فهرست کتاب


ره توشه جلد2

آیت الله محمدتقی مصباح یزدی تحقیق و نگارش: کریم سبحانی

آراستگى، سیره اولیاى دین

در ادامه پیامبر(صلى الله علیه وآله) مى‌فرمایند:
«و من اراد كرامة الاخرة فلیدعْ زینة الدّنیا فاذا كنت كذلك اصبت ولایة اللّه»
هر كس كرامت و بزرگى آخرت را بخواهد، زینت دنیا را ترك كند. پس آنگاه كه چنین گشتى به مقام دوستى خداوند رسیده‌اى.
وقتى انسان از دنیا برید و بى‌اعتناى به آن گشت، به آخرت و نعمت‌هاى پایدار آن و قرب خداوند علاقه‌مند مى‌شود و در آخرت عزیز و شریف و با كرامت مى‌گردد. در مقابل اگر دنیا در نظر انسان بزرگ نمود، آخرت در نظرش كوچك مى‌گردد. البته اندیشیدن به آخرت و مرگ و رفتن به گورستانها مؤثر است؛ اما انسان در عمل و رفتار خود نیز باید تجدید نظر كند. براى اینكه به دام دنیا نیفتد، باید زینت‌ها و جاذبه‌هاى دنیا را كنار نهد كه در این صورت، در آخرت عزیز و با كرامت مى‌گردد.
باید اضافه كرد كه یك سرى آرایشها و زینت ها مستحب است، حال اگر انسان آنها را به
‌‌﴿صفحه 33 ﴾
نیت استحباب و مطلوبیت شرعى انجام دهد، نه تنها دنیاطلب نیست، بلكه آخرت طلب است: مستحب است كه زن براى شوهر خود و شوهر براى زن خود زینت كند، یا مستحب است كه مؤمن وقتى وارد بر جمعى مى‌گردد، لباس تمیز بپوشد و عطر بزند و نیز مسواك زدن، شانه كردن مو و روغن‌زدن به آن مستحب است. مؤمن باید چنان تمیز باشد كه به معاشرت او رغبت پیدا كنند و با او انس گیرند. مسلّماً این امور اگر به قصد قربت انجام گیرند، عبادتند و زینت دنیا بشمار نمى‌آیند. زینت دنیا در جایى است كه انسان به هواى دل و براى لذّت‌بردن، آرایش كند؛ نه براى خداوند و آخرت. انسان دلش مى‌خواهد لباس شیك بپوشد، غذاى لذیذ و متنوع بخورد و خانه زیبا و مجلّل داشته باشد. اما اگر زینت براى آخرت و امتثال امر خداوند انجام گیرد، مطلوب است؛ چنانكه پیامبر نیز همواره خود را تمیز و معطر مى‌ساخت:
در مكارم‌الاخلاق، در توصیف پیامبر(صلى الله علیه وآله) آمده است كه:
«كانَ یَنْظُرُ فىِ الْمِراةِ وَیُرَجِّلُ جَمَّتَهُ وَ یَتَمَشَّطُ وَ رُبَّما نَظَرَ فىِ الْماءِ وَ سَوَّى جَمَّتَهُ فیهِ وَلَقَدْ كانَ یَتَجَمَّلُ لاَِصْحابِهِ فَضْلا عَلى تَجَمُّلِهِ لاَِهْلِهِ وَ قال(صلى الله علیه وآله): اِنَّ اللّهَ یُحِبُ مِنْ عَبْدِهِ إِذا خَرَجَ إِلى إِخْوانِهِ أَنْ یَتَهَیَّأَ لَهُمْ وَیتَجَمَّلَ»(15)
عادت پیامبر این بود كه خود را در آیینه ببیند و سر و روى خود را شانه زند و چه بسا این كار را در برابر آب انجام مى‌داد و گذشته از اهل خانه، خود را براى اصحابش نیز مى‌آراست و مى‌فرمود: خداوند دوست دارد كه بنده‌اش وقتى براى دیدن برادران از خانه بیرون مى‌رود خود را آماده ساخته، آرایش دهد.
مؤمن باید همیشه آراسته و داراى ظاهرى مرتب باشد، نه اینكه ژولیده و كثیف باشد كه موجب نفرت دیگران شود. سابق در برخى مساجد، فرشها كثیف و چركین بود و برخى با لباسهاى چركین و كثیف و با بدنى بدبو وارد آن مساجد مى شدند؛ در مقابل جایگاه فاسقان تمیز و پاكیزه بود. مجالس مؤمنان باید بهترین، تمیزترین و معطرترین مجالس باشد. ما باید
‌‌﴿صفحه 34 ﴾
سیره پیامبر اكرم و ائمه اطهار(علیهم السلام) را الگوى خویش قرار دهیم. بخش قابل توجهى از هزینه زندگى پیامبر(صلى الله علیه وآله) صرف تهیه عطر مى‌شد. ما باید درس بگیریم و بدانیم این زینت‌ها و آراستن‌ها نامطلوب نیست، چرا كه دستور شرع مقدس است و اگر با قصد قربت انجام گیرد، خود عبادت محسوب مى‌گردد و حكمت آن در این است كه مؤمنان با هم مأنوس مى‌شوند و از مجالست همدیگر لذّت مى‌برند و از نور یكدیگر بهره مى‌جویند.
﴿صفحه 35 ﴾

درس بیست و ششم : نقش دعاى خالص و عمل شایسته

اشاره‌اى به مفهوم دعا
اختلاف مراتب انسانها در دعا و درخواست
اهمیّت اظهار فقر و ناتوانى در پیشگاه الهى
لزوم همراه ساختن دعا با اعمال شایسته
بركات وجودى انسان شایسته و صالح
‌‌﴿صفحه 36 ﴾
‌‌﴿صفحه 37 ﴾

نقش دعاى خالص و عمل شایسته

«یَا أَباذَرٍّ؛ یَكْفى مِنَ الدُّعاءِ مَعَ الْبِرِّ ما یَكفى الطَّعامَ مِنَ الِْملْحِ. یا أَباذَرٍّ؛ مَثَلُ الَّذى یَدْعُو بِغَیْرِ عَمَل كَمَثَلِ الَّذى یَرْمِى بِغَیْرِ وَتَر. یا أَبَا ذَرٍّ؛ إِنَّ اللّهَ یُصْلِحُ بِصَلاحِ الْعَبْدِ وُلْدَهُ وَوُلْدَ وُلْدِهِ وَیَحْفَظَهُ فى دُوَیْرَتِهِ وَالدُّورِ حَوْلَهُ مادامَ فِیهِمْ.»
این بخش از موعظه‌هاى پیامبر(صلى الله علیه وآله) در ارتباط با دعا و در خواست از خداوند و لزوم همراه ساختن دعا با عمل صالح ونقش ارزنده فرد صالح در خانه و جامعه است. بى شك دعا و در خواست از خداوند، یكى از مظاهر بندگى وعبودیت است و در این زمینه آیات و روایات فراوانى وارد شده است و بحثهاى مفصلى نیز صورت گرفته است.