فهرست کتاب


شرح دعای کمیل

استاد حسین انصاریان

« یَا مَوْلاَیَ فَكَیْفَ یَبْقَی فِی الْعَذَابِ »

« وَهُوَ یَرْجُو مَا سَلَفَ مِنْ حِلْمِكَ، أَمْ كَیْفَ تُؤْلِمُهُ النَّارُ وَهُوَ یَأْمُلُ فَضْلَكَ وَرَحْمَتَكَ، أَمْ كَیْفَ یُحْرِقُهُ لَهِیبُهَا وَأَنْتَ تَسْمَعُ صَوْتَهُ وَتَرَی مَكَانَهُ، أَمْ كَیْفَ یَشْتَمِلُ عَلَیْهِ زَفِیرُهَا وَأَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفَهُ، أَمْ كَیْفَ یَتَقَلْقَلُ بَیْنَ أَطْبَاقِهَا وَأَنْتَ تَعْلَمُ صِدْقَهُ، أَمْ كَیْفَ تَزْجُرُهُ زَبَانِیَتُهَا وَهُوَ یُنَادِیكَ یَا رَبَّهُ، أَمْ كَیْفَ یَرْجُو فَضْلَكَ فِی عِتْقِهِ مِنْهَا فَتَتْرُكُهُ فِیهَا، »
« ای مولای من ! بنده ات چگونه در عذاب بماند در حالی كه امید به بردباری گذشته ات دارد، یا آتش چگونه او را به درد آورد در حالی كه احسان و رحمتت را آرزو دارد، یا چگونه شعله ی آتشش او را بسوزاند، در حالی كه فریادش را می شنوی، و جایش را می بینی، یا چگونه خروش آتشش او را در بر بگیرد در حالی كه از ناتوانیش خبر داری، یا چگونه در طبقات دوزخ به این سو و آن سو كشانده شود در حالی كه صداقتش را می دانی، یا چگونه فرشته های عذاب او را به خشم برانند در حالی كه تو را به پروردگاریت می خواند، یا چگونه بخششت را در آزادی از دوزخ امید داشته باشد و تو او را در آن واگذاری ؟»

رحمت و لطف و كرامت حق

از آیات قرآن و روایات استفاده می شود كه : حضرت حق نسبت به همه ی
﴿صفحه 460﴾
بندگان دارای رحمت و لطف و كرامت است ; به همین سبب آنان را از همه ی نعمت های مادی و معنوی بهره مند نموده و نسبت به هیچ كس در عطا كردن نعمت های مادی و معنوی بخل نورزیده و نمیورزد.
این برخی از انسان ها هستند كه در بدست آوردن رزق مادی و معنوی تنبلی و سستی می كنند و به اختیار خود از رحمت و لطف و كرامت حق روی می گردانند و با دست خود وجود خود را در چاه محرومیت می اندازند و لیاقت و شایستگی خود را در همه ی زمینه های مثبت از دست می دهند.
هركس بخواهد بدون كمترین مانعی می تواند خود را از طریق كوشش های مشروع به انواع نعمت های مادی حق برساند و از راه تلاش های خالصانه و با كمك ایمان و اعتقاد صحیح خود را به عنایات معنوی حق وصل كند و در دنیا و آخرت از رحمت ویژه ی حق كه جلوه ای از آن حیات طیّبه در دنیا و بهشت در آخرت است برخوردار گردد.
از شگفتی های رحمت حق و لطف و كرامت خدا به انسان، این است كه : وجود مقدس او در برابر عمل اندك، عطای بسیار و فراوان می بخشد.

سلیمان و دهقان

برگزیدهی حضرت سبحان، جناب سلیمان با بساط شاهی و سلطنت و عظمت و مكنت بر دهقانی گذر كرد. دهقان چون شأن سلیمان را دید گفت : خدای مهربان به پسر داود پادشاهی عظیم و سلطنتی كبیر كرامت فرموده. باد این سخن را به گوش سلیمان رسانید. حضرت از بساط عظمت به زیر آمد و نزد او رفت و فرمود : چیزی را كه توانایی آن را نداری و تحمل مسئولیتش را برایت قرار نداده اند آرزو مكن ; اگر یك تسبیح تو را خدا بپذیرد، برای تو از آنچه حشمت دنیا به سلیمان عنایت شده بهتر است، زیرا ثواب تسبیح باقی و ملك
﴿صفحه 461﴾
سلیمان فانی است ! (624)
مرحوم صدوق روایت عجیبی در كتاب باعظمت « ثواب الاعمال » ثبت كرده است :
عَن إسماعِیلَ بنِ یَسار قَالَ : سَمِعْتُ أَباعبدِاللّهِ (علیه السلام) یَقُولُ : إیّاكُم وَالكَسَلُ إِنَّ رَبَّكُم رحیمٌ یَشْكُرُ القَلیلَ، إِنَّ الرَّجُلَ لیُصلِّی الرَّكْعَتَیْنِ تَطَوُّعاً یُرِیدُ بِهِما وَجْهَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَیُدخِلُهُ اللّهُ بِهِما الجَنَّةَ، وَإِنَّهُ لَیَتَصَدَّقُ بِالدِّرْهَمِ تَطَوُّعاً یُریدُ بِهِ وَجهَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَیُدْخِلُهُ اللَّهُ بِه الجَنَّةَ، وَإنَّهُ لَیَصُومُ الیَوْمَ تَطَوُّعاً یُریدُ بِهِ وَجْهَ اللّهِ فَیُدْخِلُهُ اللَّهُ بِهِ الجَنَّةَ !!(625)
« اسماعیل بن یسار می گوید از حضرت صادق (علیه السلام) شنیدم : از كسالت و سستی بپرهیزید زیرا پروردگار شما مهربان است و برای عمل اندك هرآینه عطای بسیار می دهد ; مردی به دلخواه خودش بی آن كه بر او واجب باشد دو ركعت نماز بجا می آورد كه قصدش به آن دو ركعت رضای خداست، پس خدا به سبب آن دو ركعت او را وارد بهشت می كند. و درهمی را به دلخواه خود صدقه می دهد كه قصدش از آن رضای خداست، پس خدا به سبب آن او را وارد بهشت می كند. و روزی را به دلخواه خودش روزه می گیرد كه قصدش از آن رضای خداست پس به خاطر آن او را وارد بهشت می كند!! »
امیرالمؤمنین (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت می كند :
مَا مِن شَیْء أكرَمُ عَلی اللّهِ مِن ابنِ آدمَ، قِیلَ : یَا رَسولَ اللّهِ : وَلا المَلائِكةِ ؟ قَالَ : المَلائِكَةُ مَجبُورونَ بِمَنزِلَةِ الشَّمسِ وَالقَمرِ
« چیزی در پیشگاه خدا از فرزند آدم گرامی تر و باارزش تر نیست. گفتند : یا

﴿صفحه 462﴾
رسول اللّه ! فرشتگان هم باارزش تر نیستند ؟ فرمود : فرشتگان چون خورشید و ماه در كار و كردار و عبادت و تسبیح مجبورند ».
این انسان است كه از نعمت آزادی و اختیار برخوردار است، هرگاه از این نعمت برای اجرای فرامین حق بهره گیرد، مورد رحمت خاص و لطف بی نهایت و كرامت ویژه ی حق قرار می گیرد.