فهرست کتاب


شرح دعای کمیل

استاد حسین انصاریان

دعای حضرت حسین (علیه السلام)

« مناقب » ابن شهر آشوب از كتاب پرقیمت « تهذیب » شیخ طوسی روایت می كند : زنی مشغول طواف خانه ی خدا بود، مردی هم در ردیف او طواف می كرد. مرد با قصد بد به طرف آن زن دست دراز كرد ; دستش به بدن زن چسبید، طواف هر دو قطع شد، مأموران هر دو را نزد امیر مكه آوردند. فقها را جهت فتوا در این پیش آمد عجیب خواستند. همه فتوا دادند كه این مرد خیانت بزرگی كنار كعبه مرتكب شده، باید دستش قطع شود. یك نفر گفت : پیش از قطع دست این گناهكار بگذارید به حضرت حسین (علیه السلام) خبر دهیم تا او چه نظر دهد ؟ وقتی به حضرت خبر دادند به سوی كعبه آمد. دو دست به دعا برداشت، به درگاه حق نالید تا دست آن مرد رها شد، عرضه داشتند او را جریمه كنیم ؟ فرمود : جایی كه خدا او را بخشید شما چه كنید ؟ (720)

﴿صفحه 517﴾

دعای نیمه شب زندانی

در روزگار حكومت عبداللّه بن طاهر برخی از جادّه ها كه محل رفت و آمد مردم و كاروان ها بود ناامن شد. امیر عبداللّه عده ی معینی را به پاسداری از جادّه ها گماشت. در یكی از جادّه ها ده دزد را گرفتند و به جانب مركز حكومت گسیل دادند، ولی یكی از آنان نیمه شب فرار كرد. فرمانده ی پاسداران به نظرش آمد كه شاید عبداللّه بن طاهر بگوید از او رشوه گرفتی و وی را فراری دادی، پس خود باید به جای او جریمه شود. حلاج بی گناهی را كه برای گذران معیشت از شهری به شهری به مزدوری می رفت، از وسط جاده گرفتند و او را دست بسته در جمع دزدان قرار دادند تا عدد نفرات تكمیل شود. ده نفر را نزد عبداللّه بن طاهر آوردند. فرمان داد همه را به زندان اندازید.
شبی مأموران به زندان آمدند و دو نفر را برای اعدام به چهارسوق شهر بردند. حلاج در این میان گفت : فرزندانم گمان می كنند در شهری نزد استادی مشغول كارم، چه خبر دارند كه ستمگری مرا بدون گناه همراه دزدان جاده ها به زندان انداخته. در آن لحظه ی شب دو ركعت نماز خواند ; سپس سر به سجده گذاشت و مشغول دعا و راز و نیاز با حضرت بی نیاز شد.
عبداللّه بن طاهر در آن وقت شب خواب دید چهار بار از تختش به زمین افتاد. از خواب پرید، وضو گرفت و دو ركعت نماز خواند و خوابید. خواب دید چهار مار سیاه پرقدرت حمله كردند و تختش را سرنگون ساختند ; بیدار شد. چراغ طلبید و گماشتگان قصر را خواست و گفت : مظلومیدر این وقت شب به درگاه حق نالان است. پس از جستجوی زیاد وارد زندان شدند، حلاج را در حالی عجیب دیدند، او را نزد امیر آوردند، پس از روشن شدن جریان فرمان داد : ده هزار دینار نزد حلاج آوردند. سپس به حلاج گفت : مرا به تو سه حاجت
﴿صفحه 518﴾
است : 1 ـ حلالم كن. 2 ـ این هدیه را بپذیر. 3 ـ هر زمان حاجتی داشتی نزد من آی تا حاجتت را روا كنم.
حلاج گفت : من دو حاجت از سه حاجتت را می پذیرم و آن حلال كردن تو و قبول این هدیه است، ولی سومی را هرگز نمی پذیرم ; زیرا كمال ناجوانمردی است كه درگاهی كه به خاطر ناله و زاری من تخت تو را سرنگون كرد رها كنم و به درگاه مخلوق ضعیف هیچ كاره روم !
پروردگارا ! آرزویم این است كه از گناهانم درگذری و نسبت به آینده توفیق ترك گناهم دهی و زمینه ی بندگی و عبادت خالصانه را برایم فراهم آوری و اعضا و جوارحم را در راه خدمت به خود و خدمت به بندگانت بكار گیری و قلبم را به سرمایه ی عشق و شیفتگی به خود بیارایی و بیماری های فكری و روحی مرا درمان كنی و در آخرت شفاعت اولیا و همنشینی با آنان را نصیبم نمایی. این است آرزوی من ای محبوب من و همه ی امیدم ; این است كه مرا به آرزویم برسانی و از فضل و احسانت امیدم را به ناامیدی تغییر ندهی.
روایت شده رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) به شخصی كه در آستانه ی مرگ بود فرمود : خود را چگونه می یابی ؟ گفت : از گناهانم می ترسم و به رحمت حق امیدوارم. حضرت فرمود : این معنا در دل كسی جمع نمی شود مگر آن كه خدای مهربان او را از آنچه می ترسد ایمن گرداند و آنچه را امیدوار باشد به او عنایت نماید.
پروردگارا ! آرزویم نسبت به تو آرزوی بی جایی نیست و امیدم به حضرتت امید بی دلیلی نمی باشد. تو خود را در قرآن مجید غفار و عفوّ و شكور و كریم و ارحم الرّاحمین و دارای فضل معرفی كرده ای. من گرچه نسبت به گناهانم خائف و ترسانم ولی با همه ی وجود به تو امیدوارم. اگر با توسل به دعای كمیل به پیشگاهت آمده ام، كرم و لطف و رحمت و بزرگواری تو سبب آمدن من شد. من یقین دارم كه سائلی از این درگاه دست خالی برنمی گردد و امید كسی را در
﴿صفحه 519﴾
این پیشگاه ناامید نمی كنند و احدی را از این آستانه نمی رانند. پروردگارا ! تو حرّ بن یزید را با آن گناه سنگین و كم نظیرش، و آسیه همسر فرعون را پس از ایمان آوردنش، و فضیل عیاض را بعد از توبه اش، و هزاران هزار گناهكار دیگر را كه همه به تو و به كرم و لطفت چشم امید داشتند پذیرفتی و بخشیدی و پاداش دادی ; چگونه من به خود ناامیدی راه دهم در حالی كه ناامیدی از رحمتت را در قرآن مجید مساوی با كفر دانسته ای ! (721)

باران رحمت

امام صادق (علیه السلام) از پدرش از جدّش روایت می كند : اهل كوفه خدمت امیرالمؤمنین (علیه السلام) آمدند و از خشكسالی و نیامدن باران شكایت كردند و عرضه داشتند : برای ما از خدا درخواست باران كن. امیرالمؤمنین (علیه السلام) به حضرت حسین (علیه السلام) فرمود : از خدا درخواست باران كن. امام حسین (علیه السلام) حمد و ثنای حق را به جا آورد و بر پیامبر درود فرستاد و به پیشگاه حق عرضه داشت : ای عطا كننده ی خیرات و نازل كننده ی بركات، آب فراوان بر ما ببار و باران بسیار و وسیع و خوشگوار و باعظمت كه بندگانت را از ناتوانی برهاند و سرزمین های مرده را زنده كند به ما عطا فرما. آمین رب العالمین.
چون از دعایش فراغت یافت ناگهان باران فراوانی بارید تا جایی كه عربی از بعضی از نواحی كوفه آمد و گفت : دره ها و تپه ها را از فراوانی آب چنان دیدم كه بخشی از آب در بخشی دیگر موج می زد(722).
خدایا ! مردم كوفه را با دعای بنده ی خاص خود از باران رحمت سیراب كردی ; باران رحمت و مغفرتت را بر ما بباران تا گناهان و آلودگی ها را از

﴿صفحه 520﴾
پروندهی ما بشوید و ما را از سنگینی معاصی و وزر و وبالش نجات دهد و گیاه نشاط معنوی و نهال عبادت و بندگی را در سرزمین وجود ما برویاند، كه ما به امید كرم تو به این درگاه آمده ایم و روی عذرخواهی به خاك آستانه ات گذاشته ایم و دست گدایی و حاجت به سویت برداشته ایم و یقین داریم كه با كرم و لطفت از ما درخواهی گذشت.