فهرست کتاب


شرح دعای کمیل

استاد حسین انصاریان

همنشینی با متّهمین به گناه

اثرپذیری انسان از همنشین، بیش از اثرپذیری از دیگر امور است. قدرت اثرگذاری همنشین در وجود انسان از هر چیزی بالاتر است ; به همین خاطر، آیات قرآن مجید و روایات اهل بیت (علیهم السلام) برای انتخاب دوست و همنشین رهنمودهای مهمّی به انسان، بخصوص اهل ایمان دارند.
تفسیر و تحلیل این واقعیت و بیان آیات و روایات، كتاب جداگانه ای می طلبد كه خوشبختانه دانشمندان علوم اسلامی در این زمینه آثار مهمی در دسترس مردم قرار داده اند.
قرآن و روایات، مردم را از نشست و برخاست و همنشینی با اهل كفر و شرك و فسق و فجور و دوستی با یهود و نصاری و حتی متّهمین به گناه و معصیت نهی می كند، تا فرهنگ و اخلاق و منش و عقاید شیطانی آنان در انسان اثر نگذارد و او

﴿صفحه 140﴾
را از رحمت حق محروم نكند.
امام صادق (علیه السلام) فرمود :
لاَ یَنْبَغِی لِلْمُؤْمِنِ أَنْ یَجْلِسَ مَجْلِساً یُعْصَی اللَّهُ فِیهِ وَلاَ یَقْدِرُ عَلَی تَغْیِیرِهِ(145).
« برای مؤمن شایسته نیست در مجلسی بنشیند كه خدا در آن مجلس نافرمانی می شود و او قدرت تغییر آن را نداشته باشد. ».
ابوهاشم جعفری می گوید : حضرت رضا (علیه السلام) به من فرمود : چرا تو را نزد عبدالرحمن بن یعقوب می بینم ؟ ابوهاشم گفت : او دایی من است. حضرت فرمود : او درباره ی خدا سخن ناهموار و غیر قابل قبولی می گوید، « سخنی كه با آیات قرآن و معارف اهل بیت ناهماهنگ است ». خدا را به صورت اشیاء و اوصاف آن وصف می كند. بنابراین یا با او همنشین باش و ما را واگذار، یا با ما بنشین و او را رها كن.
عرضه داشتم : او هرچه می خواهد بگوید، چه زیانی به من دارد. وقتی من آنچه را او می گوید نگویم چیزی بر عهده ی من نیست.
حضرت فرمود : آیا بیم نداری از این كه عذابی بر او فرود آید و هر دوی شما را بگیرد ؟ آیا داستان كسی كه خود از یاران موسی (علیه السلام) بود و پدرش از یاران فرعون را نشنیده ای ؟ هنگامی كه لشكر فرعون كنار دریا به موسی و یارانش رسید، آن پسر از موسی جدا شد كه پدرش را نصیحت كند و به موسی و یارانش ملحق نماید، پدرش به راه باطل خود دنبال فرعونیان می رفت و این جوان با او درباره ی آیینش ستیزه می كرد، تا هر دو به كناری از دریا رسیدند و با هم غرق شدند، خبر به موسی رسید، فرمود : او در رحمت خداست ولی چون عذاب

﴿صفحه 141﴾
نازل شود از كسی كه نزدیك گنهكار است دفاعی نشود ! (146)
امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود :
مَن كَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْیَومِ الآخِرِ فَلاَ یَقُومُ مَكَانَ رِیبَة(147).
« هركه ایمان به خدا و روز جزا دارد در مكان تهمت و شك نایستد ».
امام صادق (علیه السلام) فرمود :
مَن قَعَدَ عِنْدَ سَبَّاب لاَِوْلِیَاءِ اللَّهِ فَقَدْ عَصَی اللَّهَ تَعَالَی(148).
« هركه نزد دشنام گوی به دوستان خدا بنشیند، خدای تعالی را نافرمانی كرده ».
مسیح (علیه السلام) فرمود : دوستی خود را با كینهورزی به اهل معصیت آشكار كنید و با دور شدن از آنان به خدا نزدیك شوید و خوشنودی خدا را به عوض خشم آنان بخواهید. گفتند : ای روح خدا با كه بنشینیم ؟ فرمود : با كسی كه دیدنش شما را به یاد خدا اندازد و گفتارش به دانش شما بیفزاید و كردارش شما را به جانب آخرت رغبت دهد(149).
آری، پرده هایی كه چون تقوا و پاكدامنی، ورع و پارسایی، صداقت و درستی، عبادت و خدمت، مانع بین انسان و بلا و عذاب و خشم و نفرت خداست، وقتی برجا می ماند كه انسان از گناه آشامیدن مایع مست كننده و قمار و به كار گرفتن كارهای بیهوده و بیان عیوب مردم و همنشینی با متهمین به گناه بپرهیزد ; و اگر دچار تسویل نفس و وسوسه های شیاطین باطنی و ظاهری شود و دامن به این گناهان بیالاید، با دست خود آن پرده ها و حجابها و موانع را پاره

﴿صفحه 142﴾
می كند و راه را برای فرود آمدن بلا و مصیبت و خواری و عذاب بر خود هموار و باز می كند.
هركه در این درد گرفتار نیست *** یك نفسش در دو جهان كار نیست
هركه دلش دیده ی بینا نیافت *** دیده ی او محرم دیدار نیست
هركه از این واقعه بویی نبرد *** جز به صفت، صورت دیوار نیست
ای دل اگر دم زنی از سرّ عشق *** جای تو جز آتش و جز دار نیست
آن كه سزاوار در گلخن است *** در حرم شاه سزاوار نیست
پردهی پندار بسوز و بدانك *** در دو جهانت به از این كار نیست(150)

﴿صفحه 143﴾

« اَللَّهُمَّ اغْفِرْ لِیَ الذُّنُوبَ الَّتِی تُنْزِلُ النِّقَمَ »

« خدایا ! برای من بیامرز گناهانی كه انتقام ها و عقوبت ها را نازل می كند ».

گناهانی كه سبب نزول عقوبتهاست

در روایت بسیار مهم حضرت سجاد (علیه السلام)، در روایتی باارزش و قابل توجه به نُه گناه كه سبب نزول عقوبتهاست اشاره فرموده :
1 ـ بغی. 2 ـ تعدی و تجاوز به حقوق مردم. 3 ـ مسخره كردن بندگان خدا.
4 ـ شكستن عهد و پیمان. 5 ـ معصیت و بدكاری آشكار. 6 ـ شیوع دروغ.
7 ـ داوری و قضاوت بر خلاف احكام خدا. 8 ـ خودداری از پرداخت زكات.
9 ـ كم گذاشتن پیمانه و كیل(151).