فهرست کتاب


ره توشه جلد2

آیت الله محمدتقی مصباح یزدی تحقیق و نگارش: کریم سبحانی

درس بیست و هشتم : عظمت عبادت و بندگى و تأثیر تكوینى آن

شهادت زمین بر اعمال انسان
كیفیت ستایش زمین و موجودات بى‌جان
شعور و آگاهى آفریده‌ها، و تأثیرپذیرى آنها
گستره حضور نور ائمه اطهار
پنهان نماندن اعمال از دید گواهان و شاهدان
اخلاص در بندگى، مایه شادمانى و مباهات
اخلاص، عامل والایى عمل
‌‌﴿صفحه 70 ﴾
‌‌﴿صفحه 71 ﴾

عظمت عبادت و بندگى و تأثیر تكوینى آن

«یاأَباذَرٍّ؛ ما مِنْ رَجُل یَجْعَلُ جَبْهَتَهُ فى بُقْعَةِ مِنْ بِقاعِ الاَْرْضِ إِلاّ شَهِدَتْ لَهُ بِها یَوْمَ الْقِیامَةِ وَما مِنْ مَنْزِل یَنْزِلُهُ قَوْمٌ إِلاّ وَ أَصْبَحَ ذلِكَ الْمَنْزِلُ یُصَلّى عَلَیْهِمْ أَوْیَلْعَنُهُمْ.
یا أَباذَرٍّ؛ ما مِنْ صَباح وَلارَواح إِلاّ وَ بِقاعُ الاَْرْضِ تُنادى بَعْضُها بَعْضاً یا جارِ هَلْ مَرَّ بِكِ ذاكِرٌ لِلّهِ تَعالى أَوْ عَبْدٌ وَضَعَ جَبْهَتَهُ عَلَیْكِ ساجِداً لِلّهِ؟ فَمِنْ قائِلَة لا وَمِنْ قائِلَة نَعَمْ، فَإِذا قالَتْ نَعَمْ إِهْتَزَّتْ وَ انْشَرَحَتْ وَ تَرى أَنَّ لَهاالْفَضْلَ عَلى جارَتِها»
در این بخش از حدیث، عظمت و والایى عبادت و بندگى خداوند متعال ذكر گردیده است و اینكه عمل انسان ـ خواه پسندیده و خواه ناپسند ـ از نظر گواهان و شاهدان دور نمى‌ماند؛ تا آنجا كه حتى زمین ـ كه بر روى آن به عبادت و یا كارهاى ناپسند دست مى‌زنیم ـ در قیامت به نفع و یا ضرر ما گواهى مى‌دهد. چنان نیست كه اعمال و رفتار ما بازتاب و نتیجه‌اى در پى نداشته باشد، بلكه علاوه بر بازتاب و نتیجه دنیایى اعمال و رفتار، در قیامت نیز ثمره اعمال ما ظاهر مى‌گردد. در قیامت، زمینى كه بر روى آن عبادت مى‌كنیم بر انجام آن عبادت شهادت مى‌دهد، یا اگر بر روى آن به كار ناشایستى دست یازیم، در قیامت بر علیه ما شهادت مى‌دهد و ما را لعن مى‌كند.

شهادت زمین بر اعمال انسان

«یا اباذرٍّ؛ ما من رجل یجعل جبهته فى بقعة من بقاع الارض الاّ شهدت بها یوم القیامة و ما من منزل ینزله قومٌ الاّ واصبح ذلك المنزل یصلى علیهم اویلعنهم»
‌‌﴿صفحه 72 ﴾
اى ابوذر؛ هیچ مردى پیشانى خود را بر نقطه‌اى از زمین نمى‌گذارد، مگر اینكه آن نقطه در روز قیامت بر آن گواهى مى‌دهد و منزلى نیست كه گروهى در آن فرود مى‌آیند مگر آنكه آن منزل بر آنان صلوات مى‌فرستد و یا لعن مى‌كند.
برخى از بزرگان سعى مى‌كردند در قسمت‌هاى مختلف مسجد نماز بخوانند و همیشه در یك جاى نماز نمى‌خواندند، یا اگر وارد خانه‌اى و یا هر جاى دیگر مى‌شدند، ابتدا دو ركعت نماز مى‌خواندند؛ براى اینكه در قیامت براى خود شاهدان بیشترى داشته باشند. این خود نوعى زرنگى است كه براى مؤمن بسیار مفید و مطلوب مى‌باشد.
با توجه به والایى و ارزشى كه در این روایت و روایات دیگر براى عبادت ذكر شده، پافشارى ما بر انجام عبادت در مكانهاى گوناگون، گویاى تسلیم و اعتماد ما به سخنان پیامبر و ائمه اطهار، صلوات الله علیهم اجمعین، است.
چنانكه مشاهده مى‌گردد، این بخش و قسمت‌هاى دیگرى از همین روایت بیانگر این است كه زمین، درختان و سایر موجودات بى‌جان كه ما آنها را فاقد درك و شعور مى‌دانیم، داراى درك و شعورند و اعمال ما را درك مى‌كنند و بر انجام كارهاى نیك ما را دعا مى‌كنند و بر انجام كار بد لعن مى‌كنند؛ بعلاوه در قیامت نیز به نفع و یا بر ضرر ما شهادت مى‌دهند.