فهرست کتاب


زن در تفسیر نمونه

آیت الله مکارم شیرازی تهیه و تنظیم : سعید داودی

7. کدام اطفال از این حکم مستثنا هستند

گفتیم که دوازدهمین گروهى که حجاب در برابر آنها واجب نیست، اطفالى هستند که از شهوت جنسى هنوز بهره اى ندارند.
جمله «لِم یَظهَروا» گاهى به معنى «لَم یَطَّلِعوا» (آگاهى ندارند) وگاه به معنى «لَمْ یَقدِروا» (توانایى ندارند) تفسیر شده، زیرا این مادّه به هر دو معنى آمده است و در قرآن گاه در این و گاه در آن به کار رفته.
مثلاً در آیه 20 سوره کهف مى خوانیم: (اِنْ یَظْهَرُوا عَلَیْکُمْ یَرْجُمُوکُم) «اگر اهل شهر از وجود شما آگاه شوند سنگسارتان مى کنند».
و در آیه (علیهما السلام) سوره توبه مى خوانیم: (کَیْفَ وَ اِنْ یَظْهَرُوا عَلَیْکُم لاَ یَرْقُبُوا فِیْکُمْ اِلاَّ وَلاَ ذِمَّةً) «چگونه با پیمان شکنان پیکار نمى کنید در حالى که اگر آنها بر شما چیره شوند نه ملاحظه خویشاوندى با شما مى کنند و نه پیمان».
ولى به هر حال، این تفاوت در آیه مورد بحث تفاوت چندانى از نظر نتیجه ندارد و منظور اطفالى است که بر اثر عدم احساس جنسى نه توانایى دارند و نه آگاهى؛ بنابراین، اطفالى که به سنّى رسیده اند که این تمایل و توانایى در آنها بیدار شده باید بانوان مسلمان، حجاب را در برابر آنها رعایت کنند.

8. چرا عمو و دایى جزءِ محارم نیامده اند؟

از مطالب سؤال انگیز اینکه در آیه فوق ضمن بیان محارم به هیچ وجه سخنى از عمو و دایى در میان نیست، با اینکه به طور مسلّم محرم هستند و حجاب در برابر آنها لازم نیست.
ممکن است نکته آن این باشد که قرآن مى خواهد نهایت فصاحت و بلاغت را در بیان مطالب به کار گیرد، و حتّى یک کلمه اضافى نگوید.
از آنجا که استثناى پسر برادر و پسر خواهر نشان مى دهد که عمّه و خاله انسان بر او محرمند روشن مى شود که عمو و دایى یک زن نیز بر او محرم مى باشند.
و به تعبیر روشن تر محرمیّت دوجانبه است، هنگامى که از یک سو فرزندان خواهر و برادر انسان بر او محرم شدند، طبیعى است که از سوى دیگر و در طرف مقابل عمو و دایى نیز محرم باشند ـ دقّت کنید.

9. هرگونه عوامل تحریک ممنوع

آخرین سخن در این بحث اینکه در آخر آیه فوق آمده است که نباید زنان به هنگام راه رفتن پاهاى خود را چنان بر زمین کوبند تا صداى خلخال هایشان به گوش رسد. این امر نشان مى دهد که اسلام به اندازه اى در مسائل مربوط به عفّت عمومى سختگیر و موشکاف است که حتّى اجازه چنین کارى را نمى دهد، و البتّه به طریق اولى اجازه به کارگیرى عوامل مختلفى را که دامن به آتش شهوت جوانان مى زند مانند نشر عکس هاى تحریک آمیز، فیلم هاى اغواکننده، رمان ها و داستان هاى جنسى را نخواهد داد.
و بدون شک، محیط اسلامى باید از این گونه مسائل که مشتریان را به مراکز فساد سوق مى دهد و پسران و دختران جوان را به آلودگى و فساد مى کشاند، پاک و مبرّا باشد (ر.ک: ج 14، ص 465 ـ 487).