فهرست کتاب


شرح دعای کمیل

استاد حسین انصاریان

خودداری از پرداخت زكات

پرداخت زكات در غلاّت و چهارپایان و طلا و نقره بر اساس آیات قرآن و روایات واجب، و ترك آن از گناهان سنگین و سبب غضب حق است.
در اكثر آیات مربوط به نماز بلافاصله به زكات اشاره شده و بیان زكات پس از حكم نماز دلیل بر اهمیت و ارزش این حقیقت است.
ترك كننده ی زكات از باب انكار و ردّ حكم حق، بنابر روایات اهل بیت (علیهم السلام)هم چون تارك نماز و حج، كافر است.
امام صادق (علیه السلام) در حدیثی بسیار مهم و قابل توجه به گوشه ای از فلسفه ی زكات اشاره كرده می فرماید : زكات به خاطر آزمایش ثروتمندان و رفع نیاز نیازمندان واجب شد ; اگر مردم زكات مال خود را می پرداختند مسلمان محتاج و نیازمند یافت نمی شد، و به سبب حقّی كه خدا برایش قرار داده بی نیاز می شد.
مردم تهی دست و نیازمند و گرسنه و برهنه نمی شوند، جز به سبب گناهكاری ثروتمندان و نرساندن حقوق واجب بر آنان، و سزاوار است خدا رحمتش را به كسی كه حق خدا را از ثروتش نمی دهد نرساند. به خدا سوگند هیچ مالی در صحرا و دریا تلف نمی شود، مگر به سبب نپرداختن زكات(187).
فاطمه زهرا (علیها السلام) در گفتار حكیمانه و بی نظیرش در مسجد پیامبر، آن

﴿صفحه 159﴾
هنگامی كه حكومت زمانش را با آیات قرآن و سنت پیامبر محاكمه می كرد به مردم فرمود :
فَجَعَلَ اللهُ الایمانَ تَطهیراً لَكُمْ مِنَ الشِّرْكِ، وَالصَّلاةَ تَنزیهاً لَكُمْ عَنِ الكِبرِ، والزّكاةَ تَزكیَةً للنَّفْسِ(188).
خدا ایمان را بر شما واجب كرد، تا از آلودگی شرك پاك شوید، و نماز را واجب فرمود تا از بیماری كبر رهایی یابید، و زكات را واجب كرد تا از آلودگی بخل پاك شوید.
حضرت رضا (علیه السلام) به خدمتكارش فرمود : امروز در راه خدا چیزی داده ای ؟ گفت : نه به خدا. فرمود : بنابراین از كجا خدا به ما عوض عنایت كند ؟ (189)

كم گذاشتن پیمانه و كیل

كم فروشی و كم گذاشتن جنس مشتری و كم دادن پیمانه و كیل، و كاستن جنس به هنگام وزن كردن، همه و همه بر اساس آیات قرآن و روایات اهل بیت (علیهم السلام)حرام و از گناهان كبیره است !
از صد و چهارده سوره ی قرآن یك سوره به این موضوع اختصاص داده شده و در اولین آیات آن سوره به این گناه بزرگ و خیانت سنگین و عذاب آن اشاره شده است :
( وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفِینَ * الَّذِینَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَی النّاسِ یَسْتَوْفُونَ * وَإِذا كالُوهُمْ أَو وَزَنُوهُمْ یُخْسِرونَ * أَلا یَظُنُّ أُولئِكَ أَنَّهُم مَبْعُوثونَ * لِیَوم عَظیم * یَوْمَ یَقومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمینَ * كَلاّ إِنَّ كِتابَ الْفُجَّارِ لَفِی سِجِّین )(190).

﴿صفحه 160﴾
« وای بر كم فروشان، آنان كه چون به پیمانه چیزی از مردم بستانند كامل و تمام بستانند و چون با پیمانه و وزن چیزی بدهند كم و ناقص دهند. آیا آنان یقین ندارند كه برای روزی بزرگ برانگیخته می شوند، روزی كه مردم در حضور پروردگار جهانیان می ایستند. چنین نیست كه این نابكاران گمان می كنند، آن روز نامه ی بدكاران ( همراه خود بدكاران ) در سجیّن است ».
رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود : هركس در پیمانه و وزن خیانت كند، فردای قیامت او را به قعر دوزخ درآورند و در میان دو كوه آتش جای دهند و به او گویند : این كوهها را وزن كن و او همیشه به این عمل مشغول است(191).
تفسیر باارزش « منهج الصادقین » در توضیح آیات سوره ی مطففین، روایت بسیار مهم زیر را از رسول خدا نقل می كند :
پیامبر فرمود : پنج چیز در برابر پنج چیز است. گفتند : یا رسول اللّه ! آنها چیست ؟ فرمود : قومی پیمان شكنی نكردند مگر این كه خدا دشمنانشان را بر آنان چیره كرد، و گناه زشت زنا از آنان آشكار نشد مگر این كه مرگ در میان آنان شایع شد، و دروغ و داوری خلاف حكم خدا در آنان پخش نشد مگر این كه تهی دستی و فقر در آنان پیدا شد، و زكات را نپرداختند مگر این كه باران از آنان منع شد، و پیمانه را كم ندادند مگر این كه گیاهان از آنان دریغ داشته شد و به بلای خشك سالی گرفتار شدند.

﴿صفحه 161﴾

« اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَمَ »

« خدایا برای من بیامرز گناهانی كه نعمتها را تغییر می دهد ».