فهرست کتاب


شرح دعای کمیل

استاد حسین انصاریان

بغی

كلمه ی « بغی » در لغت به معنای سرپیچی از حق، تجاوز از حدود الهی، تعدّی به مردم، فساد، معصیت، آلودگی و زنا آمده و در آیات قرآن و روایات در تمام این معانی به كار گرفته شده است :

﴿صفحه 144﴾
( إِنَّ قَارونَ كانَ مِن قَوْمِ موسَی فَبَغَی عَلَیْهِمْ... )(152).
« به راستی قارون از قوم موسی بود، كه بر آنان ظلم و ستم روا داشت ».
( وَلَوْ بَسَطَ اللّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِی الأَرْضِ... )(153).
« و اگر خدا رزق و روزی را بر بندگانش وسیع و فراوان كند، در زمین به فساد و بیدادگری برمی خیزند ».
( یا أُخْتَ هارُونَ ما كَانَ أَبُوكِ امْرَأَ سَوْء وَمَا كانَتْ أُمُّكِ بَغِیّاً )(154).
« ای خواهر هارون ! پدرت انسان ناصالح و بدی نبود و مادرت دامنی پاك از زنا و بدكاری داشت ».
رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود :
إِنَّ أَسْرَعَ الْخَیرِ ثَوَاباً البِرُّ وَإِنَّ أَسْرَعَ الشَرِّ عِقَاباً البَغیُ(155).
« به راستی سریع ترین خوبی از جهت پاداش، نیكی و بخشش و خوبی به مردم است و سریع ترین بدی از نظر مكافات، تعدّی و ظلم و ستم به دیگران است ».
امام صادق (علیه السلام) فرمود :
سِتَّةٌ لاَ تَكونُ فِی المُؤْمِنِ : العُسْرُ وَالنَّكَدُ وَاللَّجَاجَةُ وَالكِذْبُ وَ الحَسَدُ وَالبَغْیُ(156).
« در مؤمن شش خصلت وجود ندارد : عجز و درماندگی، خسیسی و كم خیری، لجاجت و سرسختی، دروغ، حسد، تعدّی و تجاوز به مردم ».

﴿صفحه 145﴾

تعدی و تجاوز به حقوق مردم

خداوند مهربان برای مردم نسبت به یكدیگر حقوقی قرار داده كه ادای آن حقوق لازم است و تجاوز و تعدی به حقوق مردم گناه و معصیت و گاهی سبب كیفر و عقوبت است.
حق پدر و مادر بر فرزند، حق فرزند بر پدر و مادر، حق اقوام و خویشان به یكدیگر، حق همسایه به همسایه، حق مردم بر حكومت، حق حكومت بر مردم، حق شوهر بر زن، حق زن بر شوهر، حق زیردستان بر صاحبان نعمت و ثروت، حق فقیر بر غنی و دیگر حقوقی كه در قرآن مجید و روایات بیان شده است.
زیباترین و كامل ترین رساله ای كه بیانگر حقوق است رساله ی حقوق حضرت زین العابدین (علیه السلام) است ; انسان با مراجعه به آن رساله به شناخت كامل و جامعی نسبت به حقوق موفق می شود و خود را پس از شناخت مسئول اجرای آن حقوق احساس می كند.
تعدی و تجاوز به هر یك از آن حقوق، گناهی مسلم و معصیتی یقینی است. و در صورت جبران نكردن، مكافات و عقوبت آن حتمی و قطعی است.

مسخره كردن بندگان خدا

مسخره كردن مردم چه نسبت به قیافه و شكل، یا به خاطر فقر و تهی دستی، و یا به علّت دین داری و ایمان، و یا به سبب شغل و كار، و یا به خاطر هر موقعیت و وضعی، گناهی بزرگ و معصیت و خطایی است كه عقوبت و مكافات دنیایی و آخرتی به دنبال دارد.
مسخره كردن مردم در حقیقت توهین به شخصیت ایشان و تحقیر و خوار
﴿صفحه 146﴾
شمردن آنهاست.
قرآن مجید از مسخره كنندگان به عنوان منافق، ستمكار و مفسد یاد می كند و آنان را مستحق عذاب دردناك می داند.
( وَإِذا لَقُواْ الَّذِینَ آمَنوا قَالوا آمَنّا وَإِذا خَلَوا إِلَی شَیَاطِینِهِمْ قَالوا إِنّا مَعَكُم إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِءُونَ )(157).
« اینان هنگامی كه با اهل ایمان دیدار كنند می گویند ایمان آوردیم و چون با شیاطینشان « كه سردمداران كفر و شركند » خلوت كنند می گویند با شماییم و هدف ما از برخورد با مؤمنان مسخره كردن آنان است ».
رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود : خدای تبارك و تعالی فرموده :
مَن أَهَانَ لِی وَلِیّاً فَقَد أَرْصَدَ لِمُحَارَبَتِی(158).
« هركه به دوستی از من اهانت كند، یقیناً به جنگ با من كمین كرده !! »
امام صادق (علیه السلام) فرمود :
هنگامی كه قیامت شود، یك منادی ندا كند : روگردانان از دوستان من كجایند ؟ پس گروهی كه صورتشان گوشت ندارد برخیزند. در آن وقت گفته شود : اینان كسانی هستند كه اهل ایمان را آزردند و با آنان به دشمنی برخاستند و نسبت به آنها عناد ورزیدند و آنان را با درشتی و سرسختی در دینشان سرزنش كردند. سپس فرمان رسد كه آنها را به دوزخ برند.
رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمود : خدای عز و جل فرموده :
قَد نَابَذَنِی مَن أَذَلَّ عَبدِی المُؤْمِنَ(159).
« كسی كه بنده ی مؤمن مرا خوار كند، آشكارا به جنگ با من برخاسته !! »

﴿صفحه 147﴾
آری، به ریشخند گرفتن مردم و مسخره كردن آنان، در حقیقت توهین كردن به آنان و آزار دادن روحی و كوچك شمردن آنهاست.
قرآن مجید به شدت مردان و زنان را از این كه به مسخره كردن یكدیگر اقدام كنند نهی می كند و مسخره كنندگانی كه از این كار زشت خود توبه نمی كنند ستمكار می داند(160).