رساترین دادخواهی و روشنگری (شرح خطبه فدکیه)جلد2

آیت الله محمدتقی مصباح یزدی تدوین و نگارش:عباس گرایی

8. دور نشدن از محور ولایت؛ درسی آموختنی از فاطمه علیها السلام

توبیخ های صدیقه کبری علیها السلام روی دیگری نیز دارد و آن هشداری به ماست که مراقب باشیم از محور حق فاصله نگیریم. رسول خدا صلی الله علیه و آله جایگاه حق را این گونه به ما معرفی فرموده است: علی مع الحق و الحق مع علی؛(199) «علی با حق است و حق با علی است». بنابراین فاصله گرفتن از علی علیه السلام به معنای در پیش گرفتن راه
﴿ صفحه 234 ﴾
انحراف از حق است و انحراف از حق پایانی جز کفر و باطل نخواهد داشت. نعمت ولایت نعمتی عظیم از سوی خدای متعال به ما انسان هاست و باید قدردان این نعمت باشیم. نباید فراموش کنیم که اهل بیت علیهم السلام و شاگردان مکتب آنان، قرن ها کوشیده اند تا مذهب تشیع را برای ما حفظ کنند. حقیقت این است که این مکتب کوران های سختی را پشت سر نهاده تا امروز به دست ما رسیده است. پیش از این شاید یک صدم جمعیت کشور پهناور ایران نیز شیعه نبودند؛ اما با تلاش های گسترده بسیاری از امام زادگان، علما و شیعیان، رفته رفته جمعیت شیعیان در برخی شهرها افزایش یافت و رفته رفته پس از گذشت چند قرن از رحلت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله نخستین حکومت شیعی را آل بویه در اواخر حکومت بنی عباس در مناطقی محدود بر پا کردند. سرانجام در زمان حکومت صفویه تشییع مذهب رسمی ایران شد. در عصر ما هنوز جمعیت شیعه در جهان نسبت به دیگر مذاهب اسلامی بسیار کمتر است. اکنون که این نعمت عظیم با مجاهدت های فراوان به دست ما رسیده، بر ماست که قدر آن را بدانیم و در حفظ و صیانت از آن و انتقالش به دیگران کوتاهی نکنیم. ائمه اطهار علیهم السلام، برای صیانت از این نعمت و پیشگیری از به وجود آمدن انحراف در آن، مسئولیتی سنگین بر دوش ما قرار داده اند. ایشان از همه پیروان خود خواسته اند که در هنگامه نداشتن دسترسی به امام معصوم علیه السلام به کسانی مراجعه کنند که به علوم آنها عالم اند و در پی اطاعت از اوامر آن بزرگواران باشند. ولایت چنین کسانی که به منزله حاکم و صاحبان ولایت تعیین شده اند، ولایت فقیه خوانده میشود. بنابراین باید به یاد داشته باشیم که نعمت ولایت فقیه به سادگی به دست ما نرسیده است. معنای سخن اهل بیت علیهم السلام در اعطای حاکمیت و ولایت به فقیه جامع شرایط، تنها دوست داشتن چنین افرادی نیست. چنان که سخن رسول خدا صلی الله علیه و آله در
﴿ صفحه 235﴾
روز غدیر که فرمود: من کنت مولاه فهذا علی مولاه؛(200) «هرکس من مولای او هستم پس این علی مولای اوست» بدین معنا نیست که هرکس من دوست او هستم پس این علی دوست اوست! بزرگانی چون صاحب عبقات الانوار و صاحب الغدیر با زحمت های فراوان به خوبی اثبات کرده اند که مقصود رسول خدا صلی الله علیه و آله از مولا تنها دوستی نیست؛ بلکه مقصود ایشان ولایت و سرپرستی امت است و سخن ایشان بدین معناست که اطاعت علی علیه السلام بر همه واجب است.
در زمانه ما نیز ممکن است کسانی چنین شبهاتی را به جامعه القا کنند و بگویند: ولایت فقیه به معنای دوست داشتن فقهاست. اما حقیقت این است که ولایت فقیه ادامه همان ولایت اهل بیت علیهم السلام است و اطاعت ایشان همانند اطاعت امام معصوم علیه السلام واجب است. شایسته است که در درجه نخست این مسئله را خود باور کنیم و در درجه بعد، شبهات کسانی را که در این باره دچار شبهه شده اند بر طرف کنیم.

﴿ صفحه 237 ﴾

بخش هشتم: دفاع فاطمه علیها السلام از ولایت در بستر بیماری

﴿ صفحه 239 ﴾

مقدمه

خدای را سپاس که توفیق عنایت فرمود تا طی بخش ها و فصول گذشته، خطبه فدکیه حضرت فاطمه زهرا علیها السلام را به بحث بنشینیم و از دریای بی کران معارف فاطمی توشه ای برگیریم. صدیقه کبری علیها السلام خطبه کوتاه دیگری از خود به یادگار گذاشته است که آن را در بستر بیماری، هنگامی که عده ای از زنان مهاجرین و انصار به عیادت ایشان آمده بودند ایراد فرموده اند(201) و در کنار خطبه فدکیه از این خطبه شریف نیز یاد میشود. ما نیز در ادامه بحث، این خطبه شریف را مرور خواهیم داشت. در واقع برای این خطبه صدیقه کبری علیها السلام سه محور را میتوان ترسیم کرد؛ در بخش نخست، حضرت به توبیخ انصار و مهاجرین میپردازند و با بیان فضایل امیر مومنان علیه السلام، آنها را بدان جهت که علی علیه السلام را رها و خود را از سعادت محروم کردند سرزنش میکنند. در بخش دوم، حضرت امیر مومنان علیه السلام و کسانی را که مردم برگزیده بودند مقایسه میکنند و اهل بیت علیهم السلام را پیش گامان
﴿ صفحه 240﴾
جامعه بشری و آنها را عقب ماندگان و دنباله رو ها میخواند. ایشان از اینکه مردم پیش گامان را رها کردند و سراغ دنباله رو ها رفتند، اظهار تعجب فراوان میکنند. در بخش سوم، حضرت سرانجام شومی را پیش بینی میکند که در انتظار مردم پیمان شکن است.

﴿ صفحه 241 ﴾