فهرست کتاب


زندگی پرماجرای نوح علیه السلام(آموزه ها و عبرت ها)

آیت الله مکارم شیرازی تهیه و تنظیم: ابوالقاسم علیان نژادی

معناى سلام

سلام به معناى تقاضاى سلامتى از خداوند براى طرف مقابل است. آیا بعد از نعمت ایمان، نعمتى بالاتر از سلامتى وجود دارد؟ و اگر معناى سلام تقاضاى سلامتى روح و جسم هر دو باشد نعمت ایمان را هم شامل مى شود و بالاترین نعمت خواهد بود.
بنابراین، سلام معناى وسیع و عمیقى دارد. و لذا، سفارش زیادى شده که وقتى به هم مى رسید سلام کنید.(18)
برخى خیال مى کنند سلام کردن باعث حقارت و کوچکى انسان مى شود.
این، فکر اشتباهى است; زیرا هیچ کس از پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله وسلم) بزرگ تر و ارزشمندتر نیست و آن حضرت همواره به دیگران سلام مى کرد و در سلام کردن از دیگران سبقت
﴿صفحه 37 ﴾
مى گرفت; حتّى به بچّه ها سلام مى کرد. در روایتى از آن حضرت مى خوانیم:
«خَمْسٌ لا اَدَعُهُنَّ حَتَّى الْمَماتِ... وَ التَّسْلیمُ عَلَى الصِبّیْانِ لِتَکُونَ سُنَّةً مِنْ بَعْدى;(19) پنج کار راتا پایان عمر ترک نمى کنم... از جمله سلام کردن بر بچّه ها، تا پس از من سنّت شود».
بنابراین، سلام کردن نه تنها چیزى از شخصیّت انسان نمى کاهد، بلکه نشانه شخصیّت و ادب سلام کننده است.
ولى باید دقّت کنیم که درست سلام کنیم، چون برخى بر اثر نادانى غلط سلام مى دهند. مثلا مى گوید «سام علیک» که این تعبیر نه تنها تقاضاى سلامتى نیست، بلکه طلب مرگ براى مخاطب است!
به چند روایت در مورد سلام توّجه بفرمایید:

الف) بخیل ترین مردم!

در روایتى از وجود مقدّس پیامبر اسلام، حضرت محمد(صلى الله علیه وآله وسلم)، مى خوانیم:
«اِنَّ اَبْخَلَ الناسِ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلامِ»;(20) بخیل ترین مردم کسى است که در سلام کردن بخل بورزد».
کسى که از سلام کردن ساده، که هیچ هزینه اى ندارد و کار بسیار آسانى است، مضایقه کند واقعاً انسان بخیل و پستى است.

ب) آغاز سلام و پایان با استغفار

در حدیث دیگرى از رسول اکرم(صلى الله علیه وآله وسلم) مى خوانیم:
«اِذا تَلاقَیْتُمْ فَتَلاقَوا بِالتَّسْلیمِ وَ التَّصافُحِ وَ اِذا تَفَرَّقْتُمْ فَتَفَرَقَّوُا بِالْاِسْتِغْفارِ;(21)
﴿صفحه 38 ﴾
هنگامى که با یکدیگر ملاقات مى کنید دیدارتان را با سلام کردن به یکدیگر و مصافحه آغاز کنید. و هنگامى که از هم جدا مى شوید با استغفار و طلب مغفرت جدا شوید».
سؤال: چرا پس از اتمام ملاقات و گفتگو و به هنگام خدا حافظى باید استغفار کرد؟ جواب: ممکن است در ضمن گفتگوها عمداً یا سهواً مرتکب یک یا چند مورد از گناهان فراوان زبانى شده باشند و لذا به منظور جبران آن گناهان، سفارش به استغفار در پایان دیدار شده است.