رساترین دادخواهی و روشنگری (شرح خطبه فدکیه)جلد1

آیت الله محمدتقی مصباح یزدی تدوین و نگارش: عباس گرایی

فصل سوم: اصالت توحید و عرضی بودن شرک در دوران حیات بشر

فَرَأَى الأُمَمَ فِرَقاً فِی أَدْیانِهَا، عُكَّفاً عَلَى نِیرَانِهَا، عَابِدَةً لِأَوْثَانِهَا، مُنْكِرَة لِلَّهِ مَعَ عِرْفَانِهَا؛ پس رسول خدا(صلى الله علیه وآله) مشاهده كرد که امت‌ها از نظر دینی فرقه‌فرقه گشته‌اند، درحالی‌که گروهی در آتشکدة خود معتکف‌اند، گروهی مشغول به عبادت بت‌های خویش‌اند، و گروهی به‌رغم معرفت به الله او را انكار می‌كنند.

1. مقدمه

حضرت زهرا(علیها السلام) با اشاره به حکمت بعثت انبیا و به‌ویژه رسول خاتم(صلى الله علیه وآله) ‌فرمودند بعثت نبی مکرم اسلام پیش از خلق این عالم پیش‌بینی شده بود، و خدای سبحان نور آن حضرت را آفریده و ایشان را برای ختم رسالت تعیین فرموده بود. آن هنگام که حکمت الهی اقتضا کرد، خداوند آن حضرت را در این عالم مبعوث فرمود تا طرحی که برای آفرینش و ازجمله آفرینش انسان پیش‌بینی شده بود، عملی شود.
﴿ صفحه 282 ﴾
اكنون صدیقة کبری(علیها السلام) در این فراز وضعیت زمانة بعثت رسول اکرم(صلى الله علیه وآله) را توصیف، و به پراکندگی ادیان مردم در آن زمان و وجود مذاهب گوناگون اشاره می‌كنند. بانوی دو عالم(علیها السلام) در توصیف وضعیت مردم زمانة بعثت می‌فرمایند هنگامی‌‌ که خداوند پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) را به رسالت مبعوث كرد، رسول خدا(صلى الله علیه وآله) با این صحنه در جهان روبه‌رو شدند که اطراف عالم را گمراهی‌ها، جهالت‌ها و ابهام‌ها فراگرفته است. مردم در دین‌ها و مذاهب خویش بسیار پراکنده بودند و انواع معبودها را برای خویش برگزیده و به پرستش آنها مشغول بودند. بنا به سخن حضرت، در آن زمان گروهی آتش‌پرست و معتکف در آتشکده‌ها بوده‌اند و عده‌ای دیگر بت‌پرست بوده، با بتکده‌ها سروکار داشته‌اند و دسته‌ای هم درحالی‌که عرفان به خدا داشته‌اند، خدا را انکار می‌کرده‌اند؛ اما راه صحیح بندگی خدا در ابهام بوده، و طالبان حقیقت راه اصلی سعادت را نمی‌شناخته‌اند. ازاین‌رو پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله) به این كار مهم اقدام کردند که بشر را به راه مستقیمی که موجب سعادت دنیا و آخرت ایشان شود هدایت كنند.

2. ریشه‌های کثرت در ادیان

موضوع درخور بحث در این مجال، مسئلة افتراق مردم در روش‌های پرستش، و وجود ادیان و مذاهب متفاوت و متضاد است. برخی از پرسش‌های مطرح در این باره ازاین‌قرارند: این افتراق از چه زمانی پدید آمده است؟ چگونه این ادیان و مذاهب مختلف شکل گرفته‌اند؟ خدای تعالی برای رفع این اختلافات چه چاره‌ای اندیشیده است؟ و سرانجام نقش پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله) در مقابل این ادیان و مذاهب مختلف چه بوده است؟
﴿ صفحه 283 ﴾