فهرست کتاب


شرح دعای کمیل

استاد حسین انصاریان

وَبِعِزَّتِكَ الَّتِی لاَیَقُومُ لَهَا شَیْءٌ

« وَبِعِزَّتِكَ الَّتِی لاَیَقُومُ لَهَا شَیْءٌ »
« و از تو درخوست می كنم به عزّتت كه چیزی در برابر آن نایستد و تاب و توان نیاورد ».
وجود مقدسی كه همه چیز را با قدرتش آفریده و با رحمتش فرا گرفته و همه چیز با تمام وجودشان نشان می دهند كه در برابر قدرت او خاكسار و فروتن و خوارند و با جباریت خود تمام كمبودها و نواقص همه چیز را جبران كرده است، چه جای این كه چیزی در هر هویت و حیثیتی باشد، در برابر عزّت، توانایی و اقتدارش ایستادگی كند ؟
وجود یك شیء با همه ی تركیبات وجودیش، از آسمانها و زمین گرفته تا آنچه بین آسمانها و زمین است، از موجودات غیبی گرفته تا آنچه در مملكت شهود است، پرتوی بسیار بسیار اندك از عزّت و توانمندی اوست، و نسبت به حضرت او جز سایه و نمایشی ضعیف از وجود نیست ; پس چگونه تاب ایستادگی در برابر عزت ازلی و ابدی و توانایی بی نهایت بیاورد
« عزّت »، كه به معنای توانایی و قدرت است، در همه ی موجودات، شعاعی سوسو زنان از عزت و توانایی اوست. شعاع جرقه ی ناچیز و بی مقدار كجا، و نور بی نهایت و ازلی و ابدی كجا !
﴿صفحه 107﴾
( فَلِلّهِ العِزَّةُ جَمیعاً )(102).
آری، بر اساس آیات قرآن عزیز، همه ی عزّت از اوست. به هركس بخواهد به اندازه ی لیاقتش عزت می دهد و هركس را اراده نداشته باشد عزت نمی بخشد و عزت داده شده را از هركس بخواهد باز می ستاند. پس عزیز مستقلی برابر او وجود ندارد و كسی را یارای ایستادگی در برابر عزت او نیست. او توانای شكست ناپذیر و غالب غیرمغلوب است.


﴿صفحه 108﴾

« وَبِعَظَمَتِكَ الَّتِی مَلاَتْ كُلَّ شَیْء »

وَبِعَظَمَتِكَ الَّتِی مَلاَتْ كُلَّ شَیْء
« و از تو درخواست می كنم به عظمت و بزرگیت كه همه چیز را پر كرده ».

شناخت فاعل به وسیله ی فعل او

می دانیم كه عظمت و بزرگی هر فاعلی را تا حدّی می توان از فعل او بدست آورد. مهندسی كه آسمان خراش صد و ده طبقه ای یا بیشتر ساخته از دقت در آسمان خراشش به عظمت فكری و علمی و روحی او پی می بریم.
مؤلف بزرگواری چون صدر المتألهین كه كتاب كم نظیر « اسفار » و « عرشیه » و « حكمت متعالیه » و « اسرار الآیات » را تألیف كرده، عظمت فكری و بزرگی عقل و اندیشه ی والای او را از دقت در كتابهایش درمی یابیم.
مخترعی كه كارخانه ی عظیم تولید الكتریسیته را بنا نهاده و شب كره ی زمین را با برق دادن چون روز روشن جلوه می دهد، عظمتش را از دقت در كارش درك می كنیم.
عظمت و بزرگی خدا به خاطر ازلی بودن و ابدی بودنش و به سبب این كه بی نهایت است، برای ما كه وجودی بسیار بسیار محدود هستیم قابل فهم نیست ; ولی شعاعی از آن عظمت را می توان با دقت در جهان هستی و تأمل در موجودات و توجه به عظمت آفرینش با عمق باطن خود لمس كنیم، زیرا
﴿صفحه 109﴾
جلوهی عظمتش همه چیز را پر كرده.
در این زمینه فقط به دو روایت، سپس به یك قطعه ی علمی اشاره می شود، كه یقیناً این اشاره تا اندازه ای روشن كننده ی حقیقتی است كه دنبال توضیح و تفسیرش هستیم.