فهرست کتاب


رساترین دادخواهی و روشنگری (شرح خطبه فدکیه)جلد2

آیت الله محمدتقی مصباح یزدی تدوین و نگارش:عباس گرایی

3.خطای اجتماعی؛ خطایی جبران ناپذیر

بررسی این حقایق ما را با اهمیت مسائل سیاسی ـ اجتماعی و ژرفای تاثیر آنها بر سرنوشت انسان ها آشنا می سازد. از این رو چنان که بارها یادآور شده ایم، باید اقداماتی را که به مسائل اجتماعی مربوط می شود بسیار جدی گرفت و با اندیشه سطحی بدانها نگاه نکرد؛ زیرا جبران خطاهایی که به مسائل فردی مربوط میشود اغلب امری شدنی و آسان است؛ اما اگر گناهی موجب فساد اجتماعی گردد، جبران آن بسیار دشوار و گاه ناممکن می گردد. به راستی چنین خطایی را چگونه میتوان جبران کرد؟ بر فرض اگر کسانی که ماجرای انحراف در خلافت رسول خدا صلی الله علیه و آله را به وجود
﴿ صفحه 298 ﴾
آوردند روزی متنبه می شدند و بر جبران خطای خویش تصمیم می گرفتند، چگونه میتوانستند جنایت معاویه و یزید و بنی امیه را جبران کنند؟ در حقیقت پیامد های شومی را که تا روز قیامت بر عمل آنها مترتب می گردد، به هیچ روی نمی توان تدارک کرد. آنها میلیارد ها انسان را از حق خویش برای استفاده از امام حق محروم کردند. همه انسان ها حق داشتند از علوم و معارف مربیانی بهره مند شوند که خدای متعال برای آنها تعیین فرموده بود تا با استفاده از حکومت و سیاست آنها، به عزت و سعادت دنیا و آخرت دست یابند. از این جهت ما باید درباره شناخت وظایف اجتماعی خود و عمل بدانها حساس باشیم و درباره آنها کوتاهی و سهل انگاری نکنیم.

4.احیاگر احکام اجتماعی اسلام در زمانه ما

اهمیت مسائل اجتماعی از یک سو و نقش امام خمینی قدس سره در آگاه ساختن مسلمانان عصر حاضر از این دسته احکام اسلامی از سوی دیگر، ما را بر آن می دارد که از کنار این خدمت امام خمینی قدس سره به سادگی گذر نکنیم و آن را به منزله نمونه ای مثبت از فعالیت های اجتماعی شرح دهیم. حضرت امام خمینی قدس سره به تنهایی بخش عظیمی از مسائل اسلامی را که همان مسائل سیاسی و اجتماعی اسلام اند، و قرن ها از آنها غفلت شده بود احیا کرد. نیم قرن پیش از این، دیدگاه علما و اهل علم ما درباره مسائل سیاسی ـ اجتماعی به گونه ای بود که سیاسی بودن تهمتی جبران ناپذیر به شمار می آمد. در آن زمان، اگر گفته می شد فلان روحانی، افکار سیاسی دارد و فردی سیاسی به شمار می آید از چشم مردم می افتاد. امام بود که سیاسی بودن را از اوجب واجبات معرفی کرد و فرمود: «حفظ نظام اسلامی از نماز واجب تر است». احیای این حوزه عظیم از آموزه های اسلام با رفتار و گفتار
﴿ صفحه 299 ﴾
امام خمینی قدس سره موجب می شود که ایشان در ثواب همه پیامد های مبارک این احیاگری شریک گردند. امروزه حرکتی در جهان اسلام به راه افتاد و نهضت بیداری اسلامی را در کشور های اسلامی رقم زد که انشاءالله به پیروزی اسلام و مسلمانان و ذلت کافران خواهد انجامید. در ثواب این حرکت مبارک شخص امام خمینی قدس سره شریک خواهد بود. این بدان معناست که انسان میتواند با انجام کاری حساب شده و برنامه ای بر پایه اصول و ضوابط اسلامی، چنان بر عمر خویش برکت بخشد که قرن ها پس از وداع با دار فانی دنیا، همچنان پرونده عمل خویش را باز نگه دارد و بر ثواب های آن بیفزاید. در برابر، ممکن است گروهی با ایجاد انحراف بر سر راه سعادت انسان ها تا روز قیامت خود را در گناهان آنان شریک کنند.
ما نیز به اندازه وسعت وجودی خویش میتوانیم نقشی اثباتی یا سلبی در مسائل اجتماعی داشته باشیم؛ میتوانیم کارهایی انجام دهیم که ده ها و صدها سال مردم از برکات آن بهره مند گردند و ما نیز در ثواب اعمال نیک آنان شریک باشیم. نیز میتوانیم به واسطه دل بستگی به دنیا و لذت های پست آن، از برخی وظایف اجتماعی خویش شانه خالی کنیم، و بر اثر کم کاری ما، گروهی از نعمت هدایت محروم مانند و از تاریکی گمراهی قدم به بیرون نگذارند و ما تا روز قیامت در گناهان آنها شریک باشیم.
الحمدلله رب العالمین

﴿ صفحه 301 ﴾

منابع

کتاب ها
*قرآن کریم
* نهج البلاغه، تحقیق صبحی صالح، دار الهجره، قم، 1414 ق.
1. آلوسی، محمود بن عبدالله، روح المعانی، دار الکتب العلمیه، بیروت، [بی تا].
2. ابن ابی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، شرح نهج البلاغه، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، قم، 1404 ق.
3. ابن اثیر، علی بن ابی کرم، الکامل فی تاریخ، دار صادر، بیروت، 1385 ق.
4. ابن اثیر، مبارک بن محمد، النهایه فی غریب الحدیث و الاثر، موسسه اسماعیلیان، قم، 1364.
5. ابن بابویه قمی، محمد بن علی (شیخ صدوق)، کمال الدین و تمام النعمه، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1395 ق.
6. ـــــــــــــــــــــــــ، الامالی، کتابچی،تهران،1376.
7. ـــــــــــــــــــــــــ، علل الشرایع، مکتبه الداوری، قم،1385.
8. ـــــــــــــــــــــــــ، عیون اخبارالرضا علیه السلام، جهان، تهران،1378ق.
9. ـــــــــــــــــــــــــ، من لا یحضره الفقیه، جامعه مدرسین حوزه
﴿ صفحه 302 ﴾
علمیه قم، قم، 1413 ق.
10. ابن حبیب، ابو جعفر محمد، المحبر، دار الافاق الجدیده، بیروت، [بی تا].
11. ابن حجر هیتمی، احمد بن محمد، الصواعق المحرقه، مکتبه الحقیقه، استانبول، 1424 ق.
12. ابن شهر آشوب مازندرانی، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب علیهم السلام، علامه، قم،1379 ق.
13. ابن طیفور، احمد بن ابی طاهر، بلاغات النساء، شریف رضی، قم، [بی تا].
14. ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفه الاصحاب، دار الجیل، بیروت، 1412 ق.
15. ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ دمشق الکبیر، دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1421 ق.
16. ابن قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم، الامامه و السیاسه، دار الاضواء، بیروت، 1410 ق.
17. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، السیره النبویه، دار المعرفه، بیروت، 1396 ق.
18. ـــــــــــــــــــــــــ، البدایه و النهایه، دار الفکر، بیروت، 1407 ق.
19. ابن مسکویه رازی، احمد بن محمد، تجارب الامم، سروش، تهران، 1379.
20. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، دار صادر، بیروت، 1300 ق.
21. اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه فی معرفه الائمه، مکتبه بنی هاشمی، تبریز، 1381 ق.
22. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین، مقاتل الطالبیین، دار المعرفه، بیروت، [بی تا].
23. امینی، عبدالحسین، الغدیر، مرکز الغدیر، قم، 1416 قم.
24. بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح البخاری، دارالفکر، [بی جا]،1401 ق.
25. بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، دارالفکر، بیروت، 1417ق.
26. جرداق، جرج، امام علی علیه السلام، صدای عدالت انسانی، ترجمه سید هادی خسرو شاهی، نشر مترجم، تهران، 1379.
27. جوهری بصری، احمد بن عبدالعزیز، السقیفه و فدک، تحقیق محمد هادی امینی، مکتبه نینوی الحدیثه، تهران، [بی تا].
28. حاکم حسکانی، عبیدالله بن عبدالله، شواهد التنزیل، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،
﴿ صفحه 303 ﴾
تهران 1411 ق.
29. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدرک علی الصحیحین، مکتبه العصریه، بیروت، 1427 ق.
30. حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، دار صادر، بیروت، 1399 ق.
31. راغب اصفهانی، محمد حسین، المفردات فی غریب القرآن، دفتر نشر کتاب، تهران، 1404 ق.
32. زبیدی، محمد مرتضی، تاج العروس، دار المکتبه الحیاه، بیروت، [بی تا].
33. سجادی، سید جعفر، فرهنگ معارف اسلامی، کومش، تهران، 1373.
34. سیوطی، جلال الدین، مسند فاطمه الزهراء، موسسه الکتب الثقافیه، بیروت، 1413 ق.
35. ـــــــــــــــــــــــــ،الدر المنثور، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، قم،1404 ق.
36. ـــــــــــــــــــــــــ، لباب النقول فی اسباب النزول، دار احیاء العلوم، بیروت، [بی تا].
37. طبرانی، سلیمان بن احمد، المعجم الاوسط، دار الحرمین، [بی جا]، 1415ق.
38. ـــــــــــــــــــــــــ، المعجم الکبیر، دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1412ق.
39. طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی اهل اللجاج، نشر مرتضی، مشهد، 1403 ق.
40. طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری باعلام الهدی، دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1390 ق.
41. ـــــــــــــــــــــــــ، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ناصر خسرو، تهران، 1372.
42. طبری آملی صغیر، محمد بن جریر، دلائل الامامه، بعثت، قم، 1413 ق.
43. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، دار التراث، بیروت، 1387 ق.
44. عاملی، سید جعفر مرتضی، ماساه الزهراء علیها السلام، دار السیره، بیروت، 1418 ق.
45. عسکری، سید مرتضی، معالم المدرستین، موسسه النعمان، بیروت، 1410 ق.
46. ـــــــــــــــــــــــــ، سقیفه (بررسی نحوه شکل گیری حکومت پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله) دانشکده اصول دین، قم، 1387.
47. عکبری بغدادی (شیخ مفید)، محمد بن نعمان، الاختصاص، کنگره شیخ مفید، قم، 1413 ق.
﴿ صفحه 304 ﴾
48. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، الافصاح فی الامامه، کنگره شیخ مفید، قم، 1413 ق.
49. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، موسسه آل البیت علیهم السلام، قم، 1413 ق.
50. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، المقنعه، کنگره شیخ مفید، قم، 1413 ق.
51. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، الامالی، کنگره شیخ مفید، قم، 1413 ق.
52. غزالی، ابو حامد، احیاء علوم الدین، دار الکتاب العربی، بیروت، [بی تا].
53. فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر، دار الکتب العملیه، بیروت، 1411 ق.
54. فراهیدی، خلیل بن احمد، العین، دار الهجره، قم، 1405 ق.
55. فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب شرح الکبیر، دار الهجره، قم، 1405 ق.
56. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، دار الکتاب، قم، 1404 ق.
57. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1365.
58. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1403 ق.
59. موسوی خمینی رحمه الله، سید روح الله، صحیفه امام، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله، تهران،1379.
60. میر شریفی، سید علی، درس نامه آشنایی با تاریخ اسلام (پیام آور رحمت)،موسسه فرهنگی ـ هنری مشعر، تهران، 1390.
61. واقدی، محمد بن عمر، المغازی، موسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت، 1409 ق.
62. هیثمی، علی بن ابی بکر، مجمع الزوائد، دار الکتب العلیمه، بیروت، 1408 ق.
پایگاه اطلاع رسانی
63.www. leader. ir