فهرست کتاب


منتهی الآمال تاریخ چهارده معصوم (جلد اول )

حاج شیخ عباس قمی (رضوان الله علیه) تحقیق: صادق حسن زاده‏

شهادت محمّد بن عبداللَّه بن جعفر (رضى الله عنه)

محمّدبن عبداللَّه بن جعفر«رضى اللَّه عنهم» به مبارزت بیرون شد و این رجز خواند:
اَشْكُو اِلَى اللَّهِ مِنَ الْعُدْوانِ ----- فِعالَ قَوْمٍ فی الرَّدى عُمیانٍ
قَدْ بَدَّلُوا مَعالِمَ الْقُرْآنِ ----- وَ مُحْكَمَ التَّنْزیل وَ التّبْیانِ
وَ اَظْهَرُوا الْكُفْرِ مَعَ الّطغْیانِ (1184)
پس ده نفر را به خاك هلاك افكند، پس عامربن نَهْشَل تمیمى او را شهید كرد. ابوالفرج گفته كه مادرش خَوْصا بنت حفصه از بكربن وائل است، و سلیمان بن قِتّه اشاره به شهادت او كرده در مرثیه خود كه گفته:
وَسَمِىُّ النَّبِىِّ غُودِرَ فیهِمْ ----- قَدْ عَلَوْهُ بِصارِمٍ مَصْقُول
فَاِذا ما بَكیتُ عَیْنى فَجودى ----- بِدُموُعٍ تَسیلُ كُلَّ مَسیْلٍ (1185)

شهادت عون بن عبداللَّه بن جعفر (رضى الله عنه)

قالَ الَّطَبَرى: فَاعْتَوَرَهُمُ النّاسُ مِنْ كُلِّ جانِبٍ فَحَمَلَ عَبْدُاللَّهِ بْنِ قُطْنَةِ الطّایىّ ثُمَّ النَّبْهانىّ عَلى عَوْنِ بْنِ عبداللَّه بن جَعْفَرِ بْنِ اَبى طالِبٍ«رضى اللَّه عنهم»(1186)
و در «مناقب» است كه عون به مبارزت بیرون شد و آغاز جدال كرد و این رجز خواند:
اِنْ تُنْكِرونى فَاَنَا ابْنُ جَعْفَرٍ ----- شَهیدِ صِدْقٍ فىِ اْلجِنانِ اَزهَرٍ
یَطیُر فیها بِجَناحٍ اَخْضَرٍ ----- كَفى بِهَذا شَرَفاً فی الْمحشَرِ
پس قتال كرد و سه تن سوار و هیجده تن از پیادگان از مركب حیات پیاده كرد، آخر الأمر به دست عبداللَّه بن قُطْنَه شهید گردید. (1187)
ابوالفرج گفته كه مادرش زینب عقیله دختر امیرالمؤمنین(علیه السلام) بنت فاطمه بنت رسول اللَّه(صلى الله علیه و آله) مى باشد، و سلیمان بن قتَّه به او اشاره كرده در قول خود:
وَ انْدُبى إنْ بَكَیْتِ عَوْناً اَخاهُ ----- لَیْسَ فیما یَنوُبُهُمْ بخَذُولٍ
فَلَعَمْرى لَقَدْ اُصیبَ ذَوُو الْقُرْ ----- بى فَبَكى عَلَى الْمُصابِ الطَّویِل (1188)
(و فى الزّیارة الّتى زارَبِهَا اْلمُرْتَضى عَلَم اْلهُدى (رضى الله عنه) )
السَّلامُ عَلَیْكَ یاعَوْنَ عَبْدِاللَّهِ بْنَ جَعْفَرِ بْنِ اَبى طالب، السّلامُ عَلَیْكَ یَا بْنَ النّاشى فى حِجْرِ رَسُولِ اللَّهِ (صلى الله علیه و آله) و الْمُقْتَدی بِاَخْلاقِ رَسُولِ اللَّهِ وَ الذآبِّ عَنْ حَریمِ رَسُولِ اللَّهِ صَبِیّاً وَالذّآئدِ عَنْ حَرَمِ رَسُولِ اللَّه(صلى الله علیه و آله) مُباشِراً للِحُتوُفِ مُجاهِداً بالسُّیُوفِ قَبْلَ اَنْ یَقْوِىَ جِسْمُهُ وَ یَشْتَدَّ عَظْمُهَ یَبْلُغَ اَشُدَّهُ(اِلى اَنْ قالَ) فَتَقَرَّبْتَ وَ المنایا دانِیَهٌ وَ زَحَفْتَ وَ النَّفسُ مُطمْئِنَّةٌ طَیِّبَةٌ تَلْقى بِوْجْهِكَ بَوادِرَ السِّهامِ وَ تُباشْرُ بمُهْجَتِكَ حَدَّ اْلحِسامِ حَتَّى وَفَدْتَ اِلَى اللَّهِ تَعالى بِاحْسَنِ عَمَلِ الخ.(1189)

شهادت عبدالرحمن بن عقیل

و دیگر از شهداء اهل بیت (علیه السلام) عبدالرحمن بن عقیل است كه به مبارزت بیرون شد و رجز خواند:
اَبى، عَقیلٌ فَاعْرفوُا مَكانى ----- مِنْ هاشِمٍ وَ هاشِمٌ اِخْوانى
كُهُولُ صِدْقٍ سادَةُ الاَْقرانِ ----- هذا حُسَیْنٌ شامِخُ اْلبُنْیانِ
وَ سَیّدُ الشَّیْبِ مَعَ الشُبّانِ
پس هفده تن از فُرْسان لشكر را به خاك هلاك افكند، آنگاه به دست عثمان بن خالد جُهَنى به درجه رفیعه شهادت رسید. (1190)
طبرى گفته كه گرفت مختار در بیابان دو نفرى را كه شركت كرده بودند در خون عبدالرحمن بن عقیل و در برهنه كردن بدن او پس گردن زد ایشان را،آنگاه بدن نحسشان را به آتش سوزانید.
و دیگر جعفربن عقیل است (رضى الله عنه) كه به مبارزت بیرون شد و رجز خواند:
اَنَا اْلغُلامُ اْلاَبْطَحِىُّ الطالِبّى ----- مِنْ مَعْشَرٍ فى هاشِمٍ مِنْ غالِبٍ
وَنَحْنُ حَقّاً سادَةُ الذَّوائِبِ ----- هذا حُسَیْنٌ اَطْیَب اْلاَطایِبِ
پس دو نفر و به قولى پانزده سوار را به قتل رسانید و به دست بُشْرِ بن سَوْطِ هَمدانى به قتل رسید. (1191)
شهادت عبداللَّه الاكبر بن عقیل
و دیگر عبداللَّه الاكبر بن عقیل كه عثمان بن خالد و مردى از همدان او را به قتل رسانیدند. و محمّد بن مسلم بن عقیل رحمة اللَّه را اَبو مَرهم اَزْدى و لَقیطْ بْن ایاس جُهنى شهید كرد.
شهادت عمر بن ابى سعید بن عقیل
و محمّدبن ابى سعید بن عقیل (رضى الله عنه) را لَقیط بن یاسر جُهنى به زخم تیر شهید كرد.
مؤلف گوید: كه بعد از شهادت جناب علىّ اكبر(علیه السلام) ذكر شهادت عبداللَّه بن مسلم بن عقیل شد، پس آنچه از آل عقیل در یارى حضرت امام حسین(علیه السلام) به روایات معتبره شهید شدند با جناب مسلم هفت تن به شمار مى رود، و سلیمان بن قَتَّه نیز عدد آنها را هفت تن ذكر كرده، چنانچه گفته در مرثیه امام حسین (علیه السلام) :
عَینُ جُودی بِعَبْرةٍ وَ عَویلٍ ----- فَانْدُبى اِنْ بَكَیْتِ آلَ اَلرّسُولِ
سِتَّة كُلُّهُمْ لِصُلْبِ عَلِىٍّ ----- قَدْ اُصیبُوا وَسَبْعَةٌ لِعَقیلٍ