیدتى منتشر مى سازند.
نظام اسلامى باید به مقابله با این توطئه گسترده دشمن برخیزد، و در اوّلین گام بطور جدّى مراقب رسانه هاى خود باشد. یعنى برنامه هاى سالم و مفیدى تولید کند، و مراقب آفتهاى رسانه اى باشد، تا این رسانه ها پناهگاهى مطمئن براى مردم باشند و آنها بتوانند با خیال راحت، خودشان و فرزندانشان، از تولیدات متنوّع آن استفاده کنند.
و در گام بعد، با راه اندازى شبکه هاى متعدّد ماهواره اى در موضوعات مختلف و با استفاده از عالمان فرهیخته و دلسوز برجسته حوزه و دانشگاه، هم پاسخگوى شبهات دشمن باشد، و هم نقاط ضعف فراوان آنها را برجسته کرده و به مردم نشان دهد. تا متوجّه شوند فرهنگ غرب، فرهنگ فاسد و بى محتوایى است و سرابى بیش نیست.
همانگونه که گفته شد همه رقم برنامه هاى مورد نیاز تولید کند. برنامه هایى در زمینه معارف دینى، مسایل اخلاقى، احکام اسلامى، مهارتهاى فنّى، مباحث علمى و تحقیقاتى، مسابقات ورزشى و تفریحى; امّا برنامه هاى تفریحى آن هم باید پیام داشته باشد، و تنها به خنداندن و پر کردن اوقات مردم قناعت نگردد و در بیان مسایل جنسى و عشقى بسیار مراقب باشند که پرده ها دریده نشود و به حُجب و حیاى مردم آسیبى نرسد، و این مهارت را از سوره یوسف بیاموزند. این سوره به یکى معنى یک سوره عشقى است. به ریزترین مسایل جنسى نیز پرداخته; امّا بسیار دقیق و ظریف. مثلا وقتى که زلیخا همه چیز را براى کامجویى خود آماده کرد و تمام موانع را به نظر خود بر طرف نمود و حضرت یوسف(علیه السلام) مقاومت کرد و تسلیم نشد و زلیخا او را تهدید کرد و مخیّر بین تمکین و زندان نمود، حضرت یوسف(علیه السلام)دست به آسمان بلند کرد و خطاب
﴿صفحه 215 ﴾
به خداى خویش عرض کرد: «قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا یَدْعُونَنىِ إِلَیْهِ;(271) پروردگارا! زندان تو نزد من محبوب تر است از آنچه اینها مرا به سوى آن مى خوانند».
اوج مسایل جنسى را با یک جمله کنایى و اشاره اى بیان مى کند; به گونه اى که هم مقصودش را مى رساند و هم جهات عفّت و حیا را مراعات مى نماید. و لذا، وقتى که این داستان قرآنى را تبدیل به سریال آموزنده کردند، با استقبال فراوان مردم مواجه شد.
بنابراین، فیلمهاى تفریحى باید هدفدار باشد و مسایل جنسى همراه با مسایل اخلاقى گردد. مبادا براى خنداندن مردم کارهاى خلاف انجام شود. مبادا صحنه هاى زشت رذایل اخلاقى و بد حجابى ترویج گردد، که پیامدهاى سنگینى دارد. بسیارند افرادى که به واسطه ماهواره ها و دیگر رسانه ها، فاسد و منحرف شده اند و اعضاى خانواده خود را نیز به انحراف کشانده اند. خانواده ها بدانند که این شبکه هاى ماهواره اى خیر و صلاح آنها را نمى خواهند; بلکه به دنبال اهداف نامشروع خود هستند. به عنوان نمونه اخیراً شبکه اى تأسیس شده که مردم را صریحاً به استفاده از موادّ مخدّر فرا مى خواند و نکات مثبتى براى آن بیان مى کند. راستى چه کسانى مواد مخدّر را در دنیا پخش و از آن سود مى برند؟
دو گروه عامل پخش آن هستند:
1. سوداگران مرگ; که فقط به دنبال جیب خود هستند و بدبختى و بیمارى و ذلّت و زبونى و از دست دادن اعتبار و شخصیّت و خانواده آلودگان به این موادّ افیونى و حتّى مرگ معتادان به موادّ مخدّر براى آنها مهم نیست.
2. سیاستمداران شیطان صفت; که قصد دارند با مواد مخدّر نیروى جوان و شاداب جوامع را از کار انداخته، و راه را براى نفوذ و سلطه خویش هموار سازند. اگر نیروى جوان، آلوده این مواد شود کشور قدرت دفاعى خود را از دست مى دهد و چاره اى جز
﴿صفحه 216 ﴾
تسلیم ندارد.
بنابراین، باید بطور جدّى مراقب رسانه هاى فاسد و مفسد و توابع و پیامدهاى خطرناک آن باشیم و با استفاده از این رسانه هاى خطرناک، نعمتهاى ارزشمندى را که خداوند در اختیارمان نهاده به راحتى از دست ندهیم.