فهرست کتاب


شرح دعای کمیل

استاد حسین انصاریان

سلیمان و دهقان

برگزیدهی حضرت سبحان، جناب سلیمان با بساط شاهی و سلطنت و عظمت و مكنت بر دهقانی گذر كرد. دهقان چون شأن سلیمان را دید گفت : خدای مهربان به پسر داود پادشاهی عظیم و سلطنتی كبیر كرامت فرموده. باد این سخن را به گوش سلیمان رسانید. حضرت از بساط عظمت به زیر آمد و نزد او رفت و فرمود : چیزی را كه توانایی آن را نداری و تحمل مسئولیتش را برایت قرار نداده اند آرزو مكن ; اگر یك تسبیح تو را خدا بپذیرد، برای تو از آنچه حشمت دنیا به سلیمان عنایت شده بهتر است، زیرا ثواب تسبیح باقی و ملك
﴿صفحه 461﴾
سلیمان فانی است ! (624)
مرحوم صدوق روایت عجیبی در كتاب باعظمت « ثواب الاعمال » ثبت كرده است :
عَن إسماعِیلَ بنِ یَسار قَالَ : سَمِعْتُ أَباعبدِاللّهِ (علیه السلام) یَقُولُ : إیّاكُم وَالكَسَلُ إِنَّ رَبَّكُم رحیمٌ یَشْكُرُ القَلیلَ، إِنَّ الرَّجُلَ لیُصلِّی الرَّكْعَتَیْنِ تَطَوُّعاً یُرِیدُ بِهِما وَجْهَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَیُدخِلُهُ اللّهُ بِهِما الجَنَّةَ، وَإِنَّهُ لَیَتَصَدَّقُ بِالدِّرْهَمِ تَطَوُّعاً یُریدُ بِهِ وَجهَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَیُدْخِلُهُ اللَّهُ بِه الجَنَّةَ، وَإنَّهُ لَیَصُومُ الیَوْمَ تَطَوُّعاً یُریدُ بِهِ وَجْهَ اللّهِ فَیُدْخِلُهُ اللَّهُ بِهِ الجَنَّةَ !!(625)
« اسماعیل بن یسار می گوید از حضرت صادق (علیه السلام) شنیدم : از كسالت و سستی بپرهیزید زیرا پروردگار شما مهربان است و برای عمل اندك هرآینه عطای بسیار می دهد ; مردی به دلخواه خودش بی آن كه بر او واجب باشد دو ركعت نماز بجا می آورد كه قصدش به آن دو ركعت رضای خداست، پس خدا به سبب آن دو ركعت او را وارد بهشت می كند. و درهمی را به دلخواه خود صدقه می دهد كه قصدش از آن رضای خداست، پس خدا به سبب آن او را وارد بهشت می كند. و روزی را به دلخواه خودش روزه می گیرد كه قصدش از آن رضای خداست پس به خاطر آن او را وارد بهشت می كند!! »
امیرالمؤمنین (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت می كند :
مَا مِن شَیْء أكرَمُ عَلی اللّهِ مِن ابنِ آدمَ، قِیلَ : یَا رَسولَ اللّهِ : وَلا المَلائِكةِ ؟ قَالَ : المَلائِكَةُ مَجبُورونَ بِمَنزِلَةِ الشَّمسِ وَالقَمرِ
« چیزی در پیشگاه خدا از فرزند آدم گرامی تر و باارزش تر نیست. گفتند : یا

﴿صفحه 462﴾
رسول اللّه ! فرشتگان هم باارزش تر نیستند ؟ فرمود : فرشتگان چون خورشید و ماه در كار و كردار و عبادت و تسبیح مجبورند ».
این انسان است كه از نعمت آزادی و اختیار برخوردار است، هرگاه از این نعمت برای اجرای فرامین حق بهره گیرد، مورد رحمت خاص و لطف بی نهایت و كرامت ویژه ی حق قرار می گیرد.

حدیثی بسیار مهم

قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه وآله وسلم) : الصَّلاةُ عَمودُ الدِّینِ وَفیهَا عَشرُ خِصال : زَینُ الوَجهِ، وَنُورُ القَلبِ، وَراحَةُ البَدَنِ، وَأُنسُ القُبورِ، وَمُنزِلُ الرَّحْمَةِ، وَمِصباحُ السَّمآءِ، وَثِقْلُ المیزانِ، وَمَرضاتُ الرَّبِ، وَثَمَنُ الجَنَّةِ، وَحِجابُ مِنَ النّارِ، وَمَن أقامَها فَقَد أَقامَ الدّینَ، وَمَن تَرَكَها فَقَد هَدَمَ الدّینَ(626).
« پیامبر فرمود : نماز ستون دین است و در آن ده خصلت قرار دارد : آراستگی چهره، روشنایی دل، راحت جسم، مونس قبر، نازل كننده ی رحمت، چراغ آسمان، سنگینی ترازوی عمل در قیامت، خوشنودی پروردگار، بهای بهشت، مانع از آتش دوزخ. هركس آن را بخواند دین را برپا داشته و هركس آن را ترك كند دین را نابود كرده است ».
راستی شگفت آور است، خدای كریم برای دو ركعت نماز كه به جا آوردنش برای كسی زحمت و مشقت ندارد چه آثار و نتایجی قرار داده است !!
و نیز رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود :
ما مِن صَلاة یَحْضُرُ وَقتُها إِلاَّ نَادَی مَلَكٌ بَیْنَ یَدَیِ النَّاسِ : أَیُّهَا النَّاسُ ! قُومُوا إِلَی

﴿صفحه 463﴾
نِیرانِكُمُ الَّتِی اَوْقَدْتُمُوهَا عَلَی ظُهُورِكُم فَأَطْفِؤُهَا بِصَلاَتِكُم(627).
« هیچ نمازی وقتش نمی رسد مگر این كه فرشته ای پیش روی آنان ندا می دهد : ای مردم ! به سوی آتشی كه ( بوسیله ی گناهان ) پشت سر خود افروخته اید قیام كنید، پس آن را با نمازتان خاموش سازید ».

امام صادق (علیه السلام) و كاروان وحشت زده

حضرت موسی بن جعفر (علیه السلام) می فرماید : امام صادق (علیه السلام) همراه كاروانی در جاده ای میان بیابان حركت می كردند. به كاروان خبر رسید كه دزدان در این مسیر كمین كرده اند. كاروانیان به لرزه افتادند. حضرت فرمود : چه خبر است ؟ گفتند : همراه ما اموالی است كه می ترسیم به غارت برود، آیا شما حاضر هستید از ما تحویل بگیرید، شاید دزدان بادیدن اموال در دست شما از آن بگذرند ؟ فرمود : چه می دانید، شاید غیر مرا قصد نكنند و جز من را اراده ننمایند ؟ شاید اموالتان را برای تلف شدن به من عرضه كنید ! گفتند : چه كنیم، آیا این اموال را دفن كنیم ؟ فرمود : نه، این باعث ضایع شدن آن است، شاید بیگانه ای به آن دستبرد بزند و شاید پس از این جای آن را پیدا نكنید. گفتند : پس چه كنیم ؟ فرمود : آنها را نزد كسی به امانت بگذارید كه حفظش كند و از آن نگهداری و جانبداری نماید و بر آن بیفزاید و یك درهمش را از دنیا بزرگ تر كند، سپس به شما برگرداند و بر شما بیش از آنچه به آن نیاز دارید كامل و تمام نماید !!
گفتند : كیست ؟ فرمود : ربّ العالمین. گفتند : چگونه به او بسپاریم ؟ فرمود : به تهی دستان از مسلمانان صدقه دهید. گفتند : در این بیابان تهی دستان نزد ما نیستند. فرمود :یک سوم آن را نیت كنید تا خدا شر دزدان را از شما بگرداند. گفتند : نیت كردیم، فرمود :

﴿صفحه 464﴾
فَأَنْتُم فِی أمانِ اللَّهِ فَأمْضَوْا.
« پس شما در امان خدا هستید، بنابراین راه خود را طی كنید ».
هنگامی كه كاروان حركت كرد سر و كله ی دزدان پیدا شد. كاروانیان ترسیدند. حضرت فرمود : چرا می ترسید ؟ شما در امان خدایید. دزدان سر رسیدند، دست حضرت را بوسیدند و گفتند : دیشب رسول خدا را خواب دیدیم، به ما فرمان داد خود را به شما معرفی كنیم ; اكنون در خدمت شما و كاروانیم تا شر دشمنان و دزدان را بگردانیم. فرمود : نیازی به شما نیست، كسی كه شر شما را از ما دفع كرد، شر دشمنان و دیگر دزدان را از ما دفع می كند. كاروان به سلامت به شهر رسید ;یک سوم مال خود را به تهی دستان دادند، علاوه تجارتشان بركت كرد، هر یك درهم آنان ده درهم شد. با تعجب گفتند : چه بركتی ؟! امام صادق (علیه السلام) فرمود :
« اكنون كه بركت در معامله با خدا را شناختید، آن را ادامه دهید »(628).