منتهی الآمال تاریخ چهارده معصوم (جلد اول )

حاج شیخ عباس قمی (رضوان الله علیه) تحقیق: صادق حسن زاده‏

ویژگیهاى این چاپ

1- ارایه نسخه صحیحى از «منتهى الآمال» و رفع مطالب اضافى كه توسط ناشران و كاتبان به آن اضافه یا حذف شده بود.
2- اعراب گذارى صحیح اشعار و اشخاص و كتابها و مكانها و غیره.
3- تخرج مصادر و منابع «منتهى الآمال» كه اهمیت به سزائى دارد و تهیه فهرستهاى فنى براى كتاب كه بسیار ضرورى مى نمود.
روش تصحیح و ویرایش این كتاب:
1- اِعمال رسم و خط روز در تایپ كلمات از قبیل: اسمعیل به اسماعیل، حیوة به حیات، خانهابه خانه ها، نامه به نامه اى، رواة به روات، عداوة به عداوت، علماء به علما، سیّم به سوم.
2- استفاده از ویرگول و نقطه و غیره به اندازه ضرورى بدون افراط و تفریط، چرا كه این نوع كتابها ویژگى خاص خود را دارد و نباید ویرگول باران بشود.
3- پاره اى از كلمات كه پیوسته و سرهم نوشت شده بود، جدا نوشته شده كه هم خواندن آن راحت باشد و هم از نظر حروفچینى چشم نواز گردد از قبیل: كرا به كه را، بما به به ما، بجهة به به جهت، باو به به او...
4- دربعضى جاها اگر نیاز بوده كه كلمه اى اضافه شود تا متن سلیس و روان گردد با حفظ امانت، آن را در بین دو قلاب [ ] قرار دادیم.
5- تهیه عنوان و تیتر براى بعضى از مطالب كتاب آن نیز در دو قلاب [ ]قرار گرفته است.
6- این كتاب با چاپ اول منتهى الآمال كه در حیات خود مؤلف محترم چاپ شده بود مقابله شد، سپس با چاپ دوم كه به خط زیباى طاهر خوشنویس بود مقابله گردید و همه چاپهاى حروفى آن اعم از یك جلدى و دو جلدى، چاپ تهران یا قم، مدّنظر بوده و اینك پس از سالها انتظار، نسخه صحیح منتهى الآمال، آن طور كه مؤلف محترم آن مرحوم شیخ عباس قمّى مى خواسته، به اهل علم عرضه مى شود. امید آن است كه مورد پسند همگان و قبول درگاه خداوند منّان قرار گیرد.
قم پائیز 1378
صادق حسن زاده

پیشگفتار مؤلف

بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحیمِ
الْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ العالَمینَ وَالصَّلوةُ وَالسَّلامُ عَلى مُحَمّدٍ وَ آلِهِ الطّاهِرینَ وَاللَعْنَةُ الدّائِمَةُ عَلى اَعْدآئِهِمْ اَجْمَعینَ.
وبَعد؛ چنین گوید این فقیر بى بضاعت و متمسِّك به اَذْیال اهل بیت رسالت، عبّاس بن محمّد رضا القمى خَتَمَ اللَّهُ لَهُما بِالْحُسنى وَالسَّعادة كه چون به مقتضاى اخبار بسیار ثابت شده كه از اعظم طاعات و اشرف قُربات احیاى احادیث ائمّه دین و مقرِّبان حضرت ربّ العالمین و گریستن بر بلایا و مِحَن آن سادات مظلومین است؛ چنانكه از حضرت صادق(علیه السلام) روایت شده كه از فُضَیْل بن یَسار پرسید كه آیا شما شیعیان در مجالس با یكدیگر مى نشینید و حدیث ما را ذكر مى كنید؟ گفت: بلى فدایت شوم ،حضرت فرمود كه من آن مجالس را دوست مى دارم پس زنده گردانید امر ما را اى فضیل؛ و خدا رحمت كند كسى را كه احادیث ما را ذكر كند و امر ما را و دین ما را زنده بدارد. آیا شما شیعیان در مجالس با یكدیگر مى نشینید و حدیث ما را ذكر مى كنید؟ اى فُضَیْل، هر كه ما را یاد كند یا ما را نزد او یاد كنند و از دیده او مثل پَر مگسى آب بیرون آید خدا گناهان او را بیامرزد اگرچه بیشتر از كف دریا باشد!(5)
و به سندهاى معتبره از مولاى ما حضرت امام زین العابدین(علیه السلام)مروى است كه هر مؤمنى از دیده او براى قتل حسین بن على(علیهماالسلام) قطره اى آب بیرون آید كه بر روى او جارى شود حقّ تعالى در بهشت براى او غرفه ها كرامت فرماید، و هر مؤمنى كه آبى از دیده او بیرون آید و بر روى او جارى گردد براى آزارى كه از دشمن به ما رسیده است در دنیا، حق تعالى در بهشت مكان نیكى براى او مهیّا گرداند، و هر مؤمنى كه به او برسد آزارى به سبب ولایت و محبّت ما و از شدّت و حرقت آن مصیبت آب از دیده او بر روى او روان شود حق تعالى از روى او بگرداند هر آزارى را و ایمن گرداند او را در قیامت از غضب خود و از آتش جهنّم.(6)
لهذا به خاطر داعى رسید تألیف كتابى در ذكر ولادت و مصائب حضرت سیّدالمرسلین و عترت طیّبین آن جناب صلوات اللَّه علیهم اجمعین و ذكر قلیلى از فضایل و مناقب و اخلاق آن بزرگواران تا مؤمنان به خواندن و شنیدن آن به ثواب احیاء احادیث ایشان فائز گردند، و به محزون بودن و گریستن بر مصائب عظیم ایشان به درجات مُقرّبین رسند.
پس این كتاب شریف را در كمال ایجاز و اختصار جمع نموده و نامیدم آن را به «مُنْتَهَى الآمال فى تَواریخ النّبىّ وَ الْآل». و مرتّب گردانیدم آن را بر چهارده باب به عَدَد مُقرّبان حَضرت رَبّ الأرباب.

باب اوّل:در تاریخ خاتم الأنبیاء حضرت محمّد (صلى الله علیه و آله)