فهرست کتاب


شرح دعای کمیل

استاد حسین انصاریان

رحمت خدا

انسان اگر در طول مسیر زندگی به سبب جهل یا غفلت یا نسیان یا عاملی دیگر دچار خطا و عصیان شود، با بازگشت به حق و توسل به توبه و انابه و جبران خطا و گناه به صورتی كه دستور داده شده، یقیناً مورد عفو و آمرزش و مغفرت و رحمت حق قرار می گیرد. به خصوص اگر توبه و انابهی او همراه با دعای كمیل در شب جمعه شود ; شبی كه شب رحمت است و شبی كه با خواندن دعای كمیل، نازل شدن باران غفران و عفو و رحمت پروردگار مهربان و خدای ستوده ی صفات، حتمی و قطعی است.
( قُل یا عِبادِیَ الَّذینَ أَسْرَفُوا عَلَی أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ

﴿صفحه 83﴾
یَغْفِرُ الذُّنوبَ جَمیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفورُ الرَّحیمُ )(77).
« ای بندگانم، ای كسانی كه بر خود اسراف روا داشتید، از رحمت خدا مأیوس و ناامید مشوید، یقیناً خدا همه ی گناهان را می آمرزد، مسلماً او بسیار آمرزنده و مهربان است ».
آیاتی كه در قرآن به جملات ملكوتی و عبارات عرشی مانند : ( إِنَّ اللّهَ غَفورٌ رَحیمٌ )(78) ; ( وَاللّهُ رَؤوفٌ بِالْعِبادِ )(79) ; ( وَاللّهُ یَدْعوا إِلَی الجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ )(80) ; ( أَنَّ اللّهَ غَفورٌ حَلیمٌ )(81) ; ( وَاللّهُ یَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ یَشاءُ )(82) ; ( وَاللّهُ ذو الفَضْلِ الْعَظیمِ )(83) ; ( إِنَّ اللّهَ كانَ عَفُوّاً غَفوراً )(84) ; ( إِنَّ اللّهَ كانَ تَوّاباً رَحیماً )(85) ; ( وَهُوَ أَرْحَمُ الرّاحِمینَ )(86) ; ( إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ )(87) ; ختم می شود فراوان است. با توجه به عمق این آیات، روی آوردن به سوی حضرت حق و توبه از گناه و جبران عصیان و خطا، واجب و ناامیدی از رحمت حضرت او حرام و گناه كبیره است.

روایات باب رحمت

ابوسعید خدری از پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت كرده : چون مؤمنان گنهكار را به

﴿صفحه 84﴾
دوزخ برند، آتش بر آنان سرد شود تا بیرونشان آورند، آنگاه از طرف حضرت اللّه به فرشتگان خطاب آید : اینان را به فضل و رحمت من به بهشت درآورید كه دریای مرحمت من و امتنان و لطفم بی كران و فضل و احسانم بی پایان است.
از اهل بیت (علیهم السلام) روایت است كه : چون روز قیامت برپا شود، حق تعالی اهل ایمان را در یك نقطه جمع كند و خطاب فرماید : من از حقوقی كه در ذمّه ی شما دارم گذشتم، شما هر حقّی در ذمّه ی یكدیگر دارید بگذرید تا به بهشت درآیید.
در روایت آمده : وقتی روز قیامت شود، بنده ای از اهل ایمان را حاضر كنند، خطاب رسد : بنده ی من نعمتم را سربار معصیت ساختی و چندان كه نعمت را بر تو افزودم تو بر عصیان افزودی. بنده از خجلت معصیت سر در پیش افكند. از پیشگاه رحمت خطاب رسد : ای بنده ی من سر بردار كه همان ساعت كه معصیت می كردی تو را آمرزیدم و قلم عفو بر آن كشیدم.
و نیز روایت شده : بنده ای را نزدیك آرند، آن بیچاره به خاطر گناه بسیار سر به زیر اندازد و از شرمساری به گریه درآید، از درگاه عزت و رحمت خطاب رسد : آن روز كه گناه می كردی و می خندیدی تو را شرمسار نساختم، امروز كه سر شرمساری و خجلت به پیش انداخته ای و گناه نمی كنی و زاری و گریه می آوری چگونه تو را عذاب كنم، گناهت را بخشیدم و اجازه ی درآمدن به جنت را به تو مرحمت كردم.
از رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) روایت شده : خدا را صد رحمت است، از آن صد رحمت یكی را در دنیا جلوه داد و در میان بندگان پراكنده كرد و نود و نه دیگر را در خزانه ی احسان خود نگاه داشت تا در آخرت آن یك را به این نود و نه اضافه كند و بر بندگان نثار فرماید(88).
از رئیس محدثین، حدیث شناس كم نظیر، حضرت صدوق، از یكی از امامان

﴿صفحه 85﴾
معصوم روایت شده كه : چون قیامت برپا شود، رحمت واسعه ی الهی چنان جلوه كند و از گناهكاران فوج فوج بیامرزد كه شیطان رانده شده، در عفو خدا به طمع افتد !!
در روایتی بسیار مهم آمده : چون بنده ی مؤمن را در قبر گذارند و سر قبر را بپوشانند و دوستان و رفیقان برگردند و او را در كنج لحد تنها گذارند، حضرت عزت از روی لطف و رحمت به او خطاب كند : بنده ی من در این تاریكی تنها ماندی و آنان كه به خاطر خوشنودیشان معصیت مرا كردی و رضای آنان را به رضای من برگزیدی از تو جدا شدند و تو را تنها گذاشتند و رفتند، امروز تو را به رحمت واسعه ی خود بنوازم چنان كه خلایق تعجب كنند. پس به فرشتگان خطاب شود : ای فرشتگان من ! بنده ام غریب و بی كس و بی یاور و دور از وطن است اكنون در این لحد مهمان من است، بروید او را یاری كنید و دری از بهشت به رویش بگشایید و انواع ریاحین و طعام نزدش حاضر كنید و پس از آن او را به من واگذارید كه مونس او تا قیامت خواهم بود(89).

داستان هایی از رحمت

در روایتی آمده : چون روز قیامت شود، عبد را به جایگاه حساب درآورند، و نامه ی عمل او را كه پر از گناه است به دست چپ وی دهند. عبد وقت گرفتن نامه به خاطر عادتی كه در دنیا داشته « بسم اللّه » به زبان جاری كند و با خواندن خدا به رحمت، نامه را بستاند، چون بگشاید آن را سپید یابد و هیچ نوشته ای در آن نامه به نظرش نیاید، گوید : اینجا نوشته ای نیست تا بخوانم. فرشتگان گویند :

﴿صفحه 86﴾
در این نامه سیئات و خطاهایت نوشته بود، ولی به بركت این آیه زایل شد و حضرت عزت از تو گذشت(90).